'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı

ABD'nin Irak'ı işgali üzerinden 19 yıl geçti. Koalisyon güçlerinin 'Demokrasi getireceğiz' vaadiyle gerçekleştirdiği kanlı girişim 1 milyondan fazla sivilin canına mal olurken ülkede kapanmayan yaralar ve büyük kaoslar baş gösterdi. Irak'a verilen tahribatın bir başka boyutu ise sosyal medyada dolaşıma giren bir video ile gün yüzüne çıktı. Görüntülerde ABD askerlerinin meyve bahçelerini ve palmiyeleri kahkahalar içerisinde yaktığı gözlemlendi. Irak'a yıkım, kan ve kaos getiren kanlı işgalden öne çıkan tüm detayları sizler için derledik.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 1

Irak'ın ABD ve İngiltere öncülüğündeki koalisyon güçlerince işgalinin üzerinden 19 yıl geçti. Saddam Hüseyin'in biyolojik silahlar ürettiği iddiasıyla başlatılan kanlı işgal, ülkeye sözü verilen "demokrasi" yerine sivillere büyük bedeller ödetecek siyasi ve güvenlik alanında kaos getirdi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 2

ABD, Irak'taki Baas rejimi lideri Saddam Hüseyin'in çeşitli gerekçelerle görevden alınması için 1990'dan itibaren büyük bir hazırlık içine girdi. İşgalden önce 13 yıllık bir ambargonun uygulandığı Irak, hem ekonomik hem de yaşam standartları konusunda büyük tahribatlar aldı.

Ambargodan sonra ise yine ABD ve ona destek veren İngiltere, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) kararını beklemeden Irak'ı işgal etmek için düğmeye bastı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 3

Irak'a "istikrar ve demokrasi" getirileceği vaadedilen operasyona da "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" adı verildi. Ancak bu askeri müdahale yüz binlerce sivilin hayatını kaybetmesi, milyarlarca doların harcanması ve son olarak terör örgütü DEAŞ'ın ortaya çıkmasına zemin hazırladı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 4

YILLAR SONRA ORTYA ÇIKAN GÖRÜNTÜ
İşgalin Irak'a verdiği tahribatın bir başka boyutu ise sosyal medya dolaşıma giren bir video ile gün yüzüne çıktı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 5

MEYVE BAHÇELERİNİ KAHKAHALARLA YAKTILAR!
Söz konusu görüntülerde ABD askerlerinin işgal ettikleri Irak'ta meyve bahçelerini ve palmiye ağaçlarını alev silahıyla yaktığı gözlemlendi.

Bahçeleri yakan ABD'liler bu eylemi kahkahalar içerisinde gerçekleştirdiği objektiflere yansıdı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 6

13 YILLIK AĞIR AMBARGO SONUCU 500 BİN ÇOCUK HAYATINI KAYBETTİ
BMGK, Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesinden tam 4 gün sonra 6 Ağustos 1990'da, daha çok ekonomi ve mali yaptırım uygulama kararı aldı. Irak'ın Şubat 1991'de Kuveyt'ten çekilmesine rağmen yaptırımlar Mayıs 2003'e kadar devam etti. BM Güvenlik Konseyi, bu dönemde ABD ve İngiltere'nin engellemeleri nedeniyle Irak'ın tüm itirazlarını geri çevirdi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 7

Irak'ta 13 yıl boyunca uygulanan ağır ambargo nedeniyle kötüleşen ekonomik durum, halkın hayat standartlarını dramatik bir şekilde aşağıya çekti, ülke altyapısı büyük zarar gördü, vatandaşlara yönelik hizmetlerde ciddi aksamalar meydana geldi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 8

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 1993 yılında yayımladığı raporda, ambargo sonucu ülkedeki açlık oranının çok yüksek bir seviyeye ulaştığı uyarısında bulundu. FAO, 1995'te yayımladığı raporda ise yarım milyon Iraklı çocuğun dayatılan ambargo nedeniyle açlık ve kötü yaşam koşullarından hayatını kaybettiğini duyurdu.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 9

BM GÜVENLİK KONSEYİ'NIN KARARI OLMADAN İŞGAL HAZIRLIĞI
ABD ve İngiltere, Irak'ın işgali için diğer ülkelerin desteğini alabilmek için dönemin Irak lideri Saddam Hüseyin'in toplu ölümlere sebebiyet verebilecek nükleer silahlar geliştirdiği iddialarını ortaya attı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 10

Dönemin ABD Başkanı George W. Bush, 2001-2003 yılları arasında bu iddialar üzerinde bir dosya hazırlatarak Irak işgalini yasal bir statüye kavuşturma mücadelesine girdi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 11

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, 5 Şubat 2003'te BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, "Saddam Hüseyin'in biyolojik silahlara sahip olduğundan hiç şüphe yok ve daha fazlasını üretebilecek kapasiteye sahip." iddiasında bulundu.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 12

İddiaların aksine, BM Silah Denetleme Komisyonu Başkanı Hans Blix, 14 Şubat 2003'te hazırladığı raporda, Irak'ta incelemelerde bulunan ekibinin herhangi bir biyolojik silah bulamadığını açıkladı. ABD ve İngiltere, Irak'ın işgali için BMGK'ye yeterli kanıtlar sunamadı. Bunun üzerine iki ülkenin öncülüğünde kurulan koalisyon gücü BMGK'den onay çıkmadan işgal kararı aldı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 13

Bu kararla, Irak'ın işgaline uydurma bir bahaneyle girişilmesinin yanı sıra BMGK'nin devre dışı bırakılması nedeniyle uluslararası hukuk da çiğnendi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 14


