Uzmanlardan El Niño uyarısı: 450 bin ek ölüm yaşanabilir!
İnsan kaynaklı küresel ısınmayla birleşerek tarihin en şiddetli seviyesine ulaşan "Godzilla" lakaplı süper El Niño dalgası, önümüzdeki aylarda küresel çapta 450 binden fazla ek ölüme yol açabilir. Uzmanlar, sıcaklık artışlarının yanı sıra milyonlarca insanı akut açlıkla karşı karşıya bırakacak büyük bir gıda krizinin kapıda olduğu konusunda uyarıyor.
İklim krizinin yıkıcı etkileri her geçen gün derinleşirken, dünyayı sarsacak yeni bir bilimsel uyarı yayımlandı. İklim bilimcilerinin hazırladığı kapsamlı rapora göre, Nijerya'dan ABD'ye kadar küresel çapta hissedilecek devasa bir "süper" El Niño dalgası, iklim krizinin halihazırdaki etkilerinin üzerine eklenerek önümüzdeki altı ay içinde 450.000'den fazla ek ölümün gerçekleşmesine yol açabilir.
Uzmanlar El Niño'nun önümüzdeki 6 ay içinde 450 binden fazla ölüme yol açabileceği konusunda uyardı. (Fotoğraflar Takvim Foto Arşivi'nden alınmıştır.)
"AKIL ALMAZ" BİR SICAKLIK DALGASI
Normal şartlarda doğal bir iklim döngüsü olan El Niño, bu kez insan kaynaklı küresel ısınmanın da etkisiyle tarihin en şiddetli seviyelerine ulaştı. Henüz beklenen zirve dönemine aylar kala, pazartesi günü bu olgu için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık rekorunu kıran dalga, bilim insanları tarafından "akıl almaz" ve "Godzilla seviyesinde" olarak nitelendiriliyor.
Ölüm tahminleri, sıcaklık tahminlerinin sona erdiği Eylül - Şubat 2027 dönemi için yapılmış olsa da, sıcaklığa bağlı ölüm seviyelerinin Haziran veya Temmuz 2027'ye kadar yüksek kalmaya devam etmesi bekleniyor.
El Niño kuraklık, orman yangını ve selin oluşmasına neden oluyor.
DÜNYANIN DÖRT BİR YANINDA CAN KAYBI
Araştırma, kuraklık, orman yangınları ve selleri de beraberinde getiren El Niño'nun en çok etkileyeceği bölgeleri gözler önüne seriyor:
- Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya gibi tropikal ülkeler krizin merkezinde yer alıyor.
- ABD, öngörülen 3.500 ek sıcaklığa bağlı ölümle en çok etkilenen ilk 20 ülke arasında bulunuyor.
- Afrika'daki Sahel bölgesi ve Güneydoğu Asya da aşırı sıcaklardan ağır şekilde etkilenen coğrafyalar arasında öne çıkıyor.
El Niño kaynaklı ölümlerden en çok etkilenen ülkelerin başında Nijerya, Endonezya ve Sudan yer alıyor.(Görsel takvim.com.tr grafik ekibi tarafından hazırlanmıştır.)
UZMANLARDAN ÇARPICI AÇIKLAMALAR
Raporun ortak yazarı ve Chicago Üniversitesi'ndeki Climate Impact Lab'in kurucu ortağı Prof. Michael Greenstone, milyonlarca insanı etkileyebilecek bu devasa sayının arkasındaki insani boyuta dikkat çekerek şunları söyledi:
"451.000 kişilik tahmin o kadar büyük bir sayı ki insanı ürpertebilir, ancak bu sayı ebeveynlerden ve çocuklardan, büyükanne ve büyükbabalardan ve komşulardan, işe gidenlerden, ailelerine bakanlardan ve hayatlarını yaşayanlardan oluşuyor."
Uzmanlar El Niño iklim krizinin önemine dikkat çekiyor.
Greenstone ayrıca, bu araştırmanın gıda krizlerinin önceden tahmin edilebilmesi gibi ölüm olayları için de bir erken uyarı kapısı araladığını vurgulayarak, durumun aciliyeti nedeniyle raporu bekletmenin imkansız olduğunu belirtti.
Araştırmacılar, mevcut El Niño'nun sıcaklıkları bugünden 20 yıl sonra iklim krizinin getirmesi beklenen seviyelere taşıyan "geleceğimizden bir kartpostal" olduğunu belirtiyor.
Imperial College London'dan Prof. Friederike Otto ise pazartesi günü The Guardian'a yaptığı açıklamada, krizin temel kökenine ve ekosistem üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekti:
"El Niño olayı, iklim sistemindeki devasa bir enerji yeniden dağıtımıdır ve tehlikelidir. Çünkü çok daha sıcak, insan etkisindeki bir iklim sisteminin üzerinde gelişmektedir."
El Niño nedeniyle öngörülen ilave aşırı sıcak kaynaklı ölümler
Otto sözlerini şöyle sürdürdü:
"Dolayısıyla, dünyanın dört bir yanında pek çok yerde sağlık, gıda güvenliği ve su stresi üzerindeki tüm sonuçlarıyla birlikte daha önce hiç yaşanmamış aşırı sıcakları göreceğiz. El Niño gelip geçici bir olgudur, ancak fosil yakıtları yakmaya devam ettiğimiz sürece, giderek ısınan bir temel seviye üzerinde gerçekleşir ve bu da toplumların sonuçlarla başa çıkmasını çok daha zorlaştırır."
Gıda krizi kapıda
Yalnızca sıcaklık artışları değil, El Niño'nun tetikleyeceği gıda ve su güvenliği sorunları da büyük bir tehdit oluşturuyor. Dünya Gıda Programı (WFP), ağustos ayında yaptığı uyarıda bu durumun yaklaşık 50 milyon insanı akut açlığa sürükleyebileceğini ve fiyatları artıracağını belirtmişti. Tarihsel olarak 1877-1878 yıllarındaki büyük El Niño dönemi de kuraklık ve kıtlık nedeniyle 50 milyondan fazla insanın ölümüne yol açmıştı.
Bilim insanları, daha iyi sıcaklık tahminleri, serinletme merkezleri, sağlık tesislerinde artırılmış personel ve açık havada çalışanlar için acil koruma önlemleri alarak bu yıl binlerce hayatın kurtarılabileceğinin altını çiziyor.