Türkiye’de bir ilk! MEB çocuklar için oyun politika belgesi hazırladı: Neleri kapsıyor?

Milli Eğitim Bakanlığı, çocukların oyun hakkını güvence altına almak ve oyunu eğitim hayatının doğal bir parçası haline getirmek amacıyla "Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı"nı hazırladı. İlk kez oluşturulan kapsamlı plan; okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademelerini kapsarken, çocukların oyun oynayabileceği güvenli alanların artırılmasından geleneksel oyunların gelecek kuşaklara aktarılmasına kadar çok sayıda düzenleme içeriyor. Belgede 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımı yer alıyor.

MEB, Türkiye’de ilk kez çocuklar için oyun politika belgesi hazırladı. (Haberin fotoğrafları AA'dan alınmıştır.)

OYUN ARTIK EĞİTİMİN BİR PARÇASI OLACAK

MEB'in yeni politika belgesiyle oyun, yalnızca boş zaman etkinliği olarak değil, çocukların gelişimini ve öğrenmesini destekleyen temel unsurlardan biri olarak ele alınacak. Fiziksel oyuna öncelik verilirken dijital oyunların da çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, dengeli ve güvenli şekilde ele alınması planlanıyor.

Plan, çocukların oyun hakkını güvence altına almayı hedefliyor.

TENEFFÜS SÜRELERİ KORUNACAK

Plan kapsamında çocukların oyun ve dinlenme hakkını destekleyen teneffüs süreleri kısaltılmayacak. Teneffüs, çocukların bütüncül gelişimini destekleyen bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek.

Okul dışındaki zamanlarda da çocukların oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere zaman ayırabilmesini sağlayacak dengeli bir yaklaşım benimsenmesi hedefleniyor.

Belgede 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımı yer alıyor.

OKUL BAHÇELERİ OYUN ALANINA DÖNÜŞECEK

Okul bahçeleri ve oyun alanlarının daha güvenli, erişilebilir ve farklı oyunlara imkan sağlayacak şekilde düzenlenmesi planlanıyor.

Yeni düzenlemelerde yalnızca tek bir oyun türüne ayrılmış alanlar yerine; farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına cevap veren, doğal unsurlar içeren ve çocukların birlikte oynayabileceği mekanların oluşturulması hedefleniyor.

"Konuşan duvarlar" ve etkileşimli fiziksel alanlar gibi uygulamaların da yaygınlaştırılması planlanıyor.

Teneffüs sürelerinin korunması ve doğal oyuna daha fazla alan açılması planlanıyor.

ÇOCUKLARIN OYUN İMKANLARI ÖLÇÜLECEK

Çocukların oyun olanaklarının ne kadar nitelikli, erişilebilir ve yeterli olduğunu belirlemek amacıyla "Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu" hazırlanacak.

İlk aşamada belirlenen illerde pilot uygulamalar gerçekleştirilecek. Daha sonra sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılması ve düzenli olarak uygulanması planlanıyor.

Özel gereksinimli çocukların da akranlarıyla birlikte oynayabilmesi için erişilebilir oyun alanlarına yönelik standartlar oluşturulacak.

Okul bahçeleri daha güvenli ve nitelikli oyun alanlarına dönüştürülecek.

GELENEKSEL OYUNLAR İÇİN ULUSAL ENVANTER GELİYOR

Türkiye'nin geleneksel çocuk oyunlarının unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla "Ulusal Oyun Envanteri" oluşturulacak.

İl milli eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda saha çalışmaları yapılacak ve derlenen oyunlar dijital platform üzerinden erişime açılacak.

Beştaş, mendil kapmaca, ip atlama, mangala, halat çekme, çember çevirme ve çuval yarışı gibi geleneksel oyunların okullarda daha fazla yer alması hedefleniyor.

TÜRK DÜNYASININ ÇOCUK OYUNLARI DA KAYIT ALTINA ALINACAK

Plan yalnızca Türkiye'deki geleneksel oyunlarla sınırlı kalmayacak. Türk dünyasının ortak çocuk oyunları envanterinin oluşturulması için de çalışma başlatılacak.

