2019 Kıdem tazminatı almanın şartları nelerdir? Ücreti artırılmayan işçi kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir mi?

Çalışanların en çok merak ettikleri konuların başında kıdem tazminatı geliyor. Kıdem tazminatına ilişkin pek çok soru geliyor.İşyeri taşınan, ücretine zam yapılmayan, patronu değişen tazminat hakkını merak ediyor.İşte gelen sorulardan en çok dikkat çekenler: İŞYERİNİN SATILMASI DURUMUNDA İŞÇİ KIDEM TAZMİNATININ ÖDENMESİNİ İSTEYEBİLİR Mİ? Herhangi bir işyerinin kısmen veya tümüyle devredilmesi durumunda, tüm personel aynı şartlarla çalışmaya devam eder. Devir nedeniyle tazminat ödenmesi gerekmez. İŞYERİNİN TAŞINMASI VEYA ÇALIŞMA ŞARTLARININ DEĞİŞMESİ HALİNDE İŞÇİ TAZMİNATINI ALIP AYRILABİLİR Mİ? İşyeri uygulamaları veya çalışma koşulları konusunda değişiklik yapmak isteyen işveren, durumu yazılı olarak bildirmek ve işçinin onayını almakla yükümlüdür.İşçi tarafından 6 gün içinde kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. Bu durumda, tazminat alınır. ÜCRETİ ARTIRILMAYAN İŞÇİ KIDEM TAZMİNATINI ALARAK İŞTEN AYRILABİLİR Mİ? Ücretlerin hangi dönemlerde artırılacağına ilişkin herhangi bir çerçeve yok. Bu konuda yasa sadece asgari ücretin altında ücret olmayacağını belirliyor. Ücretler iş sözleşmesi ile belirleniyor. İş sözleşmesinde bir hüküm bulunmaması halinde, işveren isterse maaşları artırır isterse artırmaz. Sözleşmede varsa ve yapılmıyorsa tazminat hakkı doğar. HAMİLELİK VEYA DOĞUM NEDENİ İLE AYRILAN İŞÇİ, KIDEM TAZMİNATI ALIR MI? Hamilelik veya doğum nedeniyle ayrılmak da istifa sayılıyor. Tazminat ödenmiyor. İŞÇİ, ÜCRETİNİN ÖDENMESİNİN GECİKMESİ DURUMUNDA NE YAPABİLİR? Yasada işçiye ücretin en geç ayda bir ödeneceği belirtiliyor. İşçi, ücretlerinin ödenmemesi halinde iş akdini haklı nedenle feshedebileceği gibi; ücreti, 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, çalışmaktan kaçınabilir. Bu nedenle iş akitleri feshedilemez, yerine işçi alınamaz. İşçi isterse maaşı ödenmediği için haklı fesihle ayrılıp tazminat alır. İŞÇİNİN ÜCRETİNDEN İNDİRİM YAPILABİLİR Mİ? Çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da İş Kanunu hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak, işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz. Eğer ücretten indirim yapılırsa, çalışan haklı fesihle kıdem tazminatının ödenmesini isteyebilir. İZİN ALMADAN İŞE GELMEYEN ÇALIŞAN ATILIR MI? İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki işgünü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi halinde işçinin iş sözleşmesi, bildirim süresi verilmeksizin ve kıdem tazminatı ödenmeksizin fesih edilebilmektedir. FARUK ERDEM SORULARINIZI CEVAPLIYOR/ TAKVİM'E SORUN ekonomi@takvim.com.tr KAPICILARIN ASGARİ ÜCRETİ DAHA YÜKSEK Kapıcıların maaşları sadece asgari ücret olarak mı ödenir, yoksa asgari ücretin üzerinde bir oran olabilir mi? Ömer BİBER Kapıcılara ödenen asgari ücretten gelir vergisi alınmamaktadır. Dolayısıyla kapıcılara asgari geçim indirimi de ödenmiyor. Ancak kapıcıların net asgari ücreti daha fazla oluyor. 2019 yılı için net asgari ücret 2.020,90 lira iken, kapıcıların asgari ücreti 2.174,64 liradır. REFAKATÇİNİN 6 AY İZİN HAKKI VAR Devlet memuruyum. Eşimin sağlık problemleri var. 2 yıldır lösemi tedavisi görüyor. Şu an evde bakıyoruz. Ne kadar süre refakatçi izni kullanma hakkım var? Burak ÖZBİLGE Devlet Memurları Kanunu Madde 105'e göre, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hallerinde, bu hallerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, 3 aya kadar izin verilmesi düzenlenmiş bulunuyor. Bu süre gerektiğinde 1 katına kadar yani 6 aya kadar uzatılabiliyor. Gerekirse parça parça da kullanılabiliyor. TAZMİNATINIZ YANMAZ 16 senedir aynı işyerindeyim. Emekli