Kiralardaki fahiş artış sonrası önemli bir yasal düzenlemeye gidildi ve 1 yıl boyunca zam oranına sınır konuldu. 1 Temmuz 2023 tarihine kadar sözleşme yenileyen kiracılara en çok yüzde 25 zam yapılacak. Düzenleme sadece Konut kirasını kapsarken, işyeri kapsama alınmadı.
Bu durum yeni bir sorunu da beraberinde getirdi. Ülke genelinde çok sayıda apartman dairesi farklı meslek grupları tarafından işyeri olarak kullanılıyor. Kayıtta konut olan yer faaliyette işyeri... Son aylarda bu tip kiracılarla mülk sahipleri arasında Kira artış oranı konusunda anlaşmazlık yaşanmaya başladı.
İKİ KAT FARK VAR
Konut ve işyeri kira artış oranlarındaki farka dikkat geçen emlak danışmanlık şirketi başkanı Gökhan Taş, "Konut kirası için yüzde 25 zam sınırı devrede. İşyeri kiralarına ise geçmişte konutta da olduğu gibi TÜFE 12 ay ortalamasına göre artış yapılıyor. Son açıklanan temmuz ayı TÜFE 12 ay ortalaması yüzde 49.65. Yani konut ve işyeri zam oranı arasında 2 kat fark var. İşte bu nedenle apartman dairelerini işyeri olarak kullanan konut kapsamında değerlendirilmek istiyor. Mülk sahibi ise itiraz ediyor. Son günlerde piyasada bu tip anlaşmazlıklar yaşanıyor" dedi.
Peki bu durumda yasalar ne diyor? Bu soruya yanıt veren Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz şunları söyledi:
KULLANIM AMACI ÖNEMLİ
"Bu konu Kat Mülkiyeti Kanunu ile Borçlar Kanunu'nu karşı karşıya getiriyor. Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre mesken niteliğinde bir taşınmazın işyeri olarak kullanılabilmesi için tüm kat maliklerinin muvafakatı gerekir. Bu konuda izin almaya ihtiyaç duymayan meslekler ise avukatlar, doktorlar ve mali müşavirler. Ancak meskenin klinik olmaması gerekir. Bunun haricinde tüm işyeri sahiplerinin konut vasıflı bir taşınmazı kiralayabilmesi için tüm kat maliklerinin yazılı onayına ihtiyaçları vardır. Böyle bir onay olmadan açılan işyeri için eski hale getirme davası açılabilir ve o işyeri o adresten uzaklaştırılır. Kira sözleşmesi konusunda ise durum biraz farklı. İzne ihtiyaç duyan meslek sahipleri veya izne ihtiyaç duymayan meslek sahiplerinin konut vasfında bir taşınmazı kiralaması halinde bu bir işyeri kira sözleşmesidir. Hukuk burada artık bu bağımsız bölüm kira sözleşmesinde taşınmazın vasfına değil, kullanım amacına bakar. Son dönemde Danıştay emlak vergisi konusunda konut nitelikli bir taşınmazın işyeri olarak kullanılması ve kullandırılması konusunda vasfına değil kullanım amacına bakılması gerektiğine karar vermiş ve konut nitelikli taşınmazın emlak vergisini işyeri emlak vergisi olarak ödenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Dolayısı ile konut nitelikli bir taşınmazda işyeri kira sözleşmesi ile bir kiracılık ilişkisi kurulmuş ise, kira artışı TÜFE'nin 12 aylık ortalaması kapsamında yapılacak olup, geçici yüzde 25 artış oranı bu kira sözleşmeleri için uygulanmayacaktır."
