Emekliliğini bekleyen SSK, Bağkur, 4c'li! 47-48-49 yaşında... Yaşı beklemeyin 6, 7,8 yıl erken emekli olun!

EYT çalışması devam ederken emekliliğini bekleyen milyonlarca kişi 'Nasıl erken emekli olurum?' sorusuna yanıt arıyor. Kadınlarda doğum, erkeklerde de askerlik borçlanması ile emekliği erken yaşamak mümkün. EYT dışında bazı yollarla erken emeklilik sağlayabilirsiniz. Erken emekli olmak imkansız değil. Bir çok yolu olduğu halde bazı vatandaşlar bilmediği için emekliliğini erkene çekemiyor. Borçlanmanın yanı sıra yıpranma dediğimiz, kanunun Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) diye tarif ettiği bu avantaj, çalışılan sürelere belli oranda gün eklenerek ve işe girişi geriye çekerek emeklilik imkanı sağlıyor. Peki, kimler erken emekli oluyor? Hangi işlerde çalışanlar erken emekli olabilir? İşte tüm merak edilen detaylar... EYT'LİLERE EMEKLİLİK İMKANI Emeklilikte Yaşa Takılanlara (EYT) yönelik çalışmalar sürüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan ekiple yürütülen çalışmalar hız kazandı. Yıl sonuna kadar düzenlemenin tamamlanması planlanıyor. Yaşa takılanlara emeklilik yolunu açacak düzenlemede formüller sonbaharda şekillenecek. Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri de maliyet hesaplarını gerçekleştirecek.EYT yasası beklenirken bir yandan da emeklilik yaşını nasıl öne çekebilirim sorusu gündemde yer alıyor. Ülkemizde erken emeklilik için çeşitli yollar var. Annelere, doğum borçlanması erken emeklilik yolunu açıyor. Ayrıca engelli çocuğu olanlara farklı bir imkan sunuluyor. İşte erken emeklilik yolları:1. Kimler borçlanma yapabilir? Hangi kurumdan olursa olsun bütün kadın çalışanlar, yani SSK'lı olanlar, kendi işini yapan Bağ-Kur'lular ve memur olan anneler doğum borçlanması yapabiliyor. İsteğe bağlı sigorta ödeyerek Bağ-Kur'lu olanların da doğum borçlanması imkanı var. Ancak borçlanma yapabilmek için doğumların ilk sigortalı olunan tarihten sonra gerçekleşmesi gerekiyor. Yani sigorta olmadan önce dünyaya gelen çocuklar için böyle bir borçlanma imkanı tanınmıyor. Ayrıca çocuğun sağ olması gerekiyor. Doğduktan sonra bir müddet yaşayan çocuklar için yaşadığı süre kadar borçlanma yapılabiliyor.2. Staj sonrası süre borçlanılabilir mi? Normal şartlarda emeklilik hesabında staj başlangıcı ve stajda geçen süreler dikkate alınmıyor. Ama doğum borçlanmasında farklı bir uygulama bulunuyor. Anneler eğer staj başladığı tarihten sonra doğum yapmışlarsa bu doğumları 3 çocuğa kadar borçlanarak 2 bin 160 gün kazanıyor.3. Borçlanma hangi süreleri kapsıyor, ne kadar süre için yapılıyor? Her çocuk için 720 gün, yani 2 yıl prim kazanılıyor. Çocuğun doğumundan sonraki 2 yıl içinde çalışılmayan süreler borçlanma ile kapatılabiliyor ve primler emeklilik hesabında kullanılıyor. Borçlanma yapılması için o sürelerde çalışılmaması, yani primlerinin ödenmemiş olması gerekiyor. Eğer doğumdan sonra çalışmaya başladıysanız, o süreleri borçlanamazsınız.4. Anneye hangi avantajları sağlıyor? Kadınlar doğum sonrası çalışmadıkları günlerin primlerini toplu olarak hizmet süresine ekletebiliyor. Böylece 3 çocuğu olan bir anne 6 yıllık, yani 2160 günlük primi çalışmadan ödeyip emeklilik hesabında kullanabiliyor.5. Emeklilik