3 yıl erken emeklilik! EYT'liye 10 soruda EMEKLİLİK FORMÜLÜ! SSK, BAĞ-KUR 4A, 4B, 4C maaşları ay başından itibaren...

Emeklilikte Yaşa Takılanlara yönelik hazırlıklar hızlandı. Teknik çalışma tamamlandı. Çalışma Bakanı Vedat Bilgin de 'Çalışmamız son aşamasında. Tamamladık diyebilirim. Aralık ayında bir basın toplantısıyla etraflıca kamuoyuyla paylaşacağız' dedi. İşte EYT'lilere yönelik gündemdeki formüller ve aylık takvimi... * KİMLER KAPSAMDA? 8 Eylül 1999 öncesinde sosyal güvenlik sistemine SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı vasıtasıyla girerek çalışmaya başlamış ve prim ödemiş herkes EYT kapsamında bulunuyor. * NASIL YARARLANILACAK? YAŞ TAMAMEN Mİ KALDIRACAK? Kimlerin ne zaman emekli olacağı çıkarılacak yasayla belirlenecek. Bakan Bilgin tek formül olduğunu söyledi ancak bu formül henüz bilinmiyor. Bazı seçenekler gündeme geliyor. En çok beklenen seçenek, 8 Eylül 1999 tarihi öncesinde işe girenlerden prim ve yıl şartını tamamlayanların emekli edilmesini içeriyor. Eğer bu formül hayata geçerse yıl ve prim şartını tamamlamış herkese düzenleme çıkar çıkmaz emeklilik yolu açılacak. Bu 2 şartı tamamlayamayanlar da tamamladıklarında emekli olabilecek. * KADEMELİ YAŞ FORMÜLÜ UYGULANIR MI? Prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyenler için bekleme süresinin düşürülmesi de (örneğin 2-3 yıl) mümkün. 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olup emeklilik için yıl ve prim şartını tamamlayanlar bu formülle şimdikinden daha erken yaşta emekli olabilecek. Bazı EYT'liler yasa çıkar çıkmaz emekli aylığına hak kazanabilecek. * BİR YAŞ SINIRI GETİRİLİR Mİ? Yaş şartı kaldırılarak bir yaş sınırı getirilmesi de mümkün. Bu durumda prim ve yılı tamamlayanların emeklilik için bu yaşı da doldurması gerekebilir. Bu yaş sınırı da mesela 50 olabilir. Bu durumda emeklilikte 6-8 yaşa varan avantaj ortaya çıkabilecek. * KISMİ EMEKLİLİK DE KOLAYLAŞACAK MI? Primi az olanlara yönelik kısmi emeklilikte kadınlarda 58'e, erkeklerde 60'a varan yaş şartları söz konusu. Bu yaş şartının esnetilmesi de bekleniyor. * STAJYERLER KAPSAMA GİRECEK Mİ? Geçmişte staj yapanların da EYT kapsamına alınması bekleniyor. Bu konuda yeşil ışık Bakan Bilgin'den geldi. Bakan Bilgin, stajda emeklilik sigortasının yapılmadığını belirterek, 'Bu konunun yeniden ele alınması gerekiyor. Ben bu konuda bir çalışma yaptırıyorum. Bunun sonuçları ne olur? EYT kapsamında da bunu değerlendirmek gerekir çünkü. EYT çalışmamız tamamlandığı zaman, o dosyamız bittiği zaman bu soru da aydınlanmış olur. Bu sorunun yanıtını da orada vermiş olacağız' açıklaması yaptı. Beklenen olursa stajını 8 Eylül 1999 öncesinde yapmış ancak çalışmaya daha sonra başlamış olanlar, borçlanma yaparak sigorta başlangıcını staj tarihi yapabilecek. Bu sayede EYT kapsamına girebilecek. * TAKVİM NASIL İLERLEYECEK? EYT'lilere emeklilik yolunu açacak düzenlemenin Aralık'ta Meclis'e sevk edilmesi bekleniyor. Bu durumda düzenleme en erken Aralık'ta yasalaşacak. Yasa çıktıktan sonra da uygulanması için yönetmelikler hazırlanacak. * EYT'LİLERİN EMEKLİLİK İŞLEMLERİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK? EYT'lilerin ne zaman emekli olacağı hem yasal sürecin tamamlanması, düzenlemede yer alacak yürürlük tarihi ve uygulamaya yönelik yönetmeliklerin çıkarılmasıyla netleşecek. * EMEKLİ AYLIKLARI NE KADAR SÜREDE BAĞLANIR? SSK'lıların ve Bağ-Kur'luların aylığa hak kazanma şartlarını yerine getirmeleri halinde aylıkları, yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlıyor. Buna göre, yasa kapsamında emeklilik hakkı kazananlar, eğer düzenleme Ocak ayından itibaren yürürlüğe girerse, dilekçelerini 2023'ün ilk ayında verebilecek. Aylıklar da bu durumda Şubat ayında bağlanacak. * AYLIKLAR NASIL HESAPLANACAK? EYT'lilerin emekli aylıkları hesaplanırken tüm kazançlar dikkate alınacak. Diğer emekli aylığı bağlananlar gibi, üç dönem üzerinden hesap yapılacak. Buna göre; 2000 yılı öncesi, 2000-2008 yılları arası ve 2008'in 10'uncu ayından sonraki dönem olmak üzere 3 ayrı hesaplama söz konusu olacak. 3 ayrı hesap yapılıp birleştirilecek. Yani emekli maaşı hesaplanırken tüm kazançlar dikkate alınacak. HANGİ FORMÜLLER KONUŞULUYOR? EYT düzenlemesi için konuşulan formüller şöyle: 15 yıl çalışma süresi 3600 prim gününü dolduranlarda ve 8 Eylül 1999 öncesi sigortası olanlarda emeklilik için yaş şartı aranmaması öncelikli talep. Bu formüle göre 6,5 milyon kişi düzenlemeden yararlanacak. Erkeklerde 25 yıl ve 9 bin prim, kadınlarda 20 yıl ve 7 bin 200 primin tamamlanması halinde yaş şartına bakılmadan emeklilik formülü. Eylül 1999'da çıkan yasa çerçevesinde emelilik yaşını doldurmak için beklenen sürenin yarı yarıya azaltılması ve yüzde 2 maaş kesintisiyle erken emeklilik formülü de değerlendirilen başlıklardan biri. Alternatiflerin her biri maliyetleriyle birlikte değerlendirilecek. EYT ÇALIŞMASI NE ZAMAN BİTECEK? Düzenlemenin yıl sonunda veya en geç Ocak 2023'te Meclis'e gelmesi bekleniyor. EYT KİMLERİ KAPSIYOR? Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999'dan önce olanlar, EYT'li olarak adlandırılıyor. Bu tarihten önce yaş şartı aranmaksızın prim günü ve sigortalılık süresi şartları sağlanarak da emekli olunabilirken, 8 Eylül 1999'da yürürlüğe konulan 4447 sayılı kanunla, emekli olabilmek için aranan sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarına yaş kriteri de eklendi.