Bu kapsamda "Türk Dünyası Çocuk Oyunları Şenliği"nin düzenli hale getirilmesi ve katılımcı ülke sayısının artırılması planlanıyor.

Geleneksel çocuk oyunları için Ulusal Oyun Envanteri oluşturulacak.

OYUNLA DEĞERLER EĞİTİMİ DESTEKLENECEK

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ndeki değerler ile oyun envanterinin eşleştirilmesiyle "değer-oyun matrisi" hazırlanacak.

Çocukların adil oyun, işbirliği, toplumsal kurallar ve birlikte yaşama kültürünü oyun deneyimleri üzerinden öğrenmesini sağlayacak uygulamalar geliştirilecek.

ÖĞRETMENLERE OYUN PEDAGOJİSİ EĞİTİMİ VERİLECEK

Yeni politika kapsamında öğretmenlerin oyun pedagojisi alanındaki yeterliliklerinin artırılması da hedefleniyor.

Doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme ayrı ayrı tanımlanacak. Öğretmenlere yönelik mesleki gelişim programları hazırlanırken "oyunsever öğretmen" yaklaşımı desteklenecek.

Ayrıca öğretmen yetiştiren lisans programlarında oyun pedagojisi ve oyunlaştırılmış öğrenmeye ilişkin içeriklerin güçlendirilmesi için yükseköğretim kurumlarıyla işbirliği yapılacak.

Beştaş, mangala ve mendil kapmaca gibi oyunlar okullarda yaygınlaştırılacak.

KRİZ DÖNEMLERİNDE OYUNLA PSİKOSOSYAL DESTEK SAĞLANACAK

Oyunun çocukların psikososyal gelişimindeki rolünün güçlendirilmesi amacıyla kriz ve afet dönemlerinde kullanılabilecek oyun içerikleri geliştirilecek.

Rehber öğretmenlere oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi verilmesi ve duygu düzenleme ile psikolojik sağlamlığı destekleyen oyunların okul rehberlik programlarına dahil edilmesi planlanıyor.

YERLİ DİJİTAL OYUNLARA DESTEK GELİYOR

Politika belgesinin dikkat çeken başlıklarından biri de dijital oyunlar oldu.

Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve nitelikli dijital oyun içerikleri için ölçütler hazırlanacak. Sosyal etkileşimi ve birlikte oynamayı destekleyen eğitsel dijital oyunların geliştirilmesi teşvik edilecek.

Ayrıca Türk kültüründen, geleneksel oyunlardan, karakterlerden ve anlatılardan beslenen yerli dijital oyun içeriklerinin geliştirilmesi desteklenecek.

AİLELER VE BELEDİYELER DE SÜRECE DAHİL OLACAK

Çocukların oyun hakkının desteklenmesinde ailelerin rolünü güçlendirmek amacıyla aile eğitim programlarına oyun modülü eklenecek.

Yerel yönetimlerle de oyun alanlarının planlanması ve çocukların bu alanlara güvenli şekilde ulaşabilmesi konusunda işbirliği yapılacak. Mahalle ölçeğinde oyun sokaklarının oluşturulması ve çocuk dostu şehir yaklaşımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Öğretmenlerin oyun pedagojisi alanındaki yeterlilikleri artırılacak.

ULUSAL OYUN KOORDİNASYON KURULU KURULACAK

Politika kapsamında kurumlar arasındaki çalışmaların koordineli yürütülmesi amacıyla "Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu" oluşturulacak.

Kurulun yılda en az iki kez toplanması ve yıllık değerlendirme raporu yayımlaması planlanıyor.

90 EYLEM ADIMI HAYATA GEÇİRİLECEK

Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı kapsamında toplam 90 eylem adımı bulunuyor. Bunların 25'i kısa vadede, 53'ü orta vadede, 12'si ise uzun vadede hayata geçirilecek.

Böylece MEB, oyunu yalnızca çocukların boş zamanlarını değerlendirdiği bir etkinlik olmaktan çıkarıp eğitim, kültür, sosyal hayat ve çocuk gelişiminin önemli bir parçası haline getirmeyi hedefliyor.