Kendilerine Emeklilikte Yaşa Takılanlar ismini veren sigortalılar bu zamanlarda kendileri amacıyla bir emeklilik yasasının çıkmasını bekliyor. Daha önceki senelerde da sık sık gündeme gelen ve bu hususta mali ve idari boyutuyla alakalı çalışmalar oluşturulan EYT konusu ile alakalı şimdilik kesinleşmiş bir hal yok. Fakat çoğu formül üstünde duruluyor. Almanya'da daha önce uygulanan formüle göre sigortalıya bir teklif sunuluyor. Emekliliğine kaç yıl kalmışsa her yıl için belli oranda kesinti yapılıyor. Burada kesinti oranı yıllık yüzde 2 oluyor. Yani emekliliğine 4 yıl kalmış birisinden yüzde 8 kesinti yapılıyor. Böylece daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor.
SORUN NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan çalışanları kapsıyor. Bu çalışanlar ilk sigorta olduklarında kendilerine kadın ise 20 erkek ise 25 yıllık hizmet süresini tamamladıklarında emekli olabilecekleri söylenmişti. Özellikle 1990'lı yıllarda ortaya çıkan popülist politikalarla 30'lu 40'lı yaşlarda emeklilik gündeme getirilmiş ve ozaman ki adıyla Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) her yıl açık veren ve kendini finanse edemeyen bir kurum haline getirilmişti.
SSK'nın bu zor durumunu düzeltmek adına bu kez 1999 yılında bir yasa çıkartılarak emeklilik için kademeli olarak yaş kriteri getirildi. Buna göre kadınların 20 yıllık sigortalılık süresine ek olarak işe girdiği tarihe göre belli bir primi ve belli bir yaşı doldurması gerekti. Buna göre de yaş şartı 38 ile 56 arasında belirlendi. Erkeklerde ise 25 yıllık sigorta süresi belli bir prim ve 44 ile 58 arasında değişen yaş şartı getirildi.
YAŞ ŞARTI KİME YOK
Bu yeni kademeli yaş şartında 9 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlarda yıl şartı kalkarken 7 bin gün prim şartı geldi. Bununla birlikte kadınlar 58 erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Ancak 09.09.1976 ve öncesinde sigortalı olmuş bir erkek 5000 günü tamamladığında yaşa bakılmadan emekli olabiliyor. Aynı şekilde 01.04.1981 ve öncesinde sigortalı olan bir kadın da 5000 günü tamamladığında yaş şartı olmadan emekli olabiliyor.
NE İSTİYORLAR?
Emeklilikte yaşa takılanlar "oyun oynanırken kural değiştiğini" belirterek 1999 da çıkartılan kademeli yaş şartının uygulanmamasını istiyor. Onlar kadınsa 20 erkekse 25 yıllık primleri dolduranların yaşa bakılmadan emeklilik hakkı kazanmasını istiyor.