9 soruda malulen emeklilik: 1800 gün prim yeterli | Hangi hastalıklar kapsamda?

Emekli olmak için işe başlangıç tarihine göre değişmekle birlikte en az 3600 prim günü tamamlamak gerekirken, sağlığı bozulanlar için bu süre 1800 güne (5 yıl) kadar iniyor.

Hatta devlet; vazife malulü er, erbaş, güvenlik korucularına, ailelerine, terör mağdurlarına primsiz aylık bağlıyor. Peki sağlık nedeniyle kimler daha erken emekli aylığı alabiliyor? İşte merak edilen soruların yanıtları:

Sağlığı bozulana erken emeklilik imkanında merak edilenler TAKVİM'de. (Haberin fotoğrafları Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır.)

MALULEN EMEKLİLİK İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?

Çalışma gücünde yüzde 60 kayıp olması ve bunun belgelenmesi gerekiyor. Ayrıca en az 10 yıl sigortalılık ve toplam 1800 gün prim süresine bakılıyor. Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresine bakılmaksızın 1800 gün prim yeterli sayılıyor.

SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı kapsamındaki kişilere malul aylığı bağlanabiliyor. Sigortalıların maluliyeti nedeniyle işten ayrılması, faaliyetine son vermesi ve görevinden ayrılması, Bağ- Kur'luların ise prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Yaş şartı aranmıyor.

EKSİK SÜRE BORÇLANMA İLE TAMAMLANABİLİR Mİ?

1800 günlük süreyi tamamlamak için doğum ya da askerlik borçlanması da yapılabiliyor. Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar doğum sonrasındaki iki yılda çalışmadıkları süreleri ve ücretsiz izin günlerini borçlanma yoluyla prim sürelerine ekletebiliyor.

NASIL MALULEN EMEKLİ OLUNUR?

Burada çalışma gücü kaybı tespitinin SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılması gerekiyor. Raporun alınabilmesi için bulunulan il veya ilçedeki SGK birimlerine başvurulması ve yetkili hastaneye sevk edilmek gerekiyor.

ÖZEL HASTANE RAPORU GEÇERLİ Mİ?

Özel hastaneden alınan sağlık raporları malulen emeklilik yolunu açmıyor. Sadece SGK'nın yönlendireceği tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınan rapor geçerli olarak kabul ediliyor.

HANGİ RAHATSIZLIKLAR MALULEN EMEKLİLİK KAPSAMINDA?

İyileşmesi uzun, zor ya da mümkün olmayan rahatsızlıklar kapsamında rapor oranları tanımlanıyor. Malul aylığı bağlanan bazı rahatsızlıklar şöyle: Kanser, beyin tümörleri, MS, parkinson, alzheimer, demans, sara ve bazı psikiyatrik hastalıklar, kalp yetmezliği, sindirim sistemi kanamaları, astım, KOAH, uyku bozuklukları, AIDS, tüberküloz, kalp, böbrek, akciğer nakli, retina kanamaları, yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları, kol ve bacak gibi organ kaybı, kalp yetmezliği, solunum sistemi hastalıkları...

HANGİ ŞEKER HASTALARI MALULEN EMEKLİ OLABİLİYOR?

Bunun için çalışma gücünün yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması ve en az 1800 gün prim gerekiyor. SGK Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nde, şeker hastalarının malulen emekli olabilmeleri için rahatsızlığı insan vücudunda en az 3 organı bozması gerektiği de belirtiliyor.

KANSER HASTALARINDA UYGULAMA NASIL?

Malulen emeklilik şartlarıyla ilgili çıkartılan yönetmeliklerde ve yapılan değişikliklerle kanser hastalarına özel bir imkan tanınıyor. 3 Ağustos 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan maluliyet tespiti işlemleri yönetmeliği ekinde, bununla ilgili detaylar belirlendi. Kanser türüne göre değişmekle birlikte gerekli prim ve sigorta şartını taşıyan sigortalılar belli bir süre malul sayılıp maaş alabiliyor.

Bu süre genel olarak 18 ay olarak uygulanırken; bazı hastalıklarda 12, bazılarında ise 24 ay olabiliyor. Kanser hastalarının teşhisten itibaren 1 yıl içinde başvurmaları şartıyla sağlık kurulu raporu aranmaksızın yani yüzde 60 şartına bakılmaksızın malullük aylığı bağlanabiliyor. Süre sonunda kanser hastalığına bağlı olarak çalışma gücü kaybına bakılarak aylığın devamı konusunda karar veriliyor.

ERKEN YAŞLANANLARDA NE GEREKİYOR?

Gerek bir iş yerinde hizmet akdiyle gerekse kendi iş yerinde çalışan sigortalılara erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu'nca tespit edildiği takdirde, 55 yaşını doldurması ve en az 5400 gün prim ödemesi bulunması koşuluyla yaşlılık aylığı bağlanıyor.

AYLIK BAĞLANANLAR ÇALIŞABİLİR Mİ?

Malullük aylığı bağlanan kişilerin çalışmaya başlamaları halinde aylıkları kesiliyor. Ayrıca kontrol muayenesi sonucu malullük durumunun ortadan kalkması halinde de aylıkları son buluyor.