oldum. Sürekli girdi-çıktı yaptılar. Tazminat hakkım var mı? Köksal DÖNMEZ Emekli olduğunuzda zaten çıkışınızın verilmesi lazım. O zaman tazminatınızı almış olmanız gerekiyor. Ne zaman emekli olduysanız tazminatınız o tarihe göre hesaplanır. Aynı yerde emekli olduktan sonra devam ediyorsanız yeniden kıdeminiz başlamıştır ancak geçmiş haklarınız bakidir. MAAŞINIZ 2 BİN 88 LİRA OLMALI Evli bir çocukluyum. Eşim çalışmıyor. Asgari ücretim ne kadar olur? Adem GÜLTEKİN Evli, 1 çocuklu ve eşi çalışmayan bir asgari ücretlinin asgari geçim indirimi 259,04 lira olarak ödeniyor. Buna göre alacağınız asgari ücret 2.088,06 liradır. TAZMİNAT BRÜT MAAŞTAN HESAPLANIR Doğum tarihim 01.01.1970. Askerliği 1990-1991 tarihleri arası yaptım. İşe girişim 01.02.1994. İşten ayrılış tarihim 01.02.2010. Başka firmada yeniden işe 01.10.2010 tarihinde girdim. Brüt 4.050 TL ücret almaktayım. Emekli olduğumda ne kadar kıdem tazminatı alabilirim? Bu yıl bize zam yapmadılar. Ne kadar zam almam gerekiyordu? Bununla ilgili nereye başvuru yapmam gerekiyor? Emrah OLKAÇ 25 yıl, 54 yaş, 5675 gün şartlarınız var. Yıl şartı bu sene dolmuş. Primi yazmamışsınız. Yaşınız da dolunca emekli olursunuz. Askerlik sigortadan önce olsa da borçlanmanız yaşı geri çekmiyor. Kıdem tazminatı almak için kendi istek ve kusurunuz dışında çıkartılmanız gerekiyor. Şu an işten çıkartılırsanız 8 yıl 3 aylık tazminat alırsınız yani 8 ile 4.050'yi çarpmanız gerekiyor, küsuratı da var. Emekli olduğunuzda da kaç yıl çalışmışsanız son brüt maaşınızla bu süreyi çarparsanız, tazminatınızı bulmuş olursunuz. Her yıl için bir brüt maaş. Sözleşmenizde her yıl maaş artışının yapılacağı ve oranı yazıyorsa, ona göre zam olması gerekiyordu. Yoksa böyle bir şikayet söz konusu değil. DİLEKÇE VEREBİLİRSİNİZ Çalıştığım ayın primi yatırılmadan emeklilik dilekçesi verilebilir mi? Meltem TOZKOPARAN Emeklilik dilekçesi verebilmek için işten çıkış almanız gerekiyor. Burada son ayın priminin yatırılıp yatırılmadığına değil, prim gün sayınızın dolup dolmadığına bakarlar. Eğer priminiz ve yaşınız tamam ise dilekçe verebilirsiniz. EMEKLİNİN TAZMİNATINDAN KESİNTİ YOK 17.05.2013 tarihinde emekli oldum. Devlet emeklilere verilen tazminattan kesilen vergiyi geri ödeyecek. Acaba ben de bu kapsama girer miyim? Hüseyin COŞKUN Emeklilere verilen tazminata vergi iadesi diye bir şey yok. Çünkü tazminatınızdan bir vergi kesilmiyor. Sadece damga vergisi alınıyor, o da çok cüzi bir miktar. Ancak ikale sözleşmesi ya da işe geri dönüş davası ile alınan tazminatlardan gelir vergisi kesiliyor, onlar yararlanabilir. EMEKLİLİK HESABI 19.10.1969 doğumluyum. İşe girişim 17.04.1987 ancak hiç prim yatmamış. İlk primim 15.01.1991'de yattı ve toplam 7600 gün primim var. 11.08.1988'de askerlik yaptım. Burhan YAŞSÖĞÜT 1987 yılında hiç prim yatmadıysa yani fiilen çalışmadıysanız o sigorta geçersizdir. Fiilen çalıştığınızı ispat edebilirseniz, primlerin yatmadığını hizmet tespiti ile tespit ettirip saydırabilirsiniz. 1991 girişinize göre ise 25 yıl, 52 yaş ve 5525 gün şartlarınız var. Priminiz ve yılınız tamam, yaşı bekleyeceksiniz. 14 ay askerlik borçlanması yaparsanız bu kez 51 yaşında emekli olursunuz. Ancak 1987 yılını tescil ettirebilirseniz, 50 yaşında yani bu yıl emekli olabilirsiniz. 01.02.1972 doğumluyum. 01.10.1990 sigorta başlangıç tarihim. 9368 prim günüm var. Hakkı ÇOLAK 25 yıl, 52 yaş ve 5525 gün şartlarınız var. Priminiz ve yılınız tamamlanmış, yaşınızın dolacağı 01.02.2024 tarihinde emekli olursunuz. 09.12.1968 doğum tarihim. 23.12.1991 işe başlama tarihim ve 8855 gün primim var. Sebahattin GÜNDÜZ Emekliliğiniz için 25 yıl, 53 yaş ve 5460 gün gerekiyor. Prim ve yılınız tamam, yaşınızın dolacağı 09.12.2021 tarihinde emekli olursunuz. ekonomi@takvim.com.tr