Tüm çalışanların en önemli güvencesi kıdem tazminatı.
Kendi istek ve kusuru dışında işten ayrılanlar, işyerinde en az 1 yıllık çalışmaları varsa kıdem tazminatına hak kazanıyor.
Ayrıca emeklilik, askerlik, kadınlar için evlilik ve haklı fesih gibi sebeplerle istifa edenler de kıdem tazminatı alabiliyor.
Kıdem tazminatı hesabı son alınan giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılıyor.
Brüt ücrete yıl içinde alınan düzenli ödemeler de dahil ediliyor.
Bu ücret üzerinden hesaplama yapılıyor. Çalışılan süre ile giydirilmiş brüt ücret çarpılıyor, kıdem tazminatı tutarı ortaya çıkıyor.
Ödenecek kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesiliyor.
NE ANLAMA GELİYOR?
Kıdem tazminatında son brüt ücret dikkate alınsa da bunun bir 'üst sınırı' yani 'tavanı' bulunuyor.
Giydirilmiş son brüt ücreti tavanın altında olanlar kendi ücretleri üzerinden hesaplanan tutarı alıyor.
Ancak ücreti tavanı aşanların kıdem tazminatı, kazançları ne kadar olursa olsun belirlenen tavan üzerinden hesaplanıyor.
NEYE GÖRE YÜKSELİYOR?
1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesinde "Kıdem tazminatının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi geçemez" hükmü bulunuyor.
Buna göre de Hazine ve Maliye Bakanlığı her yıl Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş katsayısının yükselmesiyle yeni kıdem tazminatı tavanını açıklıyor.
ŞU AN NE KADAR?
Geçtiğimiz Temmuz ayında yapılan artışla 2021'in ikinci 6 aylık dönemi için kıdem tazminatı tavanı 8 bin 284 lira 51 kuruşa yükseldi.
Buna göre, 2021 yılı bitmeden işten ayrılan bir çalışan, çalıştığı her yıl için en çok 8 bin 284 lira tazminat alabiliyor.
Çalışanın brüt maaşı bu rakamın üzerinde ise kıdem tazminatı bu miktar üzerinden hesaplanıyor.
Örneğin, brüt maaşı 8 bin lira olan bir çalışanın kıdem tazminatı, çalıştığı süre ile 8 bin lira çarpılarak bulunuyor.
Ancak brüt maaşı 15 bin lira olan bir çalışanın kıdem tazminatı hesaplanırken brüt maaş tutarı 8 bin 284 lira 51 kuruş olarak dikkate alınıyor.
OCAK'TA DEĞİŞİYOR
Ocak ayında da memur maaş katsayısındaki artışla tavan daha da yukarı çıkacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, zam oranlarının belli olmasının ardından yeni tavanı duyuracak.
Açıklanacak rakam 2022 yılı Haziran sonuna kadar geçerli olacak.
Bu süreçte işten ayrılan çalışanlara çalıştıkları her yıl için yeni tavanı aşmayacak şekilde kıdem tazminatı ödenecek.
NE KADAR ÇIKABİLİR?
Son açıklanan beklenti anketinde 2021 yılı TÜFE tahmini yüzde 30.05 olarak gerçekleşti.
Bu tahmin gerçekleşirse memur maaş katsayısına toplu sözleşmede belirlenen yüzde 5'lik artışa ilaveten yüzde 16.91 enflasyon farkı yansıtılacak.
Bu durumda da kıdem tazminatı tavanı yüzde 21.91 artışla 10 bin 99 liraya yükselecek.
Tavan bu tutara çıkarsa örneğin giydirilmiş brüt ücreti 15 bin lira olan çalışan, çalıştığı her yıl için 10 bin 99 lira üzerinden kıdem tazminatı alacak.
BU RAKAM AŞILIR MI?
İş Kanunu, verilecek en yüksek kıdem tazminatı tavanını belirlemiş durumda.
Ancak işveren kendi arzusu ile bunu aşarak bir rakam ödemek isterse ya da çalışanın gerçek maaşını dikkate almak isterse bunda bir sıkıntı bulunmuyor.
Ancak burada tavanı aşan kısım için gelir vergisi ödenmesi durumu ortaya çıkıyor.
