SGK'nın yanında ikinci emeklilik fırsatı: BES, OKS ve TES ile kimler, hangi şartlarla emekli olabilecek? İşte tüm detaylar

Türkiye'de emeklilik sistemi farklı tarihlerde değiştirildi. 1999'da ve 2008'de yapılan reformlarla yeni kurallar da getirildi.

Son olarak 2023'te çıkarılan bir yasayla 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar yaş şartı olmadan emekli oldu. Sonrasında sigortalı olanlar için ise yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde 60 ve daha sonraki dönem için 61'e çıkarıldı. Prim şartı da artırıldı. Ancak bu emekliliğin yanı sıra alternatifler de bulunuyor. İşte ikinci emeklilik ile ilgili detaylar...

ŞU ANDA EMEKLİLİK ŞARTLARI NASIL BELİRLENİYOR?

1999 ile 2008 arasında sigortalı olanlar SSK'da 7 bin gün ve erkekse 60, kadınsa 58 yaş ile emekli oluyor. 2008 sonrasında ise prim şartı 7 bin 200 güne, yaş ise erkeklerde 61'e çıkıyor.

Bağ-Kur'da ise kadın ve erkek 9 bin gün prim ödemek durumunda.

SGK SİSTEMİNDEN ÇIKMADAN İKİNCİ BİR EMEKLİLİK MÜMKÜN MÜ?

Yasalarımız, çalışırken ya da kendi işini yaparken SGK sisteminde olmayı zorunlu kılıyor.

Bu sistemden çıkmadan ikinci bir emeklilik ya da tamamlayıcı bir sisteme de dâhil olmak mümkün. Böylece ileride iki emekli maaşı almak imkânı doğabilir.

İKİNCİ EMEKLİLİKTEN KİMLER YARARLANACAK?

Çalışma hayatında olan herkes sisteme girebilir.

Çalışma hayatında olmayanlar da bu sistem ile primlerini ödeyerek emekli olabilir.

SGK'DAN EMEKLİ OLAN BİRİSİ ÇALIŞMIYOR. YİNE DE İKİNCİ EMEKLİLİK KAZANABİLİR Mİ?

Sistem emekli, çalışan ya da çalışmayan herkese açık. Emekli olan birisi de sisteme girerek ikinci bir emeklilik elde edebilir.

EMEKLİ OLDUKTAN SONRA ÇALIŞANLAR İÇİN DE GEÇERLİ Mİ?

Yasalarımızda emekli olduktan sonra çalışmanın önünde engel yok. Ancak burada ödenen primler sağlık primleri olduğu için ikinci bir SGK emekliliği mümkün değil. Fakat bu sistem ile primleri dışarıdan ödeyerek ikinci emeklilik imkânı çalışan emekliler için de geçerli.

SİSTEM NASIL UYGULANIYOR?

Şu anda uygulanmakta olan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS), hem çalışanlar hem de çalışmayanlar için ikinci emeklilik imkânı sunuyor.

Ayrıca önümüzdeki dönemde devreye girecek Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) de benzer bir imkân sunacak.

İKİNCİ EMEKLİLİĞİN ŞARTLARI DAHA MI AVANTAJLI?

İkinci emeklilik, SGK emekliliğine göre daha kısa sürede geliyor. Örneğin 2000 yılında SGK sistemine giren bir erkek çalışan, 7 bin gün çalışıp 60 yaşında emekli olacak.

Oysa aynı tarihte BES'e girmiş olsa 10 yıl, yani 3 bin 600 gün prim ödeyip 56 yaşında emekli olabilecek. Böylece önce BES'ten, sonra SGK'dan emeklilik hakkına kavuşacak.

PRİMLERİ KİM ÖDÜYOR VE KAÇ LİRA?

İkinci emeklilik sisteminde ödenecek primleri katılımcı belirliyor. Aylık bütçenize göre bir prim belirleyip bunu istediğiniz zaman artırabiliyorsunuz. Ödediğiniz primlerin yüzde 20'sini de devlet ödüyor. Örneğin ayda 1.000 TL ödeyen bir katılımcının hesabına 200 TL de devlet ödeme yapıyor. Ayrıca biriken paranız fonlarda değerlendiriliyor.

OKS'DE ŞARTLAR NELER?

Bugün uygulanan otomatik katılım ile Bireysel Emeklilik Sistemi'nde çalışanların ücretlerinden her ay en az yüzde 3 kesinti yapılarak primler biriktiriliyor. Ancak sistem zorunlu değil. Çalışanlar isterlerse sistemden ayrılıyor.

TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ'NDE DURUM NASIL OLACAK?

OKS sistemine benzer bir uygulama olması bekleniyor. Ancak sisteme girmek ve sistemde belli bir süre kalmak zorunlu olacak. Burada primlere devlet katkısının yanında işveren katkısı da söz konusu olacak. Böylece üçlü bir ödeme ile birikim büyüyecek.

EMEKLİ OLUNCA ÖDEMELER NASIL OLUYOR?

Buna katılımcı karar veriyor. Emekli olduğunuz tarihte birikimlerinizi ve devlet katkılarınızı topluca alabiliyorsunuz. Ya da belirlediğiniz bir süre boyunca maaş da talep edebilirsiniz.

İKİNCİ EMEKLİLİĞE GİRİŞ İÇİN YAŞ ŞARTI VAR MI?

Hayır. 18 yaşından küçük vatandaşlar da velilerinin hesabıyla ikinci emeklilik sistemine dâhil olup birikim yapabilir.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Martı için hedef yükseldi

ÖNCEKİ HABER

Savaşlara rağmen havada büyüme tam gaz

Meryem Kartal Takvim.com.tr Ekonomi