Takvim

Bugünkü
Takvim
  • Ekonomi
  • 03.03.2021 12:02
  •  - 
  • Son Güncelleme:
  •  
  • 03.03.2021 12:02
ABONE OL

Para ödemesi yapılıyor! Yüzde 50 daha fazla... 5 yıl sürecek destekler için inanılmaz açıklama başvurular bitti mi?

İşçi ile patron arasında imza atılan iş sözleşmelerinde bazen “Fazla çalışma fiyata dahildir” biçiminde karar konulabiliyor. Kimi patron bu karara katlanarak fazla mesai ile alakalı tüm mükellefliklerinden kurtulduğunu varsayıyor. Oysa yasanın ve ’ın bu mevzuda tanımlamış olduğu hudutlar bulunuyor. ’na tabi çalışanların haftalık çalışma süresi 45 saattir. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmaya giriyor. Fazla çalışma veya halk arasında bilinen adıyla fazla mesai işçi ve işveren arasındaki en önemli anlaşmazlıklardan birisidir. Ve bu konuda açılan davalar oldukça fazladır. Peki fazla mesai nedir? Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

5 yıl sürecek destekler için inanılmaz açıklama başvurular bitti mi?

Tüm çalışanlar için geçerli. İşveren ücret ödemek zorunda. Verilecek paranın, normalden yüzde 50 daha fazla olması gerekiyor. Geriye dönük ödeme de alınabiliyor. Burada 5 yıllık bir süre söz konusu. Birçok kişi haberdar değil. Yasal sınır bulunuyor. İşveren ve çalışanlar bu sınıra uymak zorunda. Sınırın aşılması durumunda ücret ödeme yükümlülüğü var. Yıllık sınır 270 saat. Bazı işyerlerinde işçi ile işveren arasındaki sözleşmede, fazla mesai ücrete dahil edilebiliyor. Ücrete dahil edilen fazla mesai için süre sınırı bulunuyor. İşverenin, sınırı aşan fazla mesailerin parasını ödemesi gerekiyor. Haftalık 45 saati aşan çalışmalarda, çalışılan her fazladan saat için ödenecek ücret % 50 zamlı ödenmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu ile belirlenen fazla mesai nedir? Fazla mesai nasıl hesaplanır?


Çalışma süresi, haftanın 6 günü çalışılan işyerlerinde günde 7.5 saat olarak uygulanıyor. Haftada beş gün çalışılan işyerlerinde ise günde 9 saat çalışma yapılabiliyor. İşçi ve işveren anlaşırsa haftalık normal çalışma süresi, haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşuluyla dağıtılabilir. Bu durumda da, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, 45 saati aşamaz. Bu şekilde denkleştirme yapılan işyerlerinde, haftalık ortalama çalışmalar 45 saati aşmadıkça fazla çalışma ücreti ödenmez. Haftalık ortalama 45 saati aşan çalışmalar için ise fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekir.



ÜCRETE DAHİL EDİLEN FAZLA MESAİ HAFTADA 5.2, YILDA 270 SAATİ AŞAMAZ

Sözleşmede "Fazla çalışma parası ücrete dahildir" şeklinde hüküm bulunması işverene fazla mesai için hiç para ödemeyeceği anlamına gelmez. Yargıtay, bu tür sözleşmelerde işverenin yıllık 270 saate kadar olan fazla mesai ücreti ödemeyeceğini kabul ediyor. Ancak, her durumda haftalık 5.2 saati, aylık 22.5 saati aşan fazla çalışmanın parasının ödenmesi gerektiğine hükmediyor.

Haftalık çalışma süresi 45 saat olduğuna göre, haftalık çalışma süresinin 50.2 saati aştığı durumlarda fazla çalışılan her saatin parasının o ay işçiye ödenmesi gerekir.



      FAZLA MESAİ NASIL KANITLANIR?

      Yargıtay'a göre, fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğinde kabul edilir. Bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

      Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tanık gösterilebilir.



      BORDRODAKİ İMZA İŞÇİYİ BAĞLAR

      İşçi bordroyu imzalarken, fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönünde bir şerh koyarsa bordroda görünenden daha fazla çalışması olduğunu her türlü delille kanıtlayabilir.

      Bordroların imzalı ve şerhsiz (ihtirazi kayıtsız) olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

      İşçinin imzasını içermeyen bordrolarda fazla çalışma tahakkuku yer aldığında ve tahakkukta yer alan miktarların karşılığı banka hesabına ödendiğinde, tahakkuku aşan fazla çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir. Tahakkuku aşan fazla çalışma hesaplandığında, bordrolarda yer alan fazla çalışma ödeme tutarları mahsup edilir.

      İhtirazi kayıt bulunmayan imzalı bordrolarda fazla mesai ücreti tahakkuku var ise bu ayların fazla mesai ücreti hesabında tamamen dışlanması gerekiyor.



      BEŞ YILLIK ZAMAN AŞIMI

      Fazla çalışma alacakları için beş yıllık zaman aşımı süresi bulunuyor. On yıl boyunca çalıştığı işyerinde sürekli fazla mesai yapmış kişi, ancak dava açtığı tarihten geriye dönük son beş yıldaki fazla çalışmalarının parasını alabilir.

      FAZLA ÇALIŞMA SÜRELERİNİN HESABI

      Fazla mesai hesabında yarım saate kadar olan süreler 30 dakika, yarım saati aşan süreler ise 60 dakika kabul ediliyor. 1 saat 10 dakika fazla çalışan kişinin 1 saat 30 dakika fazla çalışma yaptığı, fazladan 40 dakika çalışanın da 1 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilir.

