Kiracılar bu dönemde yaşadıkları sorunlara göre ikiye ayrılıyor. İlk grup mevcut konutlarında yaşamaya devam eden ancak oldukça yüksek kira artışı yapmalarına rağmen ev sahiplerinden 'zam' baskısı görenler.
İkinci grupta ise yeni ev arayışında olanlar var; hem kiralık daire bulmakta zorlanıyorlar, hem de aile gelirlerini oldukça aşan kiralarla karşı karşıyalar. Üstelik bazı ev sahiplerinin, zam oranında TÜFE ortalamasıyla sınırlı kalmamak için kiracıya 'tahliye taahhüdü imzalaması' koşuluyla evini verdiği belirtiliyor.
YENİ DAVALARA 'KİRA' DAMGASI
Milliyet'in haberine göre kiralık ev piyasasında yaşanan sorunlu gelişmeler kısa sürede çözülecek gibi görülmüyor. Bu açıdan bir uzlaşma zemini bulamayan kiracı ve ev sahiplerinin karşı karşıya geldiği görülüyor. Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, yeni açılan davalarda kira tespit ve kiracı tahliye davalarındaki hızlı artışın dikkat çektiğini ifade ediyor. Kiraz, zam oranı artışında kiracı hakları ve davalara ilişkin şu değerlendirmeleri yaptı:
"Kira sözleşmelerinde sözleşme başlangıcından itibaren beşinci yıl bitimine kadar geçerli olan artış oranı TÜFE 12 aylık değişim oranıdır. Yani sözleşmede bunun üstünde bir oran yazıyorsa da geçersizdir. Kiracı sözleşme yenileme dönemine geldiğinde bu oranı uyguladığında sorumluluğunu yerine getirmiş olacaktır. Mal sahibi artık ondan ara zam veya TÜFE 12 aylık değişim oranı üzerinde bir talepte bulunamaz.
Kiracı ile mal sahibi bu beş yıllık süre içerisindeki kanundaki temel artış oranına riayet edeceklerdir. Beşinci yıl sonunda ise artık mal sahibinin eğer istediği artış oranı kabul edilmezse veya taraflar anlaşamazlarsa mahkemeye başvurarak kira tespit davası açma hakkı vardır. Burada ise şu uyarıda bulunmak gereklidir; tespit davası açan mal sahibi bölgedeki emsal kira bedelini alacağını düşünüyorsa yanılabilir çünkü mahkeme tüm sözleşmeleri, enflasyon oranını, bölgedeki gelişim ve değişimi dikkate alacak ama hakkaniyet oranında indirim yapacaktır yani genelde 10 yıl üstü kira sözleşmelerinde yüzde 20, 10 yıl altında yüzde 10 indirim uygulayacaktır. Bu noktada uzlaşmak aslında büyük önem kazanmaktadır."