IRAK'A AĞIR BEDELLER ÖDETECEK SAVAŞIN ÇANLARI ÇALDI
ABD Başkanı Bush, 17 Mart 2003'te Saddam Hüseyin ve ailesine 48 saat içinde ülkeyi terk etmeleri, aksi takdirde askeri müdahaleyle karşı karşıya kalacakları uyarısında bulundu. Bush, bu çağrıdan tam 2 gün sonra 19 Mart'ta ise ABD ve ona destek veren koalisyon güçlerinin Irak'a karşı askeri operasyon başlattığını duyurdu.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 15

Ülkenin tamamını ele geçiren koalisyon güçleri, 13 Aralık 2003'te Saddam'ı doğduğu Tikret'te yer altında gizlenirken yakaladı. Saddam'ın ailesiyle Baas rejiminden birçok üst düzey yetkili Ürdün'e kaçarak iltica etti. Hükümet ve ordunun tamamı lağvedildi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 16

ABD'den yaklaşık iki yıl görev yapacak Paul Bremer, Geçici Koalisyon Yönetimi'nin başkanlığını yaptı. Saddam Hüseyin, çeşitli suçlardan yaklaşık 3 yıl boyunca yargılandıktan sonra 30 Aralık 2006'da Salahaddin'e bağlı Diceyl bölgesinde Şiilere yönelik toplu katliam gerçekleştirilmesi emri verdiği gerekçesiyle idam edildi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 17

SAVAŞIN FATURASI SİVİLLERE KESİLDİ
Irak'ta işgalle birlikte başlatan ABD askerlerinin varlığı yaklaşık 9 yıl sonra 18 Aralık 2011'de son buldu. Ülkeyi kanlı bir kaosa sürükleyen işgal, sayıları net olarak bilinmemekle birlikte binlerce sivilin hayatını kaybetmesine, çok daha fazlasının göç etmesine yol açtı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 18

Irak Sağlık Bakanlığı'nın verileri üzerinde çalışma yapan bağımsız "Iraqcountybody" organizasyonuna göre, Irak'ta 2003-2011 yılları arasında çatışmalardan kaynaklı yaklaşık 120 bin sivil hayatını kaybetti.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 19

ABD'Lİ 4 BİNDEN FAZLA ASKER HAYATINI KAYBETTİ
İşgalin sona erdiğini duyuran dönemin ABD Başkanı Barack Obama, 21 Ekim 2011'de yaptığı açıklamada yaklaşık 9 yıllık süre zarfında 1 milyona yakın ABD'linin görev yaptığı Irak'ta 4 bin 400 askerin hayatını kaybettiğini, 32 bininin yaralandığını ve 1 trilyon dolardan fazla paranın harcandığını belirtti.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 20

İŞGAL GÖLGESİNDEKİ SİYASİ GELİŞMELER VE SONRASI
ABD öncülüğünde 2005 yılında yapılan siyasi anlaşmayla Başbakanlık Şiilere, Meclis Başkanlığı Sünnilere, Cumhurbaşkanlığı makamı ise Kürtlere verildi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 21

Nuri el-Maliki, 22 Nisan 2006'da Başbakan seçildi. Sünniler başta olmak üzere Kürtlerin eleştiri oklarının hedefi haline gelen Maliki, görev süresinin dolduğu 2014'e kadar mezhepçi yaklaşımıyla ağır tepkiler aldı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 22

Bağdat'ta Saddam döneminde Sünniler hakimiyeti elinde tutarken, Maliki döneminde ise dengeler tam tersine döndü. Saddam'ın devrilmesiyle büyük bir yalnızlık ve sahipsizlik hisseden Sünniler belki de bu işgalin en büyük faturasını ödedi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 23

Irak'ta üçüncü unsur olan Kürtler ise ABD öncülüğünde 2005'te hazırlanan anayasa sayesinde Erbil, Süleymaniye ve Duhok vilayetlerinden oluşan bölgede Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ni (IKBY) ilan ettiler. IKBY'deki siyasi ve güvenlik istikrarından dolayı Kürtler, uzun yıllar boyunca Irak'ın en çok gelişen ve yıldızı parlayan tarafı olarak gösterildi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 24

DEAŞ'IN ORTAYA ÇIKMASI VE 5 MİLYON İÇ GÖÇMEN
ABD'nin 3 yıl öncesinde terk ettiği Irak'ta büyük yıkımlara yol açan DEAŞ, ülkenin üçte birine tekabül eden Musul, Enbar ve Salahaddin vilayetleriyle Diyala ve Kerkük'ün bir kısmında hakimiyet sağladı.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 25

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi, 18 Aralık 2017'de bilançosu çok ağır olan askeri operasyonlar sonucu DEAŞ'ın ülkedeki varlığının ortadan kaldırıldığını duyurdu.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 26

Örgütün varlığından dolayı çoğunluğu Sünnilerden oluşan 5 milyonluk bir iç göçmen dalgası yaşandı. Musul, Enbar ve Salahaddin vilayetlerinde bedeli 80 milyar doları bulan büyük yıkımlar meydana geldi. Bunun yanında on binlerce sivil hayatını kaybetti.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 27

Ekim 2019'da ise işsizlik, yolsuzluklar ve kamu hizmeti yetersizliği nedeniyle Bağdat ve güney vilayetlerde geniş çaplı halk gösterileri patlak verdi.

'Demokrasi' vaadiyle Irak'a verilen yıkımın bir başka yüzü: ABD askerleri kahkahalar atarak meyve bahçelerini yaktı - 28

Protestolar, dönemin Başbakanı Adil Abdulmehdi hükümetinin istifa etmesine neden oldu. Abdulmehdi yerine Irak İstihbarat Servisi Başkanı Mustafa el-Kazımi başkanlığında hükümet kuruldu. Bu hükümet göstericilerin taleplerine karşı 10 Ekim 2021'i erken seçim tarihi olarak belirledi.