EYT’LİLER DİKKAT! Yargıtay’dan tazminat kararı! Aynı işyerinde devam ederken ne yapılmalı?

Emeklilikte yaşa takılanlardan prim ve yıl şartını tamamlayanlar emeklilik için gün sayıyor. Düzenlemenin kısa süre içinde Meclis'e gelerek yasalaşması planlanırken, bir yandan da gözler kıdem tazminatına çevrilmiş durumda. EYT düzenlemesiyle emekli olan çalışanlardan son işyerinde en az 1 yıllık hizmeti olanların tamamının kıdem tazminatı hakkı olacak. EYT'liler emekli olurken tazminatını alarak ayrılabilecek. Ancak çok sayıda EYT'li çalışmaya devam etmeyi planlıyor. Pek çoğu da aynı işyerinde. Burada kıdem tazminatı konusuna dikkat etmek gerekiyor. Yargıtay kararları da bu yönde yol gösterici oluyor. Son olarak emekli olup çalışan bir işçi için Yargıtay'dan önemli bir karar geldi. İşte emekli olup aynı işyerinde çalışmayı planlayan EYT'lilerin kıdem tazminatı konusunda dikkat etmesi gereken noktalar... * Aynı işyerinde devam edenlerin tazminatı ne zaman ödenecek? Burada 2 formül söz konusu. Ya işveren çalışanın tazminatını ödeyerek sıfırlıyor ya da çalışan tazminatını almadan devam ediyor. Tazminatı almadan devam edenler ayrıldıkları tarihte bu ödemesini alabiliyor.* Tazminatını alıp aynı işyerinde devam eden kişi nasıl ikinci kez tazminat alabilir? Emekli olduktan sonra tazminatını alıp aynı işyerinde devam edenlerin, kıdemi sıfırlandığı için yine 1 yıl beklemesi gerekir. Yani 1 yıl dolmadan tazminat alamaz. 1 yılı doldurup işyeri tarafından işten çıkartılırsa, tazminatını aldığı tarihten sonraki çalıştığı süreler için yeniden tazminat alabilir. Tazminatı son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Ancak emekli olurken kıdem tazminatını alıp çalışmaya devam edenler eğer istifa ederse ikinci kez tazminat alamıyor. * Tazminat almadan aynı yerde devam edenler işten çıkartılırsa ödemeleri nasıl hesaplanır? Emekli olup da kıdem tazminatını almadan çalışmaya devam edenler; tazminat almayı gerektirecek haklı sebeple işten ayrılır veya işveren iş sözleşmesini sonlandırırsa son ücret üzerinden tüm çalışma sürelerine ilişkin tazminatı alır. Buna göre; örneğin 20 yıl çalışıp 1 yıl daha devam eden çalışan eğer istifa ederse, 20 yıllık dönem için tazminat alabilir. Tazminat tutarı da emekli olunan tarihteki giydirilmiş brütten ödenir. Eğer kendi isteğiyle ayrılırsa, burada farklı bir durum söz konusu. Yargıtay'ın, çalışanın haklı gerekçe göstermeden işten ayrılması nedeniyle kıdem tazminatını alamayacağına, ancak emeklilikle sona eren ilk döneme ait tazminat ödeneceğine, tazminatında da emekli olduğu tarihteki giydirilmiş ücreti üzerinden ödeneceğine yönelik kararları var. Hatta bu yönde yeni bir karar daha geldi. * Yeni Yargıtay kararı nedir? Bir taşeron firma bünyesinde emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden işçi, istifa ettikten sonra tazminat alacağı için iş mahkemesinin yolunu tuttu. Mahkeme, emekli olunan tarihe kadar tazminat ödenmesi, ancak tazminatın işçinin istifa ettiği aydaki aldığı ücret üzerinden hesaplanması gerektiğine hükmetti. Karar temyiz edilince devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, emekli olduktan sonraki dönem için çalışmanın istifa ile sonuçlanması sebebiyle tazminat hakkı kazanılamayacağını belirtirken, tazminata esas ücretin hesaplanmasında hata yapıldığına hükmetti. Kararda, 'Davacının emeklilik tarihinden sonraki çalışması istifa ile sona erdiğinden bu döneme ilişkin çalışma süresi ile bu dönem sonundaki ücrete göre kıdem tazminatı hesaplanması yerinde değildir. Kıdem tazminatının hesaplanmasında esas alınması gereken (son) ücret, davacının emeklilik tarihindeki ücrettir. Kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde hata yapılarak hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir' denildi. * Karar ne anlama geliyor? Örneğin 20 yıl çalışıp 1 yıl daha devam eden çalışan eğer istifa ederse, 20 yıllık dönem için tazminat alabiliyor. Tazminat tutarı da emekli olunan tarihteki giydirilmiş brütten ödeniyor. * Bu durumda çalışanlar ne yapmalı? İşyerine kıdem tazminatını alarak çalışmaya devam edeceğinizi belirtebilirsiniz. Eğer işyeri bunu kabul etmiyorsa 'kendi isteğiniz ile ayrılırsanız emekli olduktan sonra çalıştığınız dönem dahil tüm sürelerin kıdem tazminatının son ücret üzerinden ödeneceği' konusunda yazılı bir sözleşme yapmanız yararına olur. * EYT'liler ihbar tazminatı alabilecek mi? Emeklilik gerekçesiyle iş akdini fesheden işçi ihbar tazminatı alamaz. İşveren de ihbar tazminatı talep edemez. * Çalışmaya devam eden EYT'liler ihbar tazminatı alır mı? İşverenin iş sözleşmesini feshedeceğini belli bir süre önce karşı tarafa bildirme zorunluluğu bulunuyor. Bu süreyi de o işyerindeki kıdem yani çalışma süresi belirliyor. Bu süreye uymadan işten çıkartılan çalışanlara kıdemine göre ihbar tazminatı peşin olarak ödeniyor. Bu bakımdan emekli yahut emekli olmayan işçi ayrımı yapılamıyor. Yani emekli işçiler, işvereni tarafından işten çıkartılması halinde, şartları oluşursa ihbar tazminatına hak kazanıyor.* İhbar tazminatı nasıl hesaplanır? İş Kanunu'na göre; ihbar süresine uyulmadan işten çıkartılan işçiye çalışma süresi 6 aydan az ise 2 hafta; 6 aydan 1.5 yıla kadar ise 4 hafta; 1.5 yıldan 3 yıla kadarsa 6 hafta; 3 yıldan fazla ise 8 hafta üzerinden ihbar tazminatı ödenir. Brüt maaş üzerinden o sürelerin ücreti hesaplanıyor, gelir ve damga vergisi kesintisi yapılıyor.