10 yıl prim ile emeklilik imkanı! Eğer 9 Eylül 1999 tarihinde... EYT'de Finlandiya modeli nedir? İşte adım adım emeklilik…

Peş peşe açıklama yapıldı. Ülkemizde emekli olmak amacıyla detaylı şartlar aranmaktadır. SGK'ya bağlı çalışanların sigorta başlangıç senesine, doğum tarihine ve doldurulan primlere bakılmaktadır. Primleri doldurduğu durumda emekli olamayanlar, sigorta başlangıç tarihleri nedeniyle Emeklilikte Yaşa Takılanları (EYT'lileri) oluşturmaktadır. EYT'lilerin problemlerine çözüm aranmak amacıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla bir komisyon kuruldu. Tartışılan formüller arasında 9 Eylül 1999 evvel sigortalılar amacıyla aranan formül ilgi çekti. İşte 10 sene prim ile emeklilik imkanı... 9 EYLÜL 1999 ÖNCESİNDE SİGORTALI OLANLAR DİKKAT Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı ile EYT çalışması amacıyla komisyon kuruldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, EYT ile alakalı olarak formüller üstünde çalışıldığı belirtildi. 9 Eylül 1999 tarihi ve evvel sigortalı çalışanlar 10 senelik yani 3600 gün primle ve 15 senelik sigortalılık zamanıyla emekli olabiliyor. Üstelik bu primleri borçlanma ile de kapatabilirsiniz. Bu sisteme göre emeklilik yaşı bayanlarda 50 erkeklerde ise 55 olarak göründü. Bu formüle zamanın tamamlanması formülü deniliyor. 99 evvelki emeklilik şartları öneme alınıyor. Yani kadınlarda 20 senelik (7200 gün) erkeklerde ise 25 senelik (9 bin gün) sigortalılık zamanını tamamlayanların yaş koşuluna bakılmadan emekli olması hali meydana çıkıyor. 2021 senesinden 25 sene geriye gittiğimizde 1996 senesi ve evvel sigortalı olanlar bu kapsama giriyor. Yasa çıktığında geriye doğru 25 sene gidilerek erkek hak sahipleri bulunmuş olacak. Kadınlarda ise geriye doğru 20 sene gidilecek. Bugün amacıyla 9 Eylül 1999 evvel sigortalı olmuş bayanlar için bu vakit dolmuş durumda. PRİMİN TAMAMLANMASI' FORMÜLÜ NEDİR? Buna göre 9 Eylül 1999 evvel işe girenler amacıyla ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5000 ile 5975 gün arasında prim gerekiyor. Burada primini tamamlayanların yaşına bakmadan hak sahibi olması hali meydana çıkıyor. DAHA AZ MAAŞLA ERKEN EMEKLİLİK FORMÜLÜ NEDİR? Almanya'da daha evvel yapılan formüle göre sigortalıya bir öneri sunuluyor. Emeklilik amacıyla kaç sene kalmışsa her sene amacıyla belli oranda kesinti yapılıyor. Burada kesinti seviyesi senelik yüzde 2 oluyor. Yani emekliliğine 4 sene kalmış birisinden yüzde 8 kesinti yapılıyor. Böylece daha az maaşla daha erken emeklilik meydana çıkıyor. EYT'DE FİNLANDİYA MODELİ NEDİR? EYT'de bu modelde Almanya'da yapılan sisteminde bulunduğu gibi belli oranda kesinti belirleniyor ve sigortalı kesintiyle erken emekli oluyor. Fakat yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor. EYT KİMLERİ KAPSIYOR? 5 milyon bireyin emekliliğini direkt olarak etkileyen EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 tarihinden evvelki sigorta koşullarını yerine getiren, prim günü kriterini ve ödemesini sağlayanların yaşa takılmaksınız emekli olması halini ifade ediyor. 8 Eylül 1999'da yürürlüğe giren 4447 sayılı yasa ile emekli olmak amacıyla aranan sigortalılık zamanı (erkek amacıyla 25, bayan için 20 sene) ve prim ödeme (5000 gün) şartlarının yanına bir de yaş koşulu (kadın için 58, erkek amacıyla 60 yaş) getirildi. Yani emekli olmak amacıyla sigortalılık zamanı, prim ödeme ve yaş koşulu gibi 3 koşulun eş güdümlü sağlanması aranmaya başladı. EYT İLE İLGİLİ ÖNE ÇIKAN 5 FORMÜL 1- KISMİ EMEKLİLİK: 3600 günü olanlar amacıyla kadınsa 50, erkekse 55 yaşını tamamlayanların emekli edilmeleri değerlendiriliyor. 2- SÜRENİN TAMAMLANMASI: Kadınlarda 20 senelik, erkeklerde ise 25 senelik sigortalılık zamanını tamamlayanların yaş şartına bakılmadan emekli olması hali meydana çıkıyor. 3- PRİMİN TAMAMLANMASI: 9 Eylül 1999 evvel işe girenler amacıyla 5000 ile 5975 gün arasında primi tamamlayanların yaşına bakmadan hak sahibi olması hali değerlendiriliyor. 4- ALMANYA SİSTEMİ: Bu formüle göre sigortalının emekliliğine kaç sene kalmışsa, her sene amacıyla yüzde 2 kesinti ile maaş bağlanıyor. Böylece daha az maaşla daha erken emeklilik hali meydana çıkıyor. 5- FİNLANDİYA SİSTEMİ: Burada da sigortalı belli bir kesintiyle erken emekli oluyor. Fakat yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor.