31 yıl sonra gelen cenaze: Srebrenitsa kurbanları Potoçari’ye uğurlandı

Tarihler 11 Temmuz 1995'i gösterdiğinde Srebrenitsa'nın, Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından BM bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi. Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katlettikten sonra toplu mezarlara gömdü. Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'deki kararında, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinden (ICTY) gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları 'soykırım' olarak nitelendirdi. Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor. SOYKIRIM KURBANLARININ SAYISI 6 BİN 782 OLACAK Potoçari Anıt Mezarlığı'nda şimdiye kadar 6 bin 772 kurban defnedilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklarda toprağa verildi. Srebrenitsa Soykırımı'nda hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1000'den fazla kişi bulunuyor. Srebrenitsa Soykırımı kurbanlarından kemikleri bulunup kimliği tespit edilenlerin cenazeleri, 77'si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan çıkarıldı. Bu yılki anma törenlerinin ardından Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnedilen soykırım kurbanlarının sayısı 6 bin 782 olacak. GÖZYAŞLARIYLA KARŞILANDILAR Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da 1995'te Sırplar tarafından gerçekleştirilen soykırımın 31'inci yıl dönümünde toprağa verilecek 10 kurbanın Potoçari Anıt Mezarlığı'na getirilen cenazeleri gözyaşlarıyla karşılandı. Bosna Hersek'te 1992-1995 yıllarında yaşanan soykırımda hayatını kaybeden 10 Boşnak sivilin, yeşil çuhalara sarılı tabutları, Potoçari Anıt Mezarlığı'nın karşısındaki eski akümülatör fabrikasına omuzlarda taşınarak yerleştirildi. Cumartesi günü düzenlenecek anma töreninin ardından toprağa verilecek kurbanların yakınları tabutları dua ve gözyaşlarıyla karşıladı. Tabutlar, savaşta Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlerin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında bekletildikten sonra yarın Potoçari Anıt Mezarlığı'na taşınacak. Soykırım kurbanlarının cenazelerini taşıyan konvoy sabah saatlerinde Visoko kentinden hareket ederken, başkent Saraybosna'dan geçerek Potoçari'ye uğurlanmıştı. 'BENİ ÖPTÜ, GİTTİ VE BİR DAHA HİÇ DÖNMEDİ' Babası Muhidin Osmanovic'in tabutunu eliyle okşayan Mediha Dozic, gazetecilere yaptığı açıklamada, yaşadığı acıyı anlatmasının mümkün olmadığını söyledi. Dozic, 1995 yılında 5 yaşında olduğunu ve Srebrenitsa'nın işgalinden önce babasını son kez gördüğünü belirterek, 'Beni öptü, gitti ve bir daha hiç dönmedi. Onu yıllar önce bulmuşlardı ama bu yeterli değildi. Daha fazla kemiğin bulunmasını bekledik. Bu yıl birkaç kemik daha bulundu ve sonunda onu defnedebileceğiz.' dedi. Bu yıl defnedilecek cenazelerden biri de Muriz Barakovic'e ait. Eşi Nezira Barakovic, kocasının öldürüldüğünde 22 yaşında olduğunu ifade etti. Barakovic, 30 yıldan fazla bu defin için beklediğini dile getirerek, şöyle devam etti: 'Çok zor, eşimi defnediyorum. Onu son kez 11 Temmuz'da gördüm. O gün ayrıldık ve bir daha asla görüşemedik. Onu defnetmek çok zor, bu kararı vermek benim için çok zordu