Takvim.com.tr Trump duyurdu: Grönland'da petrol ve maden aramaları başlıyor! Grönland ısrarının asıl nedeni...
ABD Başkanı Donald Trump, ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanan yeni güvenlik anlaşmasının ardından adada büyük ölçekli petrol, gaz ve maden arama çalışmalarının başlayacağını duyurdu. Arktik'te yükselen Çin ve Rus etkisine karşı ABD'ye iki yeni askeri üs ile "Altın Kubbe" füze savunma sistemini kurma yetkisi veren anlaşmanın ardından aramalar başlıyor. Peki, Trump neden Grönland konusunda ısrar ediyor?
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'da büyük ölçekli petrol, gaz ve maden arama çalışmalarının başlamak üzere olduğunu söyledi.
Trump Grönland'da arama faaliyetlerinin başlayacağını duyurdu. Fotoğraf: Reuters
ABD GRÖNLAND'DA ARAMA FAALİYETLERİNE BAŞLIYOR
Trump Grönlanda'da yapılacak olan aramalara ilişkin ayrıntı vermedi ancak açıklamasında "Kolayca elde edilebilir petrol miktarının dünyadaki neredeyse tüm karalardakinden çok daha fazla olduğunu söyleyen uzmanlar var." dedi.
ABD, Danimarka ve Grönland geçtiğimiz ay, Trump'ın stratejik konuma sahip ve maden zengini adanın kontrolünü ele geçirme yönündeki tekrarlayan tehditlerinin ardından yaşanan gerilimi sonlandırmayı amaçlayan bir anlaşma imzaladı.
Trump, Truth Social'daki paylaşımında, "A.B.D.'ye gelecekte yapılacak herhangi bir saldırının Grönland üzerinden geçmesi gerekecek. Savunmamız burada dronları, füzeleri ya da henüz tasarlanmamış diğer her türlü silahı rutin olarak düşürecektir." diye ekledi.
Grönland. Fotoğraf: Reuters
ANLAŞMA İMZALANDI
ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanan anlaşma Danimarka'nın egemenliğini ve Grönlandlıların kendi kaderini tayin hakkını yeniden teyit ederken ABD ordusunun Grönland'daki rolünü genişletiyor, iki yeni askeri üssün ve Trump'ın "Altın Kubbe" (Golden Dome) füze savunma sisteminin önünü açıyor.
Trump'ın ikinci başkanlık dönemine başladığı günden bu yana Grönland'a yönelik sertleşen söylemlerinin ardından ABD, Danimarka ve Grönland Eylül 2026'da adada daha büyük bir ABD askeri varlığına olanak tanıyan üçlü güvenlik anlaşması imzaladı.
Anlaşma adada Altın Kubbe füze savunma sistemlerinin de kurulmasını içeriyor.
Grönland'ın satılmasına tepki. Fotoğraf: Reuters
TRUMP'A TEPKİ YAĞMIŞTI
Trump'ın Grönland'ı ele geçirme konusundaki ifadeleri başından beri sert tepkilerle karşılanıyordu. Grönland hükümeti, ABD'nin yönetimi devralmasını hiçbir koşulda kabul etmeyeceğini belirterek reddetmişti.
NATO müttefikleri de Grönland'ı ele geçirmek için ABD askeri gücünün kullanılmasının onlarca yıllık transatlantik ittifakını tehdit edebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Trump'ın bu söylemleri, Danimarka'nın yanı sıra birkaç Avrupa ülkesinin daha Grönland ve çevresindeki askeri varlığını artırmasına yol açtı.
ABD güçleri halihazırda Grönland'da bