Emekli aylığının tutarında, çalışırken Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirilen kazanç tutarı ve prim gün sayısının yanı sıra dilekçe verilen tarih de etkili oluyor. Veriler bu yıl emekli olanların 2025'e göre yüzde 30 civarında bir maaş avantajı olacağını gösteriyor. Peki bunun önüne nasıl geçilecek? İşte detayları...
MAAŞ FARKI NEDEN ÇIKIYOR?
Emekli maaşları hesaplanırken, önceki yılların güncelleme katsayısı ve bulunulan yılın zamları dikkate alınıyor. 2024'te emeklilik dilekçesi verenlerin aylıkları hesaplanırken, 2023 güncelleme katsayısıyla (enflasyon + büyümenin yüzde 30'u) belirlenen tutara, 2024'ün Ocak ayındaki yüzde 49.25 ve Temmuz ayındaki yüzde 24.73 zam oranı ekleniyor.
Dilekçesini 1 Ocak 2025'ten sonra verenlerin aylık hesabında ise toplam yüzde 86.16'yı bulan söz konusu emekli zamlarının yerine 2024 yılı enflasyonunun tamamı ile büyüme oranının yüzde 30'u dikkate alınacak. Yani 2023 güncelleme katsayısıyla hesaplanan aylığa, 2024 emekli zamları değil, 2024 güncelleme katsayısı eklenecek. OVP'de 2024 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 41.5, büyüme tahmini yüzde 3.5 olarak açıklandı. Bu tahmine göre güncelleme katsayısı 1,4255 (yüzde 41.5 + yüzde 1.05) olacak.
EMEKLİLİK TARİHİ NASIL BU YILA ÇEKİLEBİLİR?
Burada en önemli yol borçlanma ve ihya oluyor. Primlerini 2025'te tamamlayacak kişiler, borçlanma ya da ihya ile emeklilik tarihini 2024'e çekebilirse düşüşten kendini koruyacak. Üstelik borçlanma ve ihyayı tutarlar artmadan yapmış olacak. Çünkü 1 Ocak'ta asgari ücrette yaşanacak artış en düşük borçlanma ve ihya tutarlarını yükseltecek.
HANGİ SÜRELER İÇİN BORÇLANMA YAPILABİLİR?
- Kadınların, en çok 3 defaya mahsus olmak üzere, doğumdan sonraki 2 yıl içinde çalışmadıkları süreler,
- Erkeklerin askerlik süreleri (en çok 540 gün),
- 4/c statüsündeki kamu çalışanlarının personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
- Doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için geçirilen süreler,
- Avukatların 1 yıllık staj süreleri,
- Beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
- Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri,