730 ile 1095 gün bekleme süresi kısalıyor! EYT çıkarsa kime kaç yaş faydası olacak? 7'li adım atılıyor: 20-25 yıl kriteri, Avrupa modeli, yıpranma hakkı, yaş sınırı...

EYT çalışmaları milyonlarca emekli için büyük bir önem arz ediyor. 3600 ek göstergeye ve sözleşmelilere ilişkin düzenlemelerin ardından gündem EYT'liler olacak. İlk aşamada kapsamın belirlenmesiyle birlikte 7'li formül masaya gelecek. 9 Eylül 1999 öncesinde sigorta yaptıran, prim ve yıl şartını tamamlayıp yaşı bekleyenler için emeklilik yolu açacak çalışmalar heyecan yarattı. Son günlerde EYT için çeşitli formüller sık sık gündeme gelirken uzmanlar tarafından çalışmaların gidişatı hakkında ipuçları geldi. Peki, EYT çıkarsa kime kaç yaş faydası olacak? İşte tüm merak edilenler! Mayıs'ta tamamlanması beklenen 3600 ek göstergeye ve sözleşmelilere ilişkin çalışmaların ardından sıra EYT'lilere gelecek. 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlara yönelik çalışmalarda ilk aşamayı kapsamın belirlemesi oluştururken, bunun için pek çok formül de gündeme geliyor: KISMİ EMEKLİLİK: Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 15 yılı (bu süre doldu) ve 3600 gün (10 yıl) primi tamamladıklarında kadınlar 50, erkekler de 55 yaşı da doldurmak kaydıyla kısmi emeklilik hakkı kazanıyor.Emeklilik yaşları ise bu 3 şartı bitirdikleri tarihe göre değişiyor.Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan şartlar ortaya çıkıyor. Yeni düzenlemede, 3600 günle emeklilikte de yaş şartı aranmayabilir.Bu durumda 3600 günü olan kadınlar 50, erkekler 55 yaşında emekli olabilir. PRİM VE SÜRENİN TAMAMLANMASI: 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenlerin, ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5000 ile 5975 prim gününü, kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılı tamamlaması gerekiyor.Prim ve yıl şartını tamamlayanlar yaşı dikkate alınmadan emekli olabilir. 20-25 YIL KRİTERİ: Gündeme gelen bir başka formüle göre ise erkeklerin 25, kadınların da 20 yıllık prim gününü tamamlamaları halinde emekli edilmeleri söz konusu olabilecek.EYT'liler bu formül ile yaşa bakılmadan emekli olabilecek.Burada emeklilik için şartlar 9 Eylül 1999 öncesinde uzun vadeli sigorta kollarında sigortalı olarak çalışmaya başlamak, erkekler için 25 yıl yani 9 bin gün primi, kadınlar için ise 20 yıl yani 7200 prim gününü tamamlamış olmak yeterli olacak. AVRUPA MODELİ: Bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan kesintili emeklilik modeli de tartışılan seçenekler arasında. Bu formülde, emeklilik için kaç yıl kaldıysa her yıl için belli oranda aylıktan kesinti yapılıyor.Daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor.Yine Avrupa'da uygulanan bir formül de geçici kesintili emeklilik.Buna göre, sigortalı belli bir kesintiyle erken emekli oluyor. Ancak yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor. YIPRANMA HAKKI: Bazı meslek gruplarında emekliliği öne çekmek için yıpranma seçeneği söz konusu olabilir.Özellikle yıpranma hakkı bulunmayan ağır işlerdeki işçilere erken emeklilik sağlanabilir.Bazı meslek grupları için yaş aşağı çekilebilir. YAŞ SINIRI: Yaşa takılanlara emeklilik için bir yaş sınırı getirilebilir.Daha önce 50 yaş sınırı getirilebileceği konuşulmuştu.Bu formüle göre EYT'lilerin emekli olması için 50 yaşını da tamamlaması gerekiyor. BEKLEME SÜRESİNİ DÜŞÜRME: Prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyenler için bekleme süresini 2-3 yıl düşürmek gibi avantajlar da formüller arasında bulunuyor.