Çalışan annelere yeni haklar: Emeklilikten nakdi yardıma işte tüm avantajlar

Yasalarımız annelere ve anne adaylarına yönelik pek çok destek sunuyor. Emeklilikten nakdi desteklere, izin sürelerine kadar anneler ve kadınlar için birçok avantaj bulunuyor. Kısa süre önce doğum izinleri artırılırken, önümüzdeki dönemde yeni desteklerin de devreye girmesi bekleniyor.

■ MESAİ AYARI: İşveren hamilelik döneminde işçi için gerekli tedbirleri almak zorunda. Hamile oldukları sağlık raporuyla tespit edilen kadınlar, doğuma kadar geçen sürede 20.00-06.00 saatleri arasında çalışmaya zorlanamıyor. Yeni doğum yapmış kadınlar da doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılamıyor. Hamile ve emziren kadınların günlük çalışma süresi 7.5 saati aşamıyor. 100 ila 150 kadın çalışanı olan iş yerlerinde, emzirme odası açılması gerekiyor.

Yasalarla güvence altına alınan yeni düzenlemeye göre; kadın çalışanların doğum izni 16 haftadan 24 haftaya (çoğul gebelikte 26 hafta) yükseltildi. (Haberin fotoğrafları Takvim Foto Arşiv ve AA'dan alınmıştır.)

■ 8 HAFTA EK İZİN GELDİ: Anneler artık doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere 24 hafta izin yapabiliyor. Bu süre çoğul gebeliklerde 26 haftaya çıkıyor. Çalışabilir durumda olduğunu doktor raporuyla belgeleyenler, doğumdan önceki 2 haftaya kadar işinin başında olabiliyor. Ek izinlerden, işinin başına dönmüş ama 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 itibarıyla tamamlamamış olanlar da 15 Mayıs tarihine kadar başvurarak yararlanabilecek.

■ OKUL ÇAĞINA KADAR YARIM GÜN İŞ: Özel sektörde ve kamuda anneler tüm izinlerini kullandıktan sonra isterse çocuk mecburi ilköğretim çağına gelene kadar kısmi çalışma yapabiliyor. Bu sürede anneye yarım maaş ödeniyor.

■ HER GÜN SÜT İZNİ: İşçiler 1 yaşından küçük çocukları için günde 1.5 saat, memurlar ise ilk 6 ayda günde 3, ikinci 6 ayda günde 1.5 saat izin kullanıyor.

■ ÜCRETSİZ İZİN DE VAR: Kadın işçilerde 6, memurlarda ise 24 aya kadar ücretsiz izin imkanı bulunuyor.

■ RAPOR PARASI YENİLENDİ: Çalışan annelere doğum izni sırasında çalışmadığı her gün için devlet tarafından geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. Daha önce 112 gün için veriliyordu. Artık 168 gün için ödenecek. Annenin eline en az 123 bin 312 lira geçecek. Bu tutar maaşa göre artacak.

■ EMZİRME ÖDENEĞİ 1.621 TL: Doğum yapan anneye bin 621 lira emzirme ödeneği ödeniyor. Yararlanmak için annenin ya da eşinin çalışıyor veya kendi işini yapıyor olmasının yeterli oluyor.

■ HER AY DOĞUM YARDIMI: Çalışsın çalışmasın tüm annelere doğum yardımı veriliyor. İlk doğumda 5 bin liralık tek seferlik nakdi yardım yapılırken; ikinci çocuk için bin 500 lira, üçüncü çocuk ve sonrası için de 5 bin lira aylık destek sağlanıyor. Aylık destekler çocuk 5 yaşına gelene kadar devam ediyor.

■ YARI ZAMANLI ÇALIŞANA AYDA 30 BİN 427 TL: Doğum izni sonrası isteyen anneler birinci çocukta 60, ikincide 120 ve üçüncüde ise 180 gün süreyle yarım çalışma yapabiliyor. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30 gün ekleniyor. Çocuğun engelli doğması halinde ise 360 gün olarak uygulanıyor. Bu sürelerde işveren yarım maaş öderken, İŞKUR da brüt asgari ücret üzerinden yarım çalışma ödeneği veriyor. İŞKUR'un yarı zamanlı çalışan anneye her ay için yapacağı ödeme 16 bin 389 lira 65 kuruş. Eğer anne asgari ücretli olarak çalışıyor ise işverenin vereceği tutar da aylık 14 bin 37 lira 75 kuruş oluyor. Asgari ücretli annenin eline böylece aylık en az 30 bin 427 lira 40 kuruş geçiyor.

ERKEN EMEKLİLİK FIRSATI

■ ENGELLİ ÇOCUĞU OLANLAR: Kadın sigortalılardan başka birinin bakımına muhtaç derecede malul çocuğu olanların, 1 Ekim 2008'den sonra ödedikleri prim gün sayılarına dörtte biri kadar gün ekleniyor. Yaş şartı da geriye çekilip erken emeklilik imkanı veriliyor.

■ 6 YIL PRİM KAZANCI: Kadınlar, işe başladıktan sonra dünyaya gelen her çocuğu için 2 yıl (720 gün), en çok 3 çocuk için (2.160 gün) borçlanma yapabiliyor. Böylece 6 yıla kadar prim kazanıyor. Staj başlangıcı doğumdan önce ise borçlanmada geçerli sayılıyor.