Emekli olmak isteyenler dikkat! 56 yaşında, 200.000 TL toplu ödeme... Ve sonunda belli oldu!

Konu emeklilik olunca ister kamu, ister özel, soru hiç değişmiyor; 'ne vakit emekli olurum, kaç lira alırım?' Sosyal Güvenlik sisteminden emekli olacaklar kaç yaşında emekli olacağının ve ne kadar maaş alacağının cevabını arıyor. Emekli olmak isteyenlere 56 yaşında emeklilik imkanı! Toplu ya da aylık şeklinde ödeme yapılıyor. Peki erken emeklilik amacıyla gereken bu kriterler neler? Erken emekli nasıl olunur? Malum, BES'te, emeklilik yaşı belli; sistemde en az 10 sene kalınması ve 56 yaşının doldurulmuş olması gerekiyor. Düne kadar özel emeklilikten bahsedilmezdi, bundan sonra lüzumlu şartları yerine getirenler BES'ten emekli oluyor. DOKUZ AYDA 23 BİN EMEKLİ Bugüne kadar BES'ten, 161 bin şahıs emekli oldu. Bir diğer ifadeyle, 161 bin özel emekli var. Genellikle son iki senede emekli adedinin arttığı görülüyor ki, 2020'nin başından bu yana 48 bine yakın şahıs sistemden emekli olmuş, bunun da 23 binden çoğu bu senenin 9 ayında emekliği elde etmiş. Çok iyi hatırlıyorum, düzenin başlarında, 'kim 56 yaşına kadar bekleyecek, bekleyecek de ne olacak?' şeklinde eleştiriler vardı. Bugün gelinin nokta ortada; sistemden yüz binlerce şahıs şakır şakır emekli oluyor. Olurken de hem fonlarda değerlenmiş kendi birikimlerini hem de devletin kendileri adına ödediği yüzde 25 katkıyı ve kantının da değerlenmiş halini alıyor. YÜKSEK BİRİKİMİN FORMÜLÜ Gelelim asıl soruya; emekli olan bu şahıslara sistem ne kadar ödeme yapmış? Şöyle de sorabiliriz; emekli olanlar kaç para almış? Bu soruya yanıt vermeden evvelce şu hatırlatmayı yapayım, BES'te birikim tutarı; sistemde kaç sene kalındığı, bu vakit içerisinde sisteme ne kadar katkı payı ödendiği ve bu ödenen katkı paylarının değerlenmesi amacıyla hangi fonların tercih edildiği ile doğru orantılı. BES'te, iyi bir birikime ulaşmanın formülü ise; sisteme erken yaşta girmek, gerçekten emekliliği düşünüp uzun vakit kalabilmek, ufak değil de ortalama bir katkı payı ödemek ve ödenen bu katkı paylarını da piyasada değişen şartları göz önüne alıp getirisi yüksek emeklilik fonlarında değerlendirmek. Açıkçası kimse kimseyi kandırmasın; 45 yaşında sisteme girip, 11 sene vakitsince ayda 100-150 liralar yatırarak, başta seçilmiş emeklilik fonu ile 11 sene geçirilip 56 yaşında yüksek birikime ulaşmayı beklemek hayalcilikten diğer bir şey olmaz. 195 BİN LİRA ALDILAR İşte, sistemden emekli olan bu 161 bin bireyin birtakımları bu kriterleri yerine getirmiş, birtakımları ise getirmemiş. Uzun vakit kalıp, ortalama katkı payı ödeyip, birikimlerini değerlendirmeyi tercih edip fonlarını değiştirenler; ortalama 195 bin lira birikim ile sistemden emekli olmuşlar. Bu kriterleri yerine getirmeyenler ise ortalama 51 bin lira birikim ile sistemden emekli olmuşlar ki, bu kesim toplam emeklilerin yüzde 25'ini oluşturuyor. Tabi, daha uzun vakit kalıp, ortalamanın üstünde