öne alınıyor mu? Yılını ve yaşını doldurmuş bir anne, primi eksikse bu süreleri çalışarak tamamlar. Örneğin; 2160 gün primi eksikse ve 3 doğumu varsa 6 yıl çalışıp prim ödemesi gerekir. Ancak doğum borçlanması sayesinde 6 yıllık primi toptan öder ve 6 yıl beklemeden emekli olabilir. Onun dışında doğum borçlanması işe giriş tarihini ya da yaş şartını geri çekmez.6. Ne zaman yapılmalı? Emeklilik yaşının dolmasına kısa süre önce yapılması daha yerinde olur. Çünkü bu tarihe kadar çalışıp prim tamamlanabilir. Ancak her yıl ödeme tutarı artıyor, daha az para ödemek istiyorsanız bugünkü şartlardan da ödeme yapabilirsiniz.7. Daha az süreyi borçlanma imkanı var mı? Evet. 2 yıllık boşluğunuz olsa bile eğer daha az prim gününe ihtiyacınız varsa o kadar borçlanabilirsiniz. 1 çocuk için 720 gün, üst sınırı gösteriyor. İsteyenler 30 gün de borçlanabilir.8. Ne kadar ödeniyor? Doğum borçlanmasında en düşük ve en yüksek tutarlar brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. En az tutar aylık olarak brüt asgari ücretin yüzde 32'si kadar oluyor. Bu da bu yıl için bin 601 lira 40 kuruş. Yani bu yıl 1 aylık borçlanma için en az bin 601 lira ödenmesi gerekiyor. Üst limit ise bunun 7.5 katı. 9. Evlat edinen de yararlanır mı? 2 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın sigortalılar da doğum borçlanması yapabilir. Ayrıca evlat edinilen çocuğu doğuran annenin de doğum borçlanması yapma hakkı bulunmakta. Evlat edinilen çocuğu doğuran anne doğumdan evlatlık verildiği süreye kadar geçen 2 yılı borçlanabilir. Evlat edinen anne ise çocuğu evlat edindiği tarihten doğumdan sonraki 2 yıllık sürenin dolduğu tarihe kadar olan süreyi borçlanabilir.10. Engelli çocuğu olanlar için sağlanan emeklilik imkanı nedir? Ülkemizde engelli çocuğu olanlara erken emeklilik imkanı var. 1 Ekim 2008 sonrası çalışılan her 4 yıla 1 yıl prim ekleniyor, emeklilik yaşı da 1 yıl düşüyor.ASKERLİK BORÇLANMASI NE DEMEK? En yaygın borçlanma er ve erbaşlıkta geçen süreler ile yedek subay okulundaki süreler için yapılan askerlik borçlanması oluyor. Sigortalı çalışmaya başlamadan önce askerlik yapmış olanlar, askerlik borçlanması yaptıklarında sigorta başlangıç tarihini öne çekebiliyorlar. Böylece daha erken emekli olabiliyorlar. Bu nedenle prim günü eksiği bulunmayanlar da askerlik borçlanmasını tercih ediyor.ASKERLİK BORÇLANMASI MALİYETİ NE OLACAK? 2021 yılı bitmeden 18 ay askerlik borçlanması yapanlar 20 bin 606 lira prim ödeyerek 540 günlük askerlik sürelerini prim günlerine ekleyebilecekler. Aynı kişi yeni yılda borçlanma yaptığında askerlik borçlanması maliyeti asgari ücret yüzde 24 arttığında 25 bin 552 liraya, yüzde 33 oranında arttığında ise 27 bin 406 TL'ye yükselecek.BU MESLEKLERDE ÇALIŞANLAR ERKEN EMEKLİ OLABİLİR! Ülkemizde erken emeklilik fırsatı olan bazı meslek grupları yer alıyor. Bu meslek grubundan birine aitseniz 5, 8 yıla kadar sigorta başlangıcınızı geriye çekme imkanına sahip olabiliyorsunuz. Ancak sadece Türk Silahlı Kuvvetleri, MİT ve emniyet mensupları için bu zaman 8 yıla kadar çıkıyor. Yıpranma hakkından faydalanabilmek amacıyla birtakım ön şartlar bulunuyor.AĞIR İŞLER LİSTEDE Bu sistemi genelde ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlara yönelik bir uygulama olarak görüyoruz. 