Çalışanların EYT konusunda merak ettiği birçok konu var. Prim gün sayısı eksik olanlar askerlik ya da doğum borçlanması yaparak, EYT düzenlemesinden yararlanabilecek mi? Yasa çıktıktan sonra EYT'liler zorunlu olarak emekli mi edilecek, çalışmaya devam edebilecekler mi? EYT'de konuşulmayan bir konu da düzenlemeden işverenlerin nasıl etkileneceği. İşverenlerin şimdiden 2023'ün başındaki EYT düzenlemesine kendilerini hazırlamaları gerekiyor. İşte Hürriyet'ten Noyan Doğan'ın konuyla ilgili yazısı:
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusunda sona geliniyor. Sona gelindikçe de hem ciddi bilgi kirliliği yaşanıyor hem de kafalarda ciddi soru işaretleri doğuyor. 'EYT'li miyim, yeni yasa beni de kapsayacak mı?' gibi klasik soruların dışında; EYT ile ilgili başka merak edilenler de var. Mesela, prim gün sayısı eksik olanların askerlik ya da doğum borçlanması yaparak, yeni yasadan yararlanıp yararlanamayacağı? Mesela; yapılacak düzenleme sonrası EYT'lilerin zorunlu olarak emekli edilip edilmeyeceği? Dikkat ediyorum da EYT'de pek konuşulmayan bir konu daha var; o da, düzenlemeden işverenlerin nasıl etkileneceği. Bence işin bu boyutu önemli. Hepsine tek tek değineyim.
DÜZENLEME KİMLERİ KAPSAYACAK?
Önce, EYT konusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'in yaptığı açıklamayı paylaşayım. Keza, Bakan Bilgin'in açıklaması nasıl bir EYT düzenlemesi olacağının ana hatlarını net ortaya koyuyor. Bakan Bilgin, "Birçok televizyon kanalında çeşitli uzmanlar ellerinde kalemle hesaplar falan yapıyorlar. Onların hiçbiri bizim önümüzde yok. Televizyonda çıkarıyorlar işte 'şunlar da girecek bunlar da çıkacak' öyle bir şey yok. 1999 yılı öncesi biliyorsunuz yaş ile ilgili bir sorun var. O sorunu biz çözüyoruz. Önümüzde tek bir model var" açıklamasını yaptı. Bakan Bilgin, hazırlıkların aralık ayında Meclis'e geleceğini de söyledi.
Daha önceki yazılarımda da yazdım, bir kere daha tekrarlayayım ki, net anlaşılsın. İlk sigortalı olduğu tarih 1999 yılının eylül ayından önce olanlar, emeklilikte yaşa takılıyorlar. Bu tarihten önce sigortalıların emekli olabilmeleri için kadın çalışanların 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin gün prim ödemiş olması gerekiyordu. Erkek çalışanların ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin gün prim ödemiş olması emeklilik için yeterliydi ve her iki kesim için de yaş şartı aranmıyordu. 1999'un eylül ayında sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikle sigortalılık süresi ve prim gün sayısına ek olarak emeklilik için yaş şartı getirildi. Emekli olabilmek için emeklilik yaşı kademeli olarak kadınlar için 58, erkek çalışanlar için 60'a çekildi ve prim gün sayısı da 7 bin güne çıkarıldı. Bu kişiler çalışma yılını ve prim gün sayısını doldursalar da emeklilikte yaşa takıldılar. 1.5 MİLYON EMEKLİ OLACAK
İşte, yeni düzenleme bu kişileri kapsayacak. Daha açık bir anlatımla, ilk sigortalı olduğu tarih eylül 1999'dan önce olup da çalışma yılını ve prim gün sayısını dolduranlar; yeni düzenlemeden yararlanarak, emekliliğe hak kazanacak. İlk etapta da 1.5 milyon kişinin düzenlemeden yararlanıp, emekli olması bekleniyor. Bakan Bilgin'in açıklamasına göre de düzenleme aralık ayında Meclis'e gelecek ve yasalaştıktan sonra da 2023'ün ocak ayından itibaren uygulanmaya başlanacak. EYT'liler, gelecek yılın başından itibaren emekli olabilecek.
