Türkiye'de çalışma sürelerinin günümüz koşullarına göre güncellenmesi söz konusu. Bu kapsamda haftalık çalışma saatinin 45'ten 40'a çekilmesi gündemde. Çalışma saatleriyle birlikte yıllık 270 saat olan fazla çalışma sınırının da aşağı çekilmesi bekleniyor.
Fazla mesai ücretleri işçi ve işveren uyuşmazlıklarının en fazla yaşandığı alanlar arasında bulunuyor. Burada özellikle hesaplamalar tartışma konusu oluyor. Bazı iş yerlerinde de 'Fazla mesai ücreti bordroya dahil' deniliyor. Ancak fazla çalışma ücretinin asıl ücretin içerisinde olduğuna dair yapılan anlaşmaların geçerliliği, işçinin asıl ücretinin miktarına bağlı bulunuyor. İşte detayları...
FAZLA ÇALIŞMA NEDİR? NASIL HESAP YAPILIR?
Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir. İşçinin saatlik ücretinin hesabında 1 ay 225 saat olarak kabul edilir. Örneğin; brüt ücreti 22 bin lira olan işçinin saat ücreti (22.500 TL/225 saat) 100 liradır. Bu işçiye saatlik brüt 150 lira (100 x % 50) fazla mesai ödenir.
FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA NASIL HESAPLANIR?
Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda mevzuatta belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde 25 yükseltilmesiyle ödenir.
Örneğin; saat ücreti 100 lira olan işçiye fazla sürelerle çalışma yaptığı saat başına 125 lira verilir. Ancak bu iş yerlerinde çalışma süresinin 45 saati aşan kısmı da yüzde 50 artırımlı olarak hesaplanır. Örneğin; haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlenen bir iş yerinde 46 saat çalışma yapıldı ise fazla çalışma yapılan 5 saatlik süre için yüzde 25 artırımlı, 1 saatlik süre için de yüzde 50 artırımlı ücret ödenir.
