Çalıştıkları yıl, aylık kazanç, çalışma süresi... Bu EYT'lilere yüksek maaş çıkacak! Kişiye özel 4 kritik MAAŞ hesabı: EYT'de yepyeni algoritma! 5000 prim+ 2000, 2001, 2007, 2008 sigorta girişi!

Milyonlarca kişi EYT'liler için emeklilik düzenlemesini büyük bir merakla bekliyor. Emeklilik için yaş dışındaki şartları yerine getiren sigortalılar emekli olduklarında maaşları tüm kazançlar üzerinden üç ayrı dönem için hesaplanarak tespit edilecek. Peki, EYT'liler emeklilikte kaç TL maaş alacak? İşte kişiye özel hesaplama formülü! Milyonların gözü kulağı EYT'ye yönelik düzenlemede. Yaşa takılanlara emeklilik formülü beklenirken, maaş hesaplamaları da gündeme geldi. EYT'lilerin emekli maaşları 3 ayrı dönem için hesaplanacak. Milyonlarca kişinin gözü Emeklilikte Yaşa Takılanlara (EYT) yönelik düzenlemede. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlara emeklilik yolunu açacak düzenlemede sona yaklaşılırken, en geç Aralık'ta Meclis'e sevk edilmesi ve yasalaşması planlanıyor. Emeklilik işlemlerinin de Ocak ayından itibaren başlaması bekleniyor. Düzenlemenin detaylarıyla birlikte maaşların nasıl bağlanacağı, nasıl hesaplama yapılacağı da merak ediliyor. TÜM KAZANÇLAR DAHİL EYT'lilerin aylık hesaplamaları, diğer emekli aylığı bağlananlar gibi, 3 dönem üzerinden yapılacak. Buna göre; 2000 yılı öncesi, 2000-2008 yılları arası ve 2008'in 10'uncu ayından sonraki dönem olmak üzere 3 ayrı hesaplama söz konusu olacak. 3 ayrı hesap yapılıp birleştirilecek. Yani emekli maaşı hesaplanırken tüm kazançlar dikkate alınacak. FARKLI ORANLAR VAR EYT'lilerin çalıştıkları yıllar, aylık kazançları, çalışma süreleri, hatta işe ara verip vermemiş olmaları bile maaş üzerinde etkili olacak. Dolayısıyla KİŞİYE ÖZEL YANİ HERKESE FARKLI AYLIK TUTARLARI ortaya çıkacak. Yaş beklerken ödenen fazla primler de emekli aylığı hesaplamasında kullanılacak. 3 döneme ilişkin farklı Aylık Bağlama Oranları ve güncelleme katsayılarıyla emekli maaşı ortaya çıkarılmış olacak. AVRUPA MODELİNE KAPSAM DIŞI Yaşa takılanların merak ettiği konulardan biri de Avrupa modellerinin bizde uygulanıp uygulanmayacağı... Avrupa'daki modellerde, emekliliğe kalan her yıl için aylıktan belli oranlarda kesinti yapılıyor. Bu kesintinin yasada belirtilen emeklilik yaşı dolduğunda kalkması da söz konusu oluyor. Ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'in daha önce yaptığı 'Hollanda, Almanya modellerinden bahsediliyor, bunlar doğru değil' şeklindeki açıklama, söz konusu formüllerin ülkemizde uygulanmayacağını ortaya koydu. BİLGİN: TEK TİP BİR DÜZENLEME OLACAK Çalışma Bakanı Vedat Bilgin, EYT'lilere yönelik düzenlemenin Aralık'ta Meclis'e geleceğini belirterek, şöyle konuştu: Biz burada yani 99 öncesi işe girmiş olanların karşılaştıkları sorunun çözümüne dönük düzenleme hazırlığı içerisindeyiz. Tek tip bir düzenleme olacak. Sigorta girişi yapılmamış çıraklık ve stajyerlik durumu bu kapsama dahil değil. Sigorta girişi olanlarda bir sorun yok. BEY EYT'Lİ MİYİM? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 3600 ek göstergenin ardından sözleşmeli personele, geçici işçilere, 90 bin taşeron işçiye ve EYT'lilere yönelik düzenlemelerin de hayata geçirilmesi için hazırlıklarını sürdürüyor. Bakan Vedat Bilgin, önceki akşam bu düzenlemelere yönelik önemli detaylar verdi. 