EYT'linin kılavuzu GÜNCELLENDİ! EYT'siz sayılan 38-39-40 yaşa BİLGİ GRAFİĞİ! EYT ne zaman çıkacak, EYT'de son durum ne?

Emeklilikte Yaşa Takılanlar dört gözle Aralık ayına kilitlendi. EYT düzenlemesiyle ilgili yeni açıklamalar peş peşe geldi. 6 milyon EYT'liyi heyecanlandıran gelişmeler yaşandı. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı, A Haber'de gündeme dair önemli açıklamalarda bulunurken EYT konusuna da değindi ''Bu büyük bir sorundu, hükümetimiz bunu gündemine aldı. EYT düzenlemesi kasımda gelecek.'' dedi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Bilgin'den de 13 Ekim 2022 tarihinde yeni Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) açıklaması geldi. İşte detaylar!EYT kapsamı ile ilgili konuşan Bakan Vedat Bilgin, 'Yoksulluk sınırını 20-25 bin açıklayan araştırma şirketleri var bunlar bilimsel temellerden yoksun açıklamalar. Asgari ücretle ilgili düzenlememiz var. Bir de biliyorsunuz çok konuşulan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili çalışmalarımız var. Kapsamlı, bütün sorunları aşmaya yönelik olduğunu söyleyeyim. Onda da sona yaklaştık tahmin ediyorum aralık ayının başında açıklayacağız. Özellikle geleceği ile ilgili endişeleri giderecek şeffaf bir düzenleme olacak. Ücretlerin enflasyon karşısında da uğradığı kaybı ortadan kaldıracak bir asgari ücret ve toplu pazarlık sistemiyle Türkiye'nin demokrasisine de katkı yapacak bir çözüm yaklaşımını bu sene gerçekleştirirsek görevimizi yapmış sayılacağız. Özel sektörü de kapsayan EYT ile ilgili düzenleme ve ücretlerimizde toplu sözleşmelerle ve asgari ücretle rahatlatacak bir proje yapacağız' dedi.Düzenlemenin Aralık'ta Meclis'e sevk edilmesi planlanırken, emeklilik işlemlerinin de yeni yılla birlikte başlaması bekleniyor. Peki düzenleme ile emekli olacak EYT'lilerin işten ayrılırken hangi hakları var? EYT'lilerin kıdem tazminatı nasıl hesaplanacak? Emekli olan EYT'li ihbar tazminatı alır mı? İşte merak edilen 10 sorunun yanıtı...1. Yeni düzenleme ile emekli olacak EYT'liler bu nedenle işten ayrıldığında kıdem tazminatı alır mı? İş Kanunu'nda 4/a'lıların, yani SSK'lıların kıdem tazminatı alabilmesinin şartları arasında 'emeklilik hakkının elde edilmesi veya bu kapsamda yaş dışında gereken sigortalılık süresi ve prim gününün doldurulması nedeni ile işten ayrılma' da sayılıyor.Bu kapsamında emeklilik nedeniyle işten ayrılan EYT'liler kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir. Bunun için Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınacak şartların tamamlandığına yönelik yazı ile işverene başvurulması yeterli olacak. Ayrıca dilekçede de işten ayrılma nedeninin emeklilik olduğunun belirtilmesi gerekiyor.2. Tazminat için kaç yıl çalışmak gerekecek? Emeklilik nedeniyle işyerinden ayrılacak çalışanın aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması şart. İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için gerekli 1 yıllık sürenin hesabında aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde çalıştığı süreler birlikte değerlendirilecek.3. Kıdem tazminatı nasıl hesaplanacak? Kıdem tazminatı son brüt ücret üzerinden hesaplanacak. Her 1 yıl için 30 günlük brüt ücret kadar hesaplama yapılacak. Brüt ücrete yıl içinde alınan düzenli ödemeler de dahil edilecek. Bu ücret üzerinden hesaplama yapılacak. Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi değil. Tazminattan yalnızca damga vergisi kesilecek. Başka kesinti yapılmayacak.4. Tazminatta tavan ne kadar? Bu tutar aşılabilir mi? Brüt maaş kıdem tazminatı tavanını aşıyorsa tazminat tavan tutardan hesaplanıyor. Halen tavan 15 bin 371 lira seviyesinde bulunuyor. Bu tutar Ocak ayında memur maaş katsayısındaki artışla birlikte yükselecek.5. Tavan aşılabilir mi? İş Kanunu, verilecek en yüksek kıdem tazminatı tavanını belirlemiş durumda. Ancak işveren kendi arzusu ile bunu aşarak bir rakam ödemek isterse ya da çalışanın gerçek maaşını dikkate almak isterse bunda bir sıkıntı bulunmuyor. Ancak burada tavanı aşan kısım için gelir vergisi ödenmesi durumu ortaya çıkıyor. 