2008'de yapılan reformla birlikte sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında birleştiğinde yıpranmayla ilgili uygulamalarda birleştirilmiş oldu.Bu imkândan yararlanacak meslekler belirlenmiş durumda. Bunların bir kısmı özel sektörde çalışanlar olabileceği gibi kamu kuruluşu olanlar da bulunuyor. Fakat tüm tehlikeli işler bu kapsama alınmıyor.Tabii gelişmelere ve teknolojideki değişikliklere göre bu mesleklerin bazıları çıkartılırken bazı yeni meslekler de eklenebiliyor. O yüzden bu konudaki listeler sürekli güncelleniyor. Öncelikle nasıl uygulandığı konusunda biraz bilgi vermek istiyoruz.HER MESLEĞE AYRI GÜN Eğer yılın tamamını Fiili Hizmet Süresi Zammı kapsamında çalışarak geçirmişseniz o zaman mesleğinize göre hak ettiğiniz süre priminize ekleniyor.ÖRNEK: Bir gazeteci için Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) için belirlenen gün 90 oluyor. Bu gazeteci bir yıl 360 gün tamamen bu kapsamda çalıştığında, prim gününe 90 gün daha ekleniyor.Yılın bir bölümünü bu kapsamda çalışmış ama diğer bölümünde kapsama alınmamışsanız o zaman aşağıdaki formül devreye giriyor: FHSZ kapsamında çalışılan gün sayısı X 90/360 = Eklenecek gün sayısıÖrnekle tekrar anlatalım: Yukarıdaki gazeteci eğer yılın yarısını Fiili Hizmet Zammı Süresi (FHSZ) kapsamında çalışmış, diğer yarısını yıpranma kapsamı dışında çalışmışsa bu kez formül işliyor.Yukarıdaki formüle göre 6 ay FHSZ kapsamında çalışan gazeteciye o yıl için eklenecek gün sayısı; 180 X 90/360 = 45 gün olarak belirleniyor.Böylece bu gazetecinin 360 günlük primi 45 gün artırılıyor. Burada FHSZ kapsamında çalışılan gün hesaplanırken fiilen çalışmış olmak şartı aranıyor. Bu şart Türk Silahlı Kuvvetleri, MİT ve Emniyet mensupları için aranmıyor. Bu kurumlardaki görevliler izinlerde fiilen çalışmadıkları halde bu günleri de FHSZ kapsamında değerlendiriliyor.SÜRE SINIRI VAR Yıpranma indirimiyle çalışanlar yukarıdaki örneklerde olduğu gibi primlerini artırırken yaş konusunda da bir avantaj kazanıyor. Tabii bu konuda her meslek için belirlenen süre sınırları da bulunuyor.Yani belli bir meslek için sonsuz sürede indirim alamıyorsunuz. Bunun belli bir sınırı oluyor. Bu süre 5 yılı geçemiyor. Yani ne kadar çalışırsanız çalışın alabileceğiniz ek süre 5 yılı geçemiyor. Bu konuda da bir istisna bulunuyor. O da Türk Silahlı Kuvvetleri, MİT ve Emniyet mensupları için bu süre 8 yıla kadar çıkıyor. Bu kurumlarda çalışanlar 8 yıllık ek süreyi primlerine ekletebiliyor. YAȘI DA ETKİLİYOR Bu arada kazandığınız Fiili Hizmet Süresi Zammı sizin emekli olacağınız yaşı da düşürüyor. Burada da bir sınır söz konusu. Kazandığınız sürenin yarısı 3 yılı geçmemek şartıyla kanunda gösterilen emeklilik yaş şartından indiriliyor. Yani siz 50 yaşında emekli olmanız gerekirken 47 yaşında emekli olabiliyorsunuz.Tabii emeklilik için diğer tüm şartları da (yıl, prim, yaş gibi) yerine getirmek gerekiyor. Burada bir istisnayı da hatırlatalım; süre sınırı yer altında çalışanlar için uygulanmıyor. Yaş indiriminden yararlanmak için yer altındaki işlerde çalışanlar için 1.800 gün, diğer sigortalılarınsa 3.600 gün FHSZ kapsamında çalışmış olmaları gerekiyor.