katkı payı ödeyenler de var ki, bu bireylerin ise ortalama birikimleri 450-500 bin lira arasında diyebiliriz. Emekli olanların yüzde 95'i de birikimlerini toplu olarak alıp, sistemden ayrılmışlar. Emekliliği hak edenler arasında çok az bir kesim toplu para alabilmek yerine BES'ten derli toplu ödeme almayı tercih etmiş. Yeri gelmişken şunu da belirteyim; sosyal emniyet düzeninde emeklilik yaşı erkeklerde 60, kadınlarda 58 iken ve emeklilik yaşının ileriki senelerde kademeli artarak 65'e kadar çıkacağını hesaba katarsak BES'ten, 56 yaşında emeklilik gerçekten erken yaşta emeklilik manasına geliyor. Nitekim bugün sistemdeki birtakım şahıslar yaşı gelmesine karşın emekli olmayıp, birikime devam ediyor ve bu bireylerin adedi da her geride bıraktığımız sene artıyor. Mesela, 56-64 yaş arasında 106 bin şahıs emekliliği gelmesine karşın BES'te kalmayı tercih etmiş. Hatta 75 yaş ve üzeri 3 bin 700 şahıs bile sistemden emekli olmayıp, biriktirmeye devam ediyor. Neden böyle? Genellikle son birkaç senedir BES'te getiriler çok yüksek de ondan. SGK GİRİŞİ 1999 TARİHİ VE ÖNCESİNDE OLANLAR NE KADAR EMEKLİ MAAŞI ALABİLİR? Oldukça talihli konumda olan 1999 tarihi ve evvel sigorta başlangıcı olan bireylerin emeklilik maaşları hizmet süresinin işlemiş bulunduğu senesinin yoğunluğuna göre belirlenmektedir. 31.12.199 tarihinden evvelce çalışma hayatına başlayarak emekliliği hak etmiş olanlar en az 1600 TL emekli maaşı alabilmektedirler. SGK GİRİŞİ 1999 TARİHİ VE ÖNCESİNDE OLANLARIN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER? 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında 1999 tarihi ve evvel sigorta başlangıcı yapılanların emekli olabilmesi amacıyla lüzumlu olan birtakım koşullar belirlenmiştir. Sigorta başlangıç tarihinin 8 Eylül 1999 tarihi ve evveline ait olması ilk adımdır. Hem de staj başlangıcı, sigorta başlangıç tarihi kapsamında değerlendirilmemektedir. 1999 tarihi ve evvel sigortalandırılan vatandaşlar 3600 günlük prim ödemesi ve 15 senelik hizmet zamanı şartlarını tamamlamalıdır. Sigortalı yurttaşların uzun ya da kısa vadeli prim ödemeleri 4A, 4B ve 4C sigortalılık statüsünde değerlendirilerek yatırılmalıdır. Yine ilaveten bireylerin SGK'ya borcunun da olmaması gereklidir. ERKEN EMEKLİ NASIL OLUNUR? ERKEN EMEKLİLİK VE YÜKSEK MAAŞ İÇİN GEREKENLER NELER? Erken emekli olmak isteyen vatandaşlar husus ile alakalı detayları araştırıyor. Emeklilik kriterleri arasında sayılmakta olan sigorta başlangıç tarihi, emeklilik süresini ve sayısını olumlu ya da olumsuz şekilde etkileyebilecek en mühim parametre olarak bilinmekte. Vatandaşların 8 Eylül 1999 tarihi ve evvelki tarihlerde ilk kez Sosyal Emniyet Kurumuna bildirilerek çalışma hayatına başlaması halinde daha avantajlı oldukları tanınan bir gerçektir. 1999 yılı ve evvel ilk kez sigortalandırılanlar emeklilik yasasında oluşturulan güncellemelerle son derece büyük bir fırsat elde etmiştir. Kaynak: Noyan Doğan