Son dakika: EYT hakkında flaş açıklama! 15 Ocak'ta yürürlüğe girecek mi? Kimler EYT'li olabilecek?

EYT ile ilgili 15 Ocak'ta yürürlüğe gireceğine dair haberlerin ardından bakanlıktan açıklama geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kamuoyunda "EYT" olarak bilinen emeklilikte yaşa takılanların durumuyla ilgili, "Bakanlığımız sürdürdüğü görüşmeleri tamamladıktan sonra çalışmaya nihai halini verip TBMM'ye sunacak ve uygulama takvimi, TBMM tarafından belirlenecektir." bilgisini paylaştı.

Bakanlıktan şu ifadeler kullanıldı:

"Bakanlığımız, emeklilikte yaşa takılanlar için yapılacak düzenleme konusunda başta işçi ve işveren örgütleri olmak üzere, odalar ve diğer ilgili sivil kuruluşlarla sürdürdüğü görüşmeleri tamamladıktan sonra çalışmaya nihai halini verip TBMM'ye sunacak ve uygulama takvimi, TBMM tarafından belirlenecektir."

EYT yasası çıkış tarihi açıklandı!

İLK MAAŞ NE ZAMAN?
Emekli aylıklarının bağlanma süreci bağlı olunan kuruma göre farklılık gösteriyor. Mevzuata göre; SSK'lıların ve Bağ-Kur'luların aylığa hak kazanma şartlarını yerine getirmeleri halinde aylıkları, yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlıyor. Düzenleme 15 Ocak'ta yürürlüğe girerse, yasa kapsamında emeklilik hakkı kazananlar, dilekçelerini Ocak ayının sonuna kadar verebilecek, Şubat ayında da ilk aylıklarını ceplerine koyabilecek.

EYT dernekleri Mecliste! Talepler sunuldu: En düşük EYT'li maaşı, Yaş şartı, Prim günü...

ŞARTLAR DOLMAMIŞSA NE OLACAK?
EYT düzenlemesiyle emeklilik şartlarını sağlayanlar düzenleme uygulamaya girer girmez başvurabilirken, diğer kişiler ise sağladıklarında başvurularını yapabilecek. Başvuruların nasıl yapılacağı hakkında açıklama yapılacak. Ancak mevcut uygulamada e-Devlet'ten de, SGK birimlerine bizzat gidilerek de emekli aylığı başvurusu yapılabiliyor.

EYT yaş sınırı var mı? EYT'liler ilk maaşı ne zaman alacak?

AYLIKLAR NASIL HESAPLANACAK?
EYT'lilerin maaş hesapları, diğer emekli aylığı bağlananlar gibi, üç dönem üzerinden yapılacak. Buna göre; 2000 yılı öncesi, 2000-2008 yılları arası ve 2008'in 10'uncu ayından sonraki dönem olmak üzere 3 ayrı hesaplama söz konusu olacak. 3 ayrı hesap yapılıp birleştirilecek. Yani emekli maaşı hesaplanırken tüm kazançlar dikkate alınacak.

OCAK ZAMMI YANSITILIR MI?
Emekliler her yıl Ocak ve Temmuz aylarında zam alıyor. Bu artıştan yeni emekliler de yararlanıyor. Ocak'tan itibaren başvuracak EYT'lilerin aylıkları hesaplanırken Ocak artışı da dikkate alınacak.

NASIL YARARLANILACAK?
Kimlerin ne zaman emekli olacağı çıkarılacak yasayla belirlenecek. 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olup prim ve yıl şartını tamamlayanlara yasayla emeklilik yolunun açılması bekleniyor. SSK'lılar için Eylül 1999 öncesindeki şartlara göre 5 bin prim günü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılı tamamlamak gerekiyor. 1999 yılında yasada getirilen şartlara göre de istenen prim gün sayısı işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 arasında bulunuyor. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur'da ise kadınlarda 20 tam yıl (7200 gün), erkeklerde 25 tam yıl (9000 gün) hizmeti tamamlamak gerekiyor. Yaş şartı kaldırılıp emeklilik için sadece prim ve yılı tamamlamak yeterli sayılırsa, söz konusu şartları sağlayanlar emekli olabilecek. Bu 2 kriteri sağlayamayanlar, şartları sağladıklarında emekli aylığına kavuşacak.

