SSK, Bağkur, 4C, EYT'li herkesi ilgilendiren soru ve cevaplar netleşti. Milyonlarca kişi merak ediyordu. Tek tek hepsi açıklandı. Emeklilikle alakalı uzmanlara bazı sorular geliyor. "Mayıs 1999'da askere gittim. Bağkur kaydımı geri çekebilir miyim? 1973 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Şubat 1996 olup 8831 gün prim ödemem var. 26 yıl 9 ay hizmet yılım var. EYT'den faydalanabilir miyim? Doğum borçlanması yaparak primimi 3600 güne tamamladım. EYT'den yararlanarak 50 yaşında kısmi emekli olabilir miyim?" gibi sorulara yanıt aranıyor. Emekli maaş bağlanmasından EYT'ye, sahte sigortalılıktan askerlik borçlanmasına kadar merak edilen çok sayıda konunun cevabı haberimizde yer alıyor...
■ Bugüne kadar ödenen primlerle emekli olamıyorum. Ne yapabilirim? A.Y.
Sigortalıların borçlanma yapabilecekleri süreler 5510 sayılı Kanun'un 41'inci maddesi ile düzenlenmiştir. Buna göre, - Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4. maddenin 1. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, 3 defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra 2 yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri, - Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreleri, - 4. maddenin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri, - Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, - Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri, - Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri, - Grev ve lokavtta geçen süreleri, - Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri, - Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri, - 4857 sayılı Kanun'a göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri borçlanma hakları bulunmaktadır.
■ 3600 günü doldurup tazminat aldığım zaman tekrar işe başlamam olur mu? A.K.
1475 sayılı İş Kanunu uyarınca işçinin emeklilik konusunda yaş hariç diğer kriterleri yerine getirmesi halinde kendi isteği ile işten ayrılması imkânı tanınmıştır.
Ancak belirtilen şekilde işten kıdem tazminatı alarak ayrılıp kısa bir zaman sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlamak risk taşımaktadır.
Çünkü eski işveren dava açıp tazminatı isteyebilir. Ancak Yargıtay'ın değişik kararlarında işçinin tekrar çalışmasında bir sakınca olmadığı, hatta tekrar çalıştıktan sonra işten tazminat alacak şekilde ayrılırken ikinci bir tazminat da alabileceği belirtilmiştir.
■ Sigorta girişim 1988, prim gün sayım 3400 prim gündür. Malulen emekli olabilmem için girişim ve gün sayım yeterli mi? D.A.
Malûliyet için gerekli olan şartlar, on yıllık sigortalılık süresi, en az 1800 gün prim ödemek ve işe başladıktan sonra çalışma gücünü % 60 ve üzeri kaybetmiş olmaktır.