çünkü yalnızca başı bulunmuştu. İnsan büyük bir sıkıntı hissediyor. Ama onu defnetmeye karar verdik. En azından mezarının nerede olduğunu bileyim, gelip Fatiha okuyabileyim. Benim için en önemlisi bu.' SOYKIRIMIN 31. YILINDA 10 CENAZE DEFNEDİLECEK Potoçari Anıt Mezarlığı'na taşınacak tabutlar, 11 Temmuz'da kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verilecek. Potoçari Anıt Mezarlığı'nda 11 Temmuz'daki 31. yıl anma törenlerinde defnedilecek 10 kurbandan en genci öldürüldüğünde 20 yaşında olan Senad Jusic, en yaşlı kurban ise katledildiğinde 56 yaşında olan Ramo Dautovic. Bu yıl toprağa verilecek 10 kişinin isimleri şöyle sıralandı: 'Senad Jusic, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Alic, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asım Kunic ve Ramo Dautovic.' İŞİTME VE KONUŞMA ENGELLİ NUKO NUKİC'İN CENAZESİ, 31 YIL SONRA DEFNEDİLECEK Bosna Savaşı'nda 11 Temmuz 1995'te, dünyanın gözü önünde Srebrenitsa şehrinde yapılan soykırımda işitme ve konuşma engelli Nuko Nukic de katledildi. Bu yıl Srebrenitsa'daki anma törenlerinde toprağa verilecek 10 kurbandan olan Nukic'in amcasının oğlu Osman Nukic, AA muhabirine, akrabalarının yaşadığı soykırımı anlattı. Öldürüldüğünde 38 yaşında olan Nuko Nukic, 1995 yazında Boşnak askerlerin kontrolündeki güvenli bölgeye ulaşmak isterken, bir daha kendisinden haber alınamadı. O dönemde sadece yaşlı annesi hayatta olan Nukic, işitme ve konuşma engelliydi. Savaştan sonra annesi de ölen Nukic'in, yıllar sonra DNA örnekleriyle tespit edilip bulunan cenazesine ailenin hayatta olan tek üyesi, amca oğlu Osman Nukic sahip çıktı. 'ONU EN SON GÖRENLER, ÇOK KORKMUŞ VE ENDİŞELİ OLDUĞUNU SÖYLEDİLER' Başkent Saraybosna'da yaşayan 80 yaşındaki Osman Nukic, akrabalarının birçoğu hakkında bilgi aldığını ancak Nuko Nukic'in akıbeti hakkında uzun yıllar bir şey öğrenemediğini söyledi. Osman Nukic, Nuko'yu en son gören kişilerle konuştuğunu belirterek, 'Onu en son görenler, çok korkmuş ve endişeli olduğunu söylediler. Ondan sonra ise bir daha kendisinden haber alınamadı.' dedi. Savaştan sonra Nukic'in o zaman hayatta olan annesinin DNA örneği verdiğini ancak ömrünün oğlunun cenazesinin bulunmasına yetmediğini aktaran Osman Nukic, şöyle devam etti: 'Annesi, 2000'li yıllarda Tuzla'daki huzurevinde yaşamını yitirdi. Ailenin hayatta kalan son ferdiydi. Çünkü Nuko'nun babası 1962'de, erkek kardeşi 1989'da hayatını kaybetmiş, kız kardeşi ise 1993 yılında öldürülmüştü. Annesi hayattayken DNA analizi için kan vermişti ancak eşleşme çıkmadı. Annesinin ölümünün ardından DNA örneği alınabilmesi için mezarı açıldı. Bu sayede Nuko'nun kimliği kesin olarak tespit edildi.' Osman Nukic, ailesinden 22 kişiyi soykırımda kaybettiğini, kendisinin Saraybosna'da bulunduğu için kurtulduğunu ifade etti. Yakınlarını toplu cenaze töreninde defnetmenin kolay olmadığını dile getiren Osman Nukic, 'Bir yakınınızı toplu cenaze töreninde defnetmek kolay değil. Ama yıllar içinde yaşananları kabullendik. Şimdi önemli olan kemiklerini toprağa vermek ve nerede yattığını bilmek.' diye konuştu. Haberin fotoğrafları Anadolu Ajansı ve Takvim.com.tr Foto Arşiv'den alınmıştır.