Hazal Ateş 
Takvim 
Hem EYT'liler hem emeklilik planlaması yapanlar emeklilik aylığını artırmanın formüllerini arıyor.
Emekli aylığı; prime esas kazanç, çalışma süresi, yıl içindeki zamlar, enflasyon verilerine göre değişiyor.
Bağ-Kur yerine SSK'dan emeklilik hem erken hem de yüksek aylık imkânı veriyor.
2000 yılı öncesi Bağ-Kur'luların 4A'ya (SSK) geçmesi durumunda emekli aylığı yüzde 15-20 civarında artıyor.
Emeklilikte aylığı artırmaya yönelik merak edilen kritik detaylar şöyle:
■ 1994'te Bağ-Kur'lu oldum, son 3.5 yıldır SSK'lı olarak çalışmaya devam ediyorum. EYT kapsamında Bağ-Kur'dan mı SSK'dan mı emekli olabilirim?Bir sigortalının çalışma hayatı içinde hem SSK hem Bağ-Kur prim ödemesi varsa emeklilikte son 7 yıla bakılır.
Hangi statünün primi fazlaysa onun şartlarından emekli olunur. Bu durumda SSK'dan emekli olabilirsiniz, aylığınız daha yüksek olacaktır.
■ Prime esas kazançların etkisi yıllara göre değişiyor mu?
SGK'ya bildirilen prime esas kazanç emekli aylığını artırmada büyük önem taşıyor. Aylık hesabında, Ocak 2000 öncesi, Ocak 2000 ile Ekim 2008 arası ve bu tarihten sonrası olmak üzere üç önemli dönem bulunuyor.
2000 öncesi dönem aylık hesabı gösterge, memur maaş katsayı ve aylık bağlama oranı çarpımı ile bulunuyor.
Gösterge sisteminin esas alındığı 2000 öncesi primler emekli aylığını önemli ölçüde artırıyor.
■ EYT'liyim. Emekli olmayıp çalışmaya devam edersem emekli aylığım artar mı?
Uzun yıllar çalışmak, tek başına aylığı artırmaya yetmez. Brüt kazancın yüksek yatırılması önem taşıyor.
Matrah artınca emekli aylığı da yükseliyor. Emeklilik başvurusu yapılırken bakmakla yükümlü eşle beraber çocuk sayısı da bildirilir.
Bakmakla yükümlü kişiler aylık bağlama oranını artırır. Çalışanın ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutar aylık olarak bağlanır.
■ Hangi durumlar kolay şartta yaşlılık aylığı bağlatır?
Çalışmaya başladığı tarihten önce malul olan, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan, çalışma gücü kaybı olan, maden işyerinin yeraltı işlerinde çalışan, erken yaşlandığı tespit edilenlere kolay şartlarda emeklilik imkanı sağlanıyor.
■ Emekli aylığı bağlanırken son yıllardaki kazancın düşük ya da yüksek olmasının etkisi var mı?
Emekli aylığı bağlanırken prim günü, aylık bağlama oranı, prime esas kazanç tutarı gibi birçok parametre dikkate alınır.
2000 yılından sonra işe başlayanların yüksek emekli aylığı alabilmesi için prim gününü artırması ve yüksek kazanç bildirmesi gerekir.
