SGK’dan hem çalışanlara hem hak sahiplerine iade fırsatı

Her çalışanın hayali emekli olmak. Ancak bazı kişiler emeklilik için gereken süre kadar çalışamıyor. Geçmişte kısa dönem sigortalı olup bir daha çalışmayan ya da iş kurup sonra onu kapatan pek çok kişi bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) da çalışarak ya da borçlanmayla emeklilik primini tamamlayamayacak kişilere prim iadesi imkanı sunuyor. Hatta vefat edenlerin yakınları da bu imkandan yararlanabiliyor. SSK ve Bağ-Kur'luların prim iadesi alabilmesi için sigortalı çalışmaması ya da kendi işini yürütüyor olmaması gerekiyor. Ayrıca emeklilik için gerekli olan 3 şarttan yıl ve yaşı (kadınlar için 58, erkekler için 60) tamamlamış olmaları da şart.

SGK’dan toplu para imkanı (Fotoğraflar Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

NASIL HESAPLANIYOR?
Prim iadesi için bağlı bulunulan sosyal güvenlik merkezine ya da il müdürlüğüne yazılı talepte bulunmak gerekiyor. SSK'lılar için 2008'den önce kendi adına ödenen hem işçi hem de işveren primi, 2008'den sonra ise sadece işçi primleri geri ödeniyor. Bağ-Kur'lulara ise tarih ayrımı yapmadan ödedikleri tüm primler geri veriliyor. Bu primler sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için olanlardan oluşuyor. Sigortalının, varsa hizmet borçlanmaları ile isteğe bağlı sigorta primleri de dahil ediliyor. Kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primleri iade edilmiyor. İade yapılırken, başvuru tarihine kadar geçen yıllar için güncelleme katsayısı ile hesap yapılıyor.

YAKINLARINA DA İMKAN VAR
Vefat eden sigortalıların hak sahiplerine de aynı imkan bulunuyor. Yeterli prim şartları sağlanmadığı için ölüm aylığı alamayan hak sahipleri, başvuru yapıp prim tutarlarının toplu olarak iadesi isteyebiliyor. Örneğin; Bağ-Kur'lu bir kişi öldüğünde 1200 prim günü bulunuyorsa bu kişinin hak sahibi ölüm aylığı alamıyor. Ancak söz konusu 1200 gün için ödenen primler talep edilebiliyor.

ÇALIŞANLARA DA VAR
İşverenlerce çalışanlar için SGK'ya yatırılan sigorta primleri, brüt asgari ücret ile bunun 9 katı arasında değişen kazançlar üzerinden kesiliyor. Birden fazla iş yerinde çalışan kişilerin ödedikleri primler tavanı aşarsa, tavanı aşan kazanç tutarına karşılık SGK'ya ödenen primler iade alınabiliyor. Prim iadesinden, birden fazla işverene bağlı olarak çalışan emekli işçiler de yararlanıyor. Ancak emeklilerde işçi payı olarak yüzde 7.5 oranında prim kesiliyor. Bu nedenle tavanı aşan kazancın yüzde 7.5'i oranında ödeme yapılıyor. Bunun için de SGK'ya başvuru şart.