6. Taksitle ödenebilir mi? Kıdem tazminatının peşin ödenmesi esas. Çalışanın rızası olmadan kıdem tazminatının taksitle ödenmesi söz konusu olamaz. İşveren ancak işçinin açık ve yazılı onayını alırsa kıdem tazminatını taksitle ödeyebilir.7. Kıdem tazminatını alamayan ne yapmalı? Uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvuru yapılıyor. Kıdem tazminatında zaman aşımı 5 yıl. Zamanaşımı kıdem tazminatı hakkının doğduğu tarihten itibaren başlıyor.8. Emekli olurken kıdem tazminatı alan EYT'liler yeniden çalışmaya başlarlarsa kıdem tazminatı hakkı olur mu? EYT düzenlemesiyle emekli olan kişi aynı veya başka bir işyerinde yeniden çalışmaya başlarsa ikinci kez kıdem tazminatı alabilir. Ancak burada o işyerinde en az 1 yıl çalışmak ve kıdem tazminatı alacak şekilde işten ayrılmak gerekecek.9. Emekli olan EYT'liler ihbar tazminatı alır mı? Emeklilik nedeniyle işten ayrılanlara ihbar tazminatı ödenmez.10. EYT'lilerin birikmiş izinleri ne olacak? Kullanılmayan izinlerin bedelinin iş akdi bittiğinde ödenmesi gerekecek. İzin ücreti, iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenecek. İzin hakkında zaman aşımı diye bir süre söz konusu değil. Eğer ödeme yapılmazsa iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde yargı yoluna gidilmeli. Zaman aşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Öte yandan Milliyet'te yer alan habere göre EYT'de akla takılan bazı soruların yanıtları şöyle: PRİM ÖDEME GÜN SAYISI MI, YAŞ MI, YOKSA YIL MI DAHA ÖNEMLİ? Emeklilikte yaşa takılanlar için getirilecek tasarıya göre bu sorunun cevabı netleşecek. Ancak beklentiler prim ödeme gün sayısı fazla olanın avantajlı olacağı yönünde. Dolayısıyla daha çok çalışan bir yaşa takılanın getirilecek düzenlemeye göre aylık bağlatma imkanı daha yüksek olabilir.MAAŞ HESABI NASIL YAPILACAK, SON 7 YIL KURALI BURADA DA İŞLEYECEK Mİ? Şu an için aylık bağlama oranı ya da son 1.261 günün sigortalılık statüsüne etkisi konusunda bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı belli değil. Ancak bu iki konuda bir değişiklik olmazsa aylık hesabı ve son 1.261 gün kuralında bir değişiklik olmayacaktır.EYLÜL 1999 SONRASI SİGORTAYA GİRENLER BORÇLANARAK EYT'Lİ OLUR MU? Sigorta girişi 9 Eylül 1999 ve sonrasında olmakla birlikte sigorta girişini öne çeken askerlik gibi bir borçlanma hakkı olan kişiler borçlanma ile sigorta girişlerini 8 Eylül 1999 ve öncesine çekerlerse yapılacak düzenlemeden yararlanabilirler.EYT BÜTÜN SİGORTA KOLLARI İÇİN DE AYNI ŞARTLARI MI İÇERİYOR? Sosyal güvenlik sisteminde sigorta kollarından sağlanacak yardımlar için belirli bir süre prim ödenmesi ve belirli bir süre sigortalı olunması şartı var. Değişiklik beklenmiyor.BAĞKUR'LULAR EYT KAPSAMINDA MI? 4447 sayılı Kanun sigortalılarla birlikte Bağ-Kur'lular için de emeklilik şartlarını ağırlaştırdı. 8 Eylül 1999'dan önce Bağ-Kur girişi olan kişilerin, 1 Haziran 2002 itibarıyla olan prim ödeme gün sayısına bağlı olarak emekli olabilecekleri yaş 2 ile 17 yıl arasında artırıldı. Düzenlemeye göre 1 Haziran 2002 itibarıyla emekli olmak için gerekli 20 yıllık süresini tamamlamasına 2 yıl ve daha az süre kalanlar 40 yaşında emekli olabilecekken 16 yıldan fazla kalanlar ise 55 yaşında emekli olabilecek duruma geldiler. Benzer durum erkekler için de söz konusu oldu. 4447 sayılı Kanun 8 Eylül 1999 ve öncesinde Bağ-Kur'lu olan kişiler için koşulları değiştirirken 1 Ekim 1999 ila 30 Nisan 2008 arasında ilk kez Bağ-Kur'lu olanlar için de emeklilik koşullarını erkeklerde 60 yaş, 9.000 prim günü, kadınlar için ise 9.000 gün 58 yaş olarak belirledi. Yaş haddinden emeklilik şartları ise erkeklerde 5.400 prim günü 62 yaş, kadınlarda ise 5.400 prim günü 60 yaş olarak belirlendi. 30 Nisan 2008 ve sonrasında ilk kez Bağ-Kur'lu olan kişiler için ise 9.000 prim gününün tamamlandığı tarihe göre yaş şartları değişirken, 1 Ocak 2048 sonrasında 9.000 günü tamamlayacak erkek ve kadınlar 65 yaşında aylık bağlatabilecekler. Bağ-Kur'luların da düzenlemenin kapsamında olması doğru olacaktır.