8 ana başlık 900 milyar liralık tasarruf! Kamu personelinin çalışma düzeninde neler değişecek? İşte kamuda tasarruf paketinin detayları

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, dün kamuda tasarruf paketini kamuya duyurdu.Paketi geçmiştekilerden farklı kılan 3 özellik, 'kamuda verimliliği artırarak tasarrufu amaçlaması; izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelinin hayata geçirmesi; tedbirlerin tüm kamu kurum ve kuruluşlarını kapsaması' olarak sıralandı. Kamu harcamaları kontrol edilerek tasarruflar artırılırken, yatırımlar öncelikli alanlara yönlendirilecek ve yapısal reformlar hızlandırılacak. Tedbirlerin 3 temel ekseni ise 'kamuda tasarruf, bütçede harcama disiplini ve kamu yatırımları' şeklinde çizildi. Yılmaz, paketin yasal düzenleme gerektirmeyen bölümüne ilişkin genelge taslağının bu hafta içinde Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulacağını, yasal düzenleme gerektiren konularda ise parti grubu ile hazırlıkların sürdürüldüğünü bildirdi. Genelge ile yapılacak idari düzenlemelerin tek istisnasının 'konumu gereği TBMM' olacağını vurgulayan Yılmaz, Meclis Başkanı'nın bu anlamda kendi uhdesinde bir çalışma yürüttüğünü söyledi. 8 BAŞLIKTA TOPLANDI Paket çerçevesinde 'kamuda tasarruf alanları' açısından 'taşıtlar, binalar, kamu istihdamı, idari yapılanmada etkinlik, yurt dışı geçici görevler, enerji ve atık yönetimi, haberleşme giderleri ve diğer cari harcamalar' olarak 8 başlıkta uygulanması öngörülüyor. PARTİLERE DESTEK ÇAĞRISI Milliyet'te yer alan habere göre, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, tasarruf paketi hazırlanmasında etkili iki önemli gelişmeyi '6 Şubat depremlerinin yaralarını süratle sarma ihtiyacı ve enflasyon ile kararlı bir şekilde mücadele etme iradesi' olarak açıkladı. Yılmaz, kanuni düzenleme gerektiren hususlarda parti farkı gözetmeksizin tüm grupların desteğini beklediklerini söyledi. ŞİMŞEK: HESAP SORMA VE YAPTIRIM VAR Bakan Şimşek konuşmasında, 'Enflasyonla mücadelede para politikası, gelirler politikası, maliye politikası ve yapısal reformlar uyum içerisinde yürütülüyor. Merkez Bankamız enflasyonu düşürmek için para politikasında sıkılaştırma dahil, kendi alanıyla ilgili her türlü tedbiri alıyor. Bizler de bu paketle ve yakında ilave açıklayacağımız diğer tedbirlerle, yani maliye politikasında atacağımız bütün bu adımlarla dezenflasyon sürecine katkıda bulunacağız' dedi. 'Bu bizim ilk tasarruf çabamız, açıklayacağımız ilk paket değil, son paket de olmayacak' diyen Şimşek, şöyle devam etti: 'Kamu maliyesinde önümüzdeki dönem birçok alanda reform yapacağız. Yatırım projeleri bütçe ödeneğine göre yürütülecek. Hiçbir bakanlık ödeneklerini aşamayacak. Tasarruf tedbirlerine, istisnasız tüm kamu idarelerimiz ve personelimiz uymak zorunda. Tedbirlerinin uygulanması ve harcamalar Bakanlığımızca denetlenecek, Cumhurbaşkanlığımıza, ilgili idarelere raporlanacaktır. Burada tabii hesap sorma ve yaptırım süreci de var. Tasarruf Genelgesi ve mali mevzuata aykırılık tespit edilirse Cumhurbaşkanlığımız ve ilgili idareler, idari yaptırım ve para cezası uygulayabilecektir. Önümüzdeki dönemde kamu ihale reformu, KİT'lerde yönetişim reformu, vergide adalet ve etkinlik raporu, kayıtdışılıkla mücadele gibi birçok alanda çalışmalarımızı hayata geçireceğiz.' İŞTE UYGULANACAK TASARRUF TEDBİRLERİ Bina kiralamaya son - Deprem riski hariç, yeni hizmet binası alımı, yapımı 3 yıl süreyle durdurulacak. Yeni bina kiralanmasına izin verilmeyecek, mevcut kiralamalar da bir takvimle sonlandırılacak. - Yeni lojman ve sosyal tesis alımı, yapımı ve kiralanması süresiz olarak yasaklanacak (Doğal afet ve güvenlik hariç). Mevcut sosyal tesisler ekonomiye kazandırılacak (savunma ve güvenlik hariç). Emekli olan kadar yeni personel alınacak - 3 yıl süreyle