Emeklilikte Yaşa Takılanlar merakla çıkacak kararı bekliyor! EYT'de 50 yaş şartı! 1999 öncesi SSK veya Bağ-Kur girişi olanlar...

AK Parti, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili teklif için çalışmalarını hızlandırdı. 2022 yılı içerisinde bu teklif, AK Parti tarafından Meclis'e sunacak ve tüm partilerin desteği istenecek. KİMLER YAŞA TAKILIYOR? Peki, kimler emeklilikte yaşa takılıyor, sayıları ne kadar? EYT mağdurları için kritik tarih 8 Eylül 1999. Bu tarihten önce sigortalıların emekli olabilmeleri için kadın çalışanların 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin gün prim ödemiş olması; erkek çalışanların da 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin gün prim ödemiş olması gerekiyordu ve emeklilik için yaş şartı aranmıyordu. 1999'un eylül ayında sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikle sigortalılık süresi, prim gün sayısına ek olarak emeklilik için bir de yaş şartı getirildi. Emekli olabilmek için emeklilik yaşı kademeli olarak kadınlar için 58, erkek çalışanlar içinse 60'a çekildi ve prim gün sayısı da 7 bin güne çıkarıldı. Hal böyle olunca da bir gecede yapılan değişiklikle çalışanlar çalışma yılını, prim gün sayısını doldursa da emeklilikte yaşa takıldı. Örneğin, 1998 yılında işe giren bir çalışan eski şartlara göre bundan iki yıl sonra yani 2023 yılında emekli olacakken yapılan düzenleme ile çalışanın emekliliği 2038 yılına ötelenmiş oldu. 1999 yılından bu yana da 20 yıldan fazladır EYT konusu gündemde ve o tarihte düzenleme yapıldığında bundan etkilenenlerin sayısı sınırlı olsa da zaman içinde emekli olamayanların sayısı arttı ve ortaya EYT mağdurları çıktı. ŞARTLAR BELİRLENİYOR Yaklaşık 5 milyon kişinin beklediği düzenleme için bazı şartlar söz konusu olacak. Yeni formüllerin belirleneceği çalışmanın yakın zamanda gün yüzüne çıkacağı öğrenilirken, düzenlemenin kimleri kapsayacağı, yaş ve sigorta şartları da tüm bu çalışmaların ana gündem maddeleri olacak. EYT İÇİN KAPSAM BELİRLENECEK EYT ile ilgili yapılacak olan düzenlemede şu şartlar ön plana çıkarılacak: - Yaş sınırı ve sigortalılık sürelerine bakılacak - Kaç kişinin emekli olabileceği ve kaç lira maaş alacağı hesaplanacak. - Konunun mali boyutu ortaya çıkarılacak. - Kaynak sağlanması için çalışma yapılacak. YAŞ VE SİGORTA ŞARTI - 1999 öncesi Bağ-Kur ya da SSK sicil kaydı olup olmadığını bakılacak. - 50 yaşın altında emekli olmama şartı aranacak. Hangi düzenleme yapılırsa yapılsın bir yaş kriterinin olacağını, 50 yaş altında kimsenin EYT kapsamında emekli olmasının mümkün olmayacağını belirtiyor. 1999'DAKİ YASA İLE GELDİ EYT kavramı ile 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile Türkiye'nin gündemine girdi. Yasa çıkmadan önce, bu tarihten önce sigorta koşullarını yerine getiren, prim günü kriterini ve ödemesini sağlayanlar yaşa takılmaksızın emekli olabiliyordu. Bu tarihten sonra ise emekli olmak için şartlar değişmiş, sigortalılık süresi, prim ödeme ve yaş şartının sağlama koşulu getirilmişti. EYT formülü için Almanya ve Finlandiya modelleri de inceleniyor. Almanya ve Finlandiya modelinde uygulanan formüle göre; belli bir yaş kriterini sağlayan sigortalıya emekliliğine kaç yıl kalmışsa her yıl belli oranda kesinti yapılarak emekli olma imkanı sunuluyor. Emeklilik yaşına gelindiğinde ise vatandaş maaşını tam alıyor. Almanya'da kesinti oranı yıllık yüzde 2. EYT'liler, prim ve sigortalık sürelerini tamamlayan ancak yaş kriterini nedeniyle emekli olamayanlardan oluşuyor. 2008 yılında yapılan yeni düzenleme ile kadınların ve erkekler arasında prim gün sayısı 7200'e yükseltilirken, emeklilik yaşı erkeklerde 60, kadınlarda ise 58 oldu. - Prim ve gün sayısını dolduranlara emeklilik hakkı gelebilecek. YENİ FORMÜLLER DE MASADA - Belli bir yaşın üstünde olanlara emeklilik verilmesi gibi bir formül de masada olacak. - Kademeli olarak emeklilik hakkının verilmesi de söz konusu olabilir. YASALAŞMA AŞAMASI Bütün çalışmalar tamamlandıktan sonra uygulamanın başlayabilmesi için yasal çalışmanın da yapılması gerekiyor. Bunun için de bir taslak metnin oluşturulması ve bunun TBMM gündemine gelmesi gerekiyor. Burada milletvekillerinin de itiraz ve katkıları olacaktır. Bu süreçte yasa tasarısı Meclis'ten geçtikten sonra uygulanması için de yönetmeliklerin çıkartılması gerekiyor. NE OLMUŞTU? AK Parti Grup Başkanvekili Akbaşoğlu, EYT'lilerle ilgili önemli açıklamalarda bulunmuştu. Akbaşoğlu, '2022 yılı içerisinde EYT'lilerle ilgili de ne yapacağımızın müjdesini, Çalışma Bakanımızla beraber paylaşacağız.' ifadelerini kullanmıştı. Akbaşoğlu konuşmasında şu ifadeleri kullanmıştı: 'EYT ile kavramsallaştırılan bir yapılanma söz konusu. Bu AK Parti iktidarından önce bir düzenlemeyi ifade ediyor. Yani hem prim gün sayınız hem de yaşınızı doldurmanızla beraber emekli olabilme hakkının varlığını ortaya koyan 1999 yılına ait bir kanuni düzenleme söz konusu.