Kademeli emeklilik sistemi, kısmi emeklilik için önemli bir dönemeç haline geldi. Artık emeklilik için sadece prim günü ve sigortalılık süresi yeterli olmuyor; yaş faktörü de belirleyici hale geldi. Kademeli emeklilik, bireylerin emekli olabilmeleri için belirli bir yaşa ulaşmalarını ve kademeli bir prim sistemiyle belirlenen prim ödeme süresini tamamlamalarını öngörüyor. Peki, şartlar neler? Kimler erken emekli olacak? İşte konu hakkında merak edilenler...
ÖNCE 1800 GÜNLE EMEKLİLİK!
Emeklilik 1800 güne kadar inebiliyor... Çalışanlar en az 3600 prim günüyle emekli olabilirken, sağlık nedeniyle daha az primle de emekli olmak mümkün. Peki kimler, hangi şartlarla sağlık nedeniyle daha erken emekli aylığı alabilir? Detaylar şöyle…
Emeklilik için işe başlangıç tarihine göre değişmekle birlikte en az 3600 gün prim gerekirken, sağlığı bozulanlar için bu süre 1800 güne kadar iniyor.
Malulen emeklilik için hangi şartlar aranıyor?
Çalışma gücünde yüzde 60 kayıp olması ve bunun belgelenmesi en önemli şart. Ayrıca en az 10 yıl sigortalılık ve toplam 1800 gün prim süresine bakılıyor. Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmıyor ancak 1800 gün (5 yıl) prim isteniyor.
Hangi hastalıklar malulen emeklilik kapsamında bulunuyor?
İyileşmesi uzun, zor ya da mümkün olmayan rahatsızlıklar kapsamında rapor oranları tanımlanıyor. Malulen aylık bağlanan bazı rahatsızlıklar şöyle: Kanser, beyin tümörleri, MS, Parkinson, Alzheimer, demans, sara ve bazı psikiyatrik hastalıklar, kalp yetmezliği, sindirim sistemi kanamaları, astım, KOAH, uyku bozuklukları, bipolar bozukluk, AIDS, tüberküloz, kalp, böbrek, akciğer nakli, görme azlığı, retina kanamaları, yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları, kol ve bacak gibi organ kaybı, kalp yetmezliği, solunum sistemi hastalıkları…
GELELİM KADEMELİ EMEKLİLİĞE
Türkiye'de Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasının etkisiyle, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların emeklilik şartlarının yanı sıra, sonrasında sigortalı olanların da gelecekteki emeklilik süreçleri merak konusu haline geldi. Toplamda 5 milyonu bulması beklenen EYT'lilerin beklentileri, kademeli yaş şartlarıyla birleşiyor.
Sigortalı Olunan Tarihe Göre Emeklilik Şartları: Emeklilikte yaş şartı kaldırılan 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için, ilk defa işe başlama tarihlerine bağlı olarak sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı koşulları bir arada değerlendiriliyor. EYT kapsamına girenler, belirli şartları yerine getirerek emekli olabiliyorlar.