kamuya emekli olan personel sayısı kadar personel alımı yapılacak. Açıktan atama izin sayıları Bütçe Kanunu'yla belirlenecek. Destek personeli sayısı, zaman içinde azaltılacak. Kamuda esnek ve uzaktan çalışma modelleri geliştirilecek. Kamu çalışanlarının 'yönetim kurulu ücretlerine tavan sınır' getirilecek, aşan kısmı bütçeye gelir kaydedilecek. Yurt dışı teşkilatlar gözden geçirilecek - Kamuda idari genişleme sınırlandırılacak. Bakanlıkların yurt dışı teşkilatları ihtiyaçlar çerçevesinde gözden geçirilecek. Taşra teşkilatları faaliyet yoğunlukları dikkate alınarak gözden geçirilecek. İllerde Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı defterdarlıklar ve vergi dairesi başkanlıkları birleşecek. Yatırımlara öncelik sıralaması yapılacak - 'Bütçe harcama disiplini' kapsamında, mal ve hizmet alım ödeneklerinde yüzde 10, yatırım ödeneklerinde yüzde 15 kesinti yapılacak. İl Özel İdarelerine, merkezi yönetim kapsamındaki yatırım ödemeleri 'hakediş' karşılığında yapılacak. Verimsiz harcamalar 2025'ten itibaren sonlandırılacak. - Zorunlu haller dışında kamu yatırım programına yeni proje alınmayacak. Kamu yatırımlarında önceliklendirmeye gidilecek, yüzde 15'lik kesinti bu alanlara aktarılacak. Fiziki ilerlemesi yüzde 75'in üzerinde olan yatırım projeleri, deprem riski nedeniyle gerekli olan projeler, tarımsal sulama başta olmak üzere gıda arzını artıracak projeler, yeşil ve dijital dönüşüm ile OSB liman, demiryolu bağlantı projeleri öncelikli olacak. 5 yıldızlı otelde hizmet içi eğitim yok - Hizmet içi eğitim, toplantı, otellerde değil, kamu tesislerinde yapılacak. Yurt dışı geçici görevleri sınırlandırılacak, görevlendirme asgari seviyede tutulacak. Yurt dışı geçici görev harcamaları bütçe ödeneğini aşmayacak, ödenek aktarımı yasaklanacak. Taşıt alınmayacak, kiralama yapılmayacak - Kamu Filo Yönetim Sistemi ile taşıt sayısı ve kullanımına standartlar getirilecek. Plaka üzerinden satış envanteri ve taşıt harcamaları takip edilecek. Ambulans, savunma, güvenlik gibi zorunlu ihtiyaçlar hariç, 3 yıl süreyle yeni araç satın alma ve kiralama yapılamayacak. - Kanunla izin verilenler hariç, 'yabancı menşeili araç' kullanımı yasaklanacak. İhtiyaç fazlası ve ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek. Savunma ve güvenlik hariç, kamuda 'personel servisi hizmeti' toplu taşıma olan yerlerde kaldırılacak. Atıklara geri dönüşüm zorunlu oluyor - Sokak ve cadde ışıklandırmasında LED dönüşümü hızlandırılacak. (2024'te bütçeden aydınlatmaya ayrılan ödenek 35 milyar lira) Kamu bina ve tesislerinde enerji verimliliğini artıran uygulamalar geliştirilecek, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılacak. Ekonomik değeri olan atıkların, bedeli karşılığında geri dönüşümü zorunlu hale getirilecek. - E-yazışma sistemine geçiş tamamlanacak. Elektronik tebligat sistemleri yaygınlaştırılacak. Yayın, rapor vb. tanıtım amaçlı döküman basılmayacak, elektronik ortamdan paylaşılacak. - Temsil ve tanıtma ödeneklerinde 2024 yılında yüzde 25 kesinti yapılacak, devam eden yıllarda bu baz alınacak. Uluslararası toplantılar ve milli bayramlar hariç, gezi, kokteyl, yemek vb. faaliyetler düzenlenmeyecek. Ajanda, takvim, plaket, eşantiyon türü hediyelerin verilmesi yasaklanacak. - Zorunlu haller hariç, mobilya, ofis donanımı, tefrişat gibi demirbaş alımları 3 yıl durdurulacak. Kamu alımlarının DMO aracılığıyla yapılması esas olacak. ÇALIŞMA DÜZENİNDE NELER DEĞİŞECEK? Takvim gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem çalışma düzenindeki değişiklikleri aktardı. Kamu çalışanları açısından da yaptıkları işi verimli yapma, uzmanlık alanları olan konularda çalışma sağlanmış olacak. 