İşe girecekler dikkat! Sözleşmede neler olmalı? Deneme süresinde sigorta zorunlu mu? İşten ayrılan para cezası öder mi?

İş sözleşmeleri çalışanların haklarını koruması açısından hayati önem taşıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'na, iş sözleşmeleri konusunda işe başlayacaklar için "kelepçe madde" olarak görülen fesih durumunda ceza şartı başta olmak üzere çok sayıda şikâyet geliyor.

Bazı işyerleri hem deneme hem de çalışma süresinde çalışanın işten ayrılması durumunda belli tutarda para talep ediyor. İş Kanunu'na göre taraflar iş sözleşmesini, kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla ihtiyaçlara uygun düzenleyebilir. İş sözleşmelerine ilişkin merak edilen kritik ayrıntılara ilişkin soruların yanıtları şöyle:

İŞVEREN EYT KAPSAMINDA EMEKLİ OLUP AYNI İŞYERİNDE ÇALIŞMAYA DEVAM EDENİN MAAŞINI DÜŞÜREBİLİR Mİ?
Taraflar arasında mutabakata dayalı yeni bir sözleşme imzalanmadığı sürece ücret düşürülemez. Ücretin düşürülmesi, işin niteliğinin ağırlaştırılması, işyerinin ulaşımı daha zor olan bir yere taşınması ve çalışma sürelerinin artırılması esaslı değişiklik kabul ediliyor. Bu durumda çalışanın onayı da zorunlu bulunuyor.

İŞ SÖZLEŞMELERİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Sözleşme tarihi, tarafların isim ve bilgileri, ücret ve ödeme tarihi, görev tanımı, hak ve yükümlülükler, çalışma süresi ve fesih halleri dikkat edilmesi gereken hususlar arasında.

İŞE BAŞLARKEN 2 AY DENEME SÜRESİ ÖNGÖRÜLDÜ. BU SÜRE İÇİN SİGORTA ZORUNLULUĞU VAR MI?
Deneme süresi sigorta girişinin yapıldığı tarih olarak kabul edilir. Bu sürede sigortası yaptırılmayanlar ALO 170'i arayarak şikâyetçi olarak sigortasını yaptırabilir.

İŞ SÖZLEŞMESİNDE HANGİ BAŞLIKLAR ESASLI DEĞİŞİKLİK KABUL EDİLİYOR?
İşin ağırlaştırılması, maaşın düşürülmesi, çalışma saatlerinin değiştirilmesi, işyerinin ulaşımı daha zor bir yere taşınması esaslı değişiklik kapsamında yer alıyor.

İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİNDE CEZA ŞARTI KONULABİLİR Mİ?
Bazı şirketler sözleşmeye işten ayrılma halinde tazminata yönelik madde koyabiliyor. Ancak Yargıtay kararına göre ceza şartının hem işçi hem işveren için olması gerekiyor.

KIDEM TAZMİNATI ALIP ÇALIŞANA YENİDEN TAZMİNAT HAKKI DOĞAR MI?
EYT ile birlikte emekli olup kıdem tazminatını sıfırlayıp emekli aylığı bağlatarak aynı ya da başka işyerinde çalışmaya devam edenler yeniden kıdem tazminatı alamazlar.