550 bine yakın sözleşmeli personelin kadroya alınmasına yönelik düzenlemeyi bu ayın, taşeron işçilere yönelik düzenlemeyi de Kasım ayı sonuna kadar tamamlamayı planladıklarını söyledi. Bilgin, EYT yönelik düzenlemenin de Aralık'ta Meclis'e geleceğini belirterek, '99 öncesi işe girmiş olanların karşılaştıkları sorunun çözümüne dönük düzenleme hazırlığı içerisindeyiz. Tek tip bir düzenleme olacak' dedi. Düzenlemenin detayları heyecanla beklenirken; pek çok kişi 'Beni de kapsıyor mu, ben de yararlanabilir miyim?' diye soruyor. EN ÖNEMLİ KRİTER TARİH Genel çerçeveden bakıldığında EYT'li grubu 8 Eylül 1999 öncesinde ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlamış, yıl ve prim şartını tamamlamasına rağmen yaş şartı getirildiği için emekli olamamış sigortalılar oluşturuyor. Bu kişilerin yeni düzenlemeyle nasıl emekli olacağı bilinmiyor? Ancak prim ve yıl şartını tamamlayanlara yasayla emeklilik yolunun açılması bekleniyor. 1999 ÖNCESİNE DÖNÜLÜRSE SSK'lıların emekliliğinde Eylül 1999 öncesindeki şartlara göre 5000 prim günü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılı tamamlamak gerekiyor. 1999 yılında yasada getirilen şartlara göre de istenen prim gün sayısı işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 arasında bulunuyor. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur'da ise kadınlarda 20 tam yıl (7200 gün), erkeklerde 25 tam yıl (9000 gün) hizmeti tamamlamak gerekiyor. YIL ŞARTI 2024'E KADAR TAMAM EYT'li kadınların tamamı 20 yıllık süreyi doldurmuş durumda. Erkekler için 25 yıllık süre ise 2022'ye göre 1997 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar için tamamlanmış durumda. EYT'li erkeklerin tamamı 8 Eylül 2024 tarihinde 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracak. Bu tarihten sonraya ise sadece hâlâ prim günü eksik olanlar kalacak. Eğer yaş şartı kaldırılıp emeklilik için sadece prim ve yılı tamamlamak yeterli sayılırsa, düzenleme yürürlüğe girdiğinde söz konusu şartları sağlayanlar emekli olabilecek. Bu 2 kriteri sağlayamayanlar da şartları sağladıklarında emekli aylığına kavuşacak. BORÇLANMA İMKANI EYT'lilerden fazla primi-yaşı olanların avantajlı olduğu bir formül uygulanabileceği de konuşuluyor. Ayrıca prim günü az olanlar da bulunuyor. Bu kişilerin askerlik-doğum gibi borçlanma imkanlarını değerlendirerek primlerini tamamlama imkanı bulunurken, kısmi emeklilikte de yaş şartında değişiklik yapılması beklentileri var. BAŞLANGIÇ ERKENE ÇEKİLİRSE? 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup borçlanmayla işe girişini bu tarihin öncesine çekebilenler de EYT kapsamında yer almak istiyor. Bu kapsamda pek çok talep var. Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 sonrasında olup askerlik borçlanmasıyla işe girişi 8 Eylül 1999 öncesine çekebilenler, kendilerinin EYT'li sayılmasını talep ediyor. Sigortadan önce doğum yapan anneler de bu çocukları borçlanabilme ve prim kazanma hakkı istiyor. Böylece çok sayıda anne de EYT kapsamına girip, çıkarılacak düzenlemeyle emeklilik imkanına kavuşabilecek. Yine geçmiş yıllarda vergi mükellefi olmalarına rağmen Bağ-Kur kaydı yaptırmayan sigortalılar da bu geçmiş günlerini borçlanarak tescil ettirmeyi talep ediyor. Bu kişilerin beklentilerinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği düzenlemenin detaylarının açıklanmasıyla ortaya çıkacak. Ayrıca staj sigortasıyla çalışma hayatına başlayanlar bu süreleri borçlanarak uzun vadeli sigorta kollarından saydırmak, işe başlangıç tarihlerini de geri çekmek istiyor. Bu talep kabul görürse, stajını 9 Eylül 1999 öncesinde yapmış ancak çalışmaya daha sonra başlamış olanlar da EYT kapsamına girebilecek. Burada staj sigortasının yapılmış olması en önemli kriter olacak.