3 yıl boyunca kamuya alımlar sınırlandırılacak. Alımlar emekli olan personel sayısı kadar olacak. Destek personel sayısı azaltılacak, ihtiyaç dışı kadrolar ihtiyaç olan alanlara yönlendirilecek. Kamu personelinin aldığı yönetim kurulu ücretlerine de sınırlama getirilecek, belli bir tavanı geçemeyecek ve sayılar düşecek. Münferit olarak devletin bazı özel kuruluşlarındaki payına binaen alınan ücretlerin sınır aşan kısmı bütçeye gelir olarak kaydedilecek. Bağlı bulunduğu kurum dışında başka kurumlarda görevlendirilenler asli görevlerine dönecek. Kurumlar arası geçiş de sınırlandırılacak. NE KAZANDIRACAK? Kamuda personel daha verimli olarak kullanılmış olacak. Böylece 'devlete kapağı atmak' düşüncesi tarihe karışacak. Kamuda iş barışı sağlanacak, kamu hizmetini verenler daha hızlı ve verimli çalışacak. Böylece vatandaş açısından da aldığı kamu hizmetinin kalitesi artacak, hem hizmeti veren hem hizmeti alan memnun olacak. Farklı kurumlardaki personel uzmanlık alanındaki işlere geri döndüğünde daha verimli çalışacak. Yönetim kurulu üyeliklerine sınırlama getirilerek bu yöndeki spekülasyonların da önüne geçilmiş olacak. Destek personelde fazlalık ortadan kalkacak. Uzmanlık gerektiren alanlarda ihtiyaç duyulan personele kadro açılmış olacak. KURUMLARIN YAPISINDA NELER DEĞİŞECEK? Kamu personel rejiminde değişiklikler olurken devletin idari yapısı da yeniden ele alınıyor. Buna göre yeni kurumların kurulması önlenecek. Bakanlıklarda ya da kamu kuruluşlarında bulunan mükerrer yapılanmalar ortadan kaldırılacak. Taşra teşkilatlarındaki aynı bakanlığa bağlı farklı yapılanmalar da ortadan kaldırılacak. NE KAZANDIRACAK? İdari yapıdaki değişiklikler kamu personel rejiminin daha verimli yönetilmesini sağlarken, gereksiz yapılanmaların ve kadrolaşmaların da önüne geçilecek. Mükerrer yapılanmaların ortadan kalkmasıyla vatandaşın da işini zorlaştıran bürokratik işlemler azalacak, kamu hizmeti daha verimli hale geçirilecek. Taşra teşkilatındaki aynı kurumun farklı yapılanmaları ortadan kalktığında vatandaş binalar arasında koşturmaktan kurtulacak, hizmetler tek elden ve kontrol edilebilir şekilde verilecek, yönetim anlamında da çift başlılık ortadan kalkacak. Örneğin illerdeki defterdarlık ve vergi dairelerinin birleşmesi hizmet alanların da verenlerin de işini kolaylaştıracak. KAMU PERSONELİNİN ÇALIŞMA DÜZENİNDE NELER DEĞİŞECEK? Savunma ve güvenlik hariç kamuda personel servis hizmeti sözleşme bitiminde sonlandırılacak. Bu noktada personele toplu taşıma desteği verilecek. Lojman ve tesis alımı durdurulacak. Şu anda kullanılan tesisler ve lojmanların kira bedelleri yeniden gözden geçirilecek. Kamuda esnek ve uzaktan çalışma modelleri devreye girecek. Yurtdışı görevlendirmeler sınırlandırılacak. NE KAZANDIRACAK? Kamuda ihtiyaç dışı harcamalar ortadan kaldırılırken personele verilecek ulaşım desteği de bir katkı sağlayacak. Lojman ve tesislerle ilgili kamuoyunda oluşan spekülasyonlar ortadan kalkarken buralardan ciddi tasarruf sağlanacak ve bu kaynaklar yine personele harcanacak. Uzaktan ve esnek çalışma modelleri ile belli alanlarda kamu personeline kolaylık sağlanacak, hizmetler verimli hale getirilecek. Böylece personelin ofise gitmeden uzaktan hizmet vermesi sağlanarak verimlilik artırılacak. Yurtdışına gidecek personel için kriterler yeniden belirlenerek bir sınırlama getirilmiş olacak. Böylece bu konudaki haksızlık iddiaları da ortadan kalkacak. 