Takvim.com.tr Eşel mobil fiyatı sınırladı! Avrupa’da akaryakıt uçtu: Petrol 90 doları aştı! Türkiye vergi kalkanıyla ayrıştı
Savaşın etkisiyle Avrupa'da akaryakıt fiyatları 2 euroya kadar çıktı. Türkiye'de ise eşel mobil sistemiyle fiyatlar sınırlandı. Bakan Mehmet Şimşek, "Küresel şokun vatandaşlarımıza yansımasını sınırladık" dedi.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Küresel petrol piyasalarında ABD-İran-İsrail savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin etkisi sürüyor. Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 90 doları geçti. Yeniden 100 dolar senaryosu konuşulmaya başlandı. Enerji maliyetlerindeki artış, Avrupa genelinde akaryakıt fiyatlarını savaş öncesi döneme göre yüzde 15 ile 25 aralığında yukarı çekmiş durumda. Türkiye ise devreye aldığı vergi indirimleri ve ÖTV düzenlemeleriyle Avrupa'ya göre daha uygun fiyatlı benzin ve motorin sunan ülke konumuna geldi.
Savaş öncesinde Avrupa'da ortalama benzin fiyatları 1,50-1,85 avro seviyesindeydi. Savaş sonrası rakamlar 1,70 ila 2,20 avro bandına tırmandı. Hollanda'da benzinin litresi 2,20 avroya, Almanya ve Fransa'da da 1,97 avroya yükseldi. Türkiye'de ise benzin 1,29, motorin 1,47 avro ile Avrupa'dan daha düşük seviyede.
Küresel petrol krizine karşı Türkiye'de motorinde ÖTV sıfırlandı; pompa fiyatları Avrupa ortalamasının altında kaldı. (Fotoğraflar AA ve Takvim Fotoğraf Arşivi’nden alınmıştır.)
VERGİ DÜZENLEMELERİNİN ETKİSİ
Hazine ve Maliye Bakanlığı, motorin üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi'ni (ÖTV) ağustos ayı sonuna kadar geçici olarak sıfırladı. Fiyat artışlarını dizginlemek için eşel mobil sistemi aktif bir şekilde kullanılarak vergi indirimlerine gidildi. 13 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle de motorin eşel mobil sistemi dışına çıkarıldı ve kademeli ÖTV uygulamasına geçildi. Yeni düzenlemeyle motorinde ÖTV, 13-31 Ağustos 2026 tarihleri arasında litre başına 0 TL olarak uygulanıyor. Bu düzenlemenin pompa fiyatına etkisi yaklaşık 9 TL'lik indirim oldu. Ancak küresel piyasalardaki maliyet baskısı nedeniyle bu avantajın tamamı tüketicide kalmadı.
Motorine 14 Ağustos'tan itibaren 8,89 TL zam geldi. Böylece vergi avantajının bir kısmı geri alınmış oldu. Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve kur kaynaklı maliyet artışlarının tamamının pompa fiyatlarına yansımasını sınırlamak amacıyla vergi mekanizmasının kullanılmasını sağlıyor. Sistemle uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuru nedeniyle akaryakıt maliyetleri arttığında, bu artışın pompa fiyatlarına tam olarak yansımasını önlemek için ÖTV düşürülüyor.
Akaryakıt ürünlerinin uluslararası fiyatı düştüğünde ise düşüşün belirli bir oranı kadar ÖTV artırılıyor.
ŞİMŞEK RAKAMLARI AÇIKLADI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, enerji piyasalarında olağanüstü bir dönemden geçildiğini belirterek, ham petrol ile işlenmiş akaryakıt ürünlerinin fiyat hareketlerinin ayrıştığına dikkati çekti.
Ham petrol fiyatlarının savaş dönemindeki zirvesinden belirgin şekilde gerilediğini aktaran Şimşek, taşımacılıkta yaşanan aksamalar ve rafineri kesintileri nedeniyle mazot arzında sıkışıklığın devam ettiğini bildirdi.
Bu gelişmelerin mazot fiyatlarını yüksek tuttuğunu kaydeden Şimşek, küresel piyasalardaki fiyat farkının da önemli ölçüde açıldığını ifade etti. Şimşek, "Mazot-Brent petrol marjı uzun dönem ortalamasının yaklaşık 5 katına çıkarak varil başına 100 dolar seviyelerinde seyrediyor.
Mazotta eşel mobil kapsamında attığımız son adımla, bu olağanüstü küresel şokun vatandaşlarımıza yansımasını sınırlıyor, aynı zamanda bütçe disiplinini korumaya devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