      Fazla çalışılan süreler için işçilere saat başına, normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenmesi gerekir. Bir saatlik normal çalışma ücretinin 15 lira olduğu işyerinde, bir saatlik fazla çalışma için 22.5 lira ödenir.

      Geriye dönük fazla mesai ücretleri hesaplanırken, son ücret değil, çalışılan dönemdeki ücret esas alınıp buna en yüksek banka mevduat faizi uygulanır.

          FAZLA MESAİ NEDİR?

          Bir iş yerinde haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai anlamına gelmektedir. İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi 45 saattir. 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilir.

          Bir işçi hangi şartlar altında olursa olsun günde 11 saatten fazla çalışılamaz, çalıştırılamaz. İşçinin rızası olsa bile 11 saatten fazla çalışmaya izin verilmez.

          18 yaşını doldurmamış, sağlık durumları çalışmaya elvermediği tespit edilen, hamile, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler ve kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler fazla mesai yapamazlar.

          FAZLA MESAİ İLE İLGİLİ İŞ KANUNU

          Fazla mesai 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca kanunun 42. ve 43. maddleri zorunluluk durumları ile ilgili düzenlemeleri içerir.

          Ayrıca fazla çalışma ile ilgili detayların bulunduğu; 06.04.2004 tarihli Resmi Gazete'de "İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği" olarak yayımlanmıştır

          İşçi ve işveren işin başladığı dönemde imzaladıkları iş sözleşmesinde işçinin alacağı ücrette karar kılarlar. Bu ücret, İş Kanunu'nda belirtilmiş olan haftalık maksimum çalışma süresine kadar olan çalışmaların karşılığıdır.

          İş Kanunu'na göre bir işyerinde haftalık çalışma süresi, en fazla 45 saat olarak belirlenebilir. Dolayısıyla "asıl ücret" ya da "çıplak ücret" sadece çalışma karşılığı alınan ücrettir. Ve bu en fazla 45 saatlik çalışmayı kapsamaktadır. 45 saati aşan çalışmalar, "fazla çalışma" olmaktadır ve fazla çalışma için de, işveren, işçiye ayrıca bir ücret hesaplayarak ödeme yapar.

          FAZLA MESAİ ÇALIŞMA ÜCRETİNİN HESAPLANMASI

          Haftalık 45 saati aşan çalışmalarda, çalışılan her fazladan saat için ödenecek ücret % 50 zamlı ödenmelidir.

          Şimdi bunları örneklerle görelim; Öncelikle fazla mesai yapan işçinin saatlik ücretini bilmek önemlidir. İşçinin asgari ücretle çalıştığını varsayımından yola çıkarsak, asgari ücret 2018 yılında brüt 2.029,50 TL'dir. İşçinin bir aylık kazancı olan asgari ücretin saatlik tutarını bulmak için, 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden 225 saate bölünür

          Saatlik Ücret = 2.029,50 / 225 = 9,02 TL'dir

          Fazla mesai için ücretin % 50 zamlı halini bulmak gerekir. Bunun içinde yukarıda bulduğumuz saatlik ücreti 1,5 ile çarpmak gerekiyor.

          % 50 zamlı ücret = 9,02 x 1,5= 13,53 TL'dir

          Fazla mesai ücretini bulmak için 45 saatin üzerinde çalışılan saatleri % 50 zamlı olarak hesaplıyoruz.

          Fazla mesai= 50 – 45 = 5 saat

          5 saat x 13,53 TL= 67,65 TL fazla mesai ücreti ödenecektir.

          Haftalık 45 saatin altında kalan fazladan çalışmalarda ücret % 25 zamlı hesaplanmalıdır.

          Örneğin, haftada 40 saat çalışılan bir iş yerinde bir hafta 43 saat çalışmış olan 3.000 TL ücretli işçinin fazla mesai ücretini hesaplamak için yine önce işçinin saatlik ücretini bulup % 25 zamlı hesaplayarak fazla mesai yaptığı süre ile çarpılır.

          Burada saatlik ücret bulunurken, haftalık 45 saat çalışan işçilerde olduğu gibi 225 saate bölünmez. Yani işçi, iş sözleşmesi yapılırken ücretini, haftalık 40 saatlik çalışma karşılığında anlaşmış. İş Kanunu'na göre işçi 6 iş günü çalışarak hafta tatilini hak eder. Haftada 5 gün de çalışsa, saatlik ücreti 6 gün çalışmış gibi hesaplanır.

          Bu noktadan hareketle, haftalık çalışma süresinden işçinin saatlik ücretini buluruz. İşçinin bir aylık kazancının saatlik tutarını bulmak için 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden saate bölmemiz gerekir.

          Günlük çalışma saati = Haftalık çalışma 40 saat / 6 gün = 6,667 saat.

          1 aylık çalışma saati = 6,667 x 30 gün = 200 saat

          Saatlik ücret = 3.000 / 200 = 15 TL'dir

          Fazla mesai için ücretin % 25 zamlı halini bulmak için 1,25 ile çarpıyoruz.

          % 25 zamlı ücret = 15 x 1,25 = 18,75 TL'dir.

          Fazla mesai ücretini bulmak için 40 saati aşan ama 45 saatin altında kalan saatleri % 25 zamlı hesaplıyoruz.

          43 – 40 = 3 saat

          3 saat x 18,75 TL= 56,25 TL'dir.