900 MİLYAR LİRALIK TASARRUF Kamudaki tasarrufu köşesine taşıyan Sabah gazetesi yazarı Okan Müderrisoğlu, 'Benim hesaplamalarıma göre, bugünkü tasarruf ve verimlilik trendi sürdürülürse 3 yılın sonunda 900 milyar lira ile 1 triyon lira arasında bir değer üretilecek' dedi. İşte Müdderrisoğlu'nun o yazısı: Devletin, savunma, güvenlik, istihbarat gibi özellikli alanlar, -şimdilik hariç- tüm harcamalarını gözden geçirmesi, -tabiri caizse- diyete girmesi her zaman gerekliliktir. Hele hele enflasyonla mücadelenin öncelik olduğu, vatandaşın fedakârlık yaptığı bir dönemde, kamuda tasarruf 'olmazsa olmazdır!' Aslında yeni açıklanan tedbir dizisine 'tasarruf' kadar 'verimlilik' demek de doğru. Yani, hizmetlerin aksamadığı, harcamaların azaltılabildiği bir modelden söz ediyoruz. Üstelik tek seferlik paketler de değil bunlar. Kamuda alışkanlıkların değişimi, hatta zihniyet reformu üzerine kurulu. Tam da bu nedenle tasarruf ve verimli harcama süreçlerinin 'izlenmesi, denetimi, raporlanması', daha da mühimi kamu kaynaklarının kullanımında başarısız olan idarecilere gerektiğinde yaptırım uygulanması oldukça dikkate değer. Diyeceğim o ki... Genel geçer kararlardan, alışılmış tasarruf genelgelerinden ya da zaman içinde sulandırılabilecek tedbirlerden söz etmiyoruz. Bu hususu destekleyen 'iki güçlü argüman' var: Birincisi, yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın sağlam iradesi. Bu yönüyle Cumhurbaşkanlığı, bağlı kuruluşlar, kurul ve ofisler de kapsama alanı dahilinde! İkincisi, TBMM'nin vereceği destekle çıkarılması beklenen yasal düzenlemeler. Böylece hem uygulama pratiği hem de bağlayıcı mevzuat açısından geri dönülmesi veya esnetilmesi kolay kolay mümkün olmayacak yeni bir dönemin kapısı açılmış oluyor. *** Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın, Devlet Planlama Teşkilatı kültürüyle yetişmiş olması, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in ise ekonomik program hazırlama ve hedefleme becerisi gerek tasarruf paketleri gerekse tek haneli enflasyon sözü için güçlü teminat. Elbette... Kamunun konuşma dili yazıdır, Resmi Gazete'dir. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile tasarruf yasa tekliflerinin kamuoyu ile paylaşılması, işin ciddiyetinin mutlak göstergesi olacaktır. Devlette makamlar gelip geçicidir. Görev ve hizmete göre kamu imkânlarının tahsis edilmesi, ayrıcalık olmadığı gibi sınırlı ve sürelidir. Esas olan milletin beklentilerinin karşılanması, Hükümet'in sözlerinin yerine getirilmesi, Orta Vadeli Programı'nın ve kalkınma planlarındaki Türkiye idealinin hayata geçirilmesidir. Kamu görevleri, millete hava basma, güç kullanma yerleri olarak düşünülemez. Millete hesap vermekle yükümlü, sırtında yumurta küfesi taşıyan siyasetçilerdir. Siyasilerin yanında teknik ve bürokratik konularda yardımcı olanlar, devletin zirvesindeki hassasiyeti birebir taşımak ve uymak durumundadır. Bilinen gerçektir... Kamu yöneticileri ve eşlik eden bürokratlar, her an vatandaşın merceği altındadır. Millet olup biteni görür, bazen içine atar ama sandık günü geldiğinde en umulmadık bir ayrıntıya takılarak son kararını verir. Bedeli siyasetçi öderken kadro ve maaşları garanti olanlar şu ya da bu biçimde hayatını sürdürür.Bu vesile ile bir noktanın daha altını çizmek isterim. Asrın felâketi sonrası deprem bölgesini imar ve ihya etmek için canını dişine takan Hükümet, bu yılın bütçesine, 1 trilyon lirayı aşkın ödenek yazdı. Benim hesaplamalarıma göre, bugünkü tasarruf ve verimlilik trendi sürdürülürse 3 yılın sonunda 900 milyar lira ile 1 triyon lira arasında bir değer üretilecek. Bir başka anlatımla... Devleti etkin çalıştırmak suretiyle 3 yılda sağlanacak tasarruf sayesinde 2024 yılındaki kadar kaynak, kritik yatırımlar için seferber edilebilecek. Paketin kapsamında, gözden geçirilmesi zaruri olan birtakım başlıklar da mevcut. Örneğin memur servisleri, toplu sözleşme ile bağıtlanıyor ve 2025'e kadar geçerli. Ayrıca... Her tedbirin karşısında, devletin anlık işleyişi sırasında gündeme gelebilecek özellikli talepler de olacaktır. Bu da Maliye'nin yükünü artıracağı gibi yeni bir bürokrasi de meydana getirebilir. Şeffaf olmak, kaideyi bozan istisnaya yol açmamak, özetle tutarlılık kamuda yeniden yapılanmanın esasıdır. YAZIYI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