2024'TE HERKES İÇİN TAMAM
EYT'li kadınların tamamı 20 yıllık süreyi doldurmuş durumda. Erkekler için 25 yıllık süre ise 2022'ye göre 1997 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar için tamamlanmış durumda. EYT'li erkeklerin tamamı 8 Eylül 2024 tarihinde 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracak. Bu tarihten sonraya ise sadece hâlâ prim günü eksik olanlar kalacak.

PRİM EKSİĞİ VARSA NE YAPILACAK?
Yıl şartını tamamlayıp prim günü eksiği olanlar eğer şartları sağlıyorsa borçlanma da yapabilecek. Borçlanma imkanı sadece askerlik ve doğumlarla sınırlı değil. Doktora veya uzmanlık öğrenim dönemi, avukatlık stajı, yurt dışındaki görev, grev ve lokavtta geçen süreler de borçlanılabiliyor. Gurbetçiler de yurt dışı borçlanması yapabiliyor. Ancak borçlanma tutarları yeni yılla birlikte asgari ücret artışı oranında artacak. Bu nedenle borçlanmayı bu yıl bitmeden yapanlar avantajlı olacak. Borçlanmanın gerekip gerekmediğini görmek için Aralık ayında düzenlemenin detaylarının açıklanması beklenebilir. Borçlanma yapıp ihtiyacı olmadığını anlayanlar da emekli aylığı bağlanmadan önce başvurup iade alabilir.

* HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİYOR?
- Kanun gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4/a, 4/b ve 4/c statüsünde çalışan kadınların doğumdan sonra prim ödemeden geçirdikleri süreler. En çok 3 çocuk için, her çocuk için 2 yıl borçlanma yapılabilir.
- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler.
- 4/c statüsündeki kamu çalışanlarının mevzuata uygun kullandıkları aylıksız izin sürelerinin tamamı.
- Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde ya da yurt dışında geçirilen normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri.

- Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların 1 yıla kadar olan normal staj süreleri.
- Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri.
- Sendikalı işçilerin grev ve lokavtta geçen süreleri.
- Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri.
- Seçimlerde aday olmak için görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler.
- 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki dönemde kısmi süreli çalıştıkları aylara ait 30 günden eksik süreler.
- 1416 Sayılı Kanun uyarınca yurt dışında geçen öğrenim süreleri.

- Fakülte veya yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubay olarak göreve başlayanlar ile polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atananların başarılı öğrenim süreleri.
- Polis Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken EGM hesabına okumaya devam eden öğrencilerin başarılı eğitim süreleri.
- Uzman ve usta öğreticilikte geçen süreler.
- Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler veya sigortalı çalışarak geçirilen süreler.

* TAMAMI MI ÖDENMELİ?
Sigortalılar ya da hak sahipleri tarafından sürelerin tamamı borçlanılabildiği gibi, bir kısmı için de borçlanma yapılabiliyor.

* NASIL BAŞVURULUYOR?
- Öncelikle hakkınız olup olmadığını belirleyin.
- SGK'ya dilekçe ile başvurun.
- Borçlanılacak süreyi belirleyin.
- Borçlanma tercihine göre parayı ödeyin.

* NE KADAR VERİLİYOR?
Doğum ve askerlik borçlanmasında en düşük ve en yüksek tutarlar, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. En az tutar aylık olarak brüt asgari ücretin yüzde 32'si kadar oluyor. Bu da şu an için 2 bin 70 lira 72 kuruş. Yani 1 aylık borçlanma için en az 2 bin 70 lira ödeniyor. En çok da bunun 7.5 katına kadar ödeme yapılabiliyor. Günlük borçlanma tutarı da en düşük 69,02 lira. En çok da günlük 517,68 lira ödenebiliyor. Ancak Ocak ayında bu tutarlar asgari ücretteki artış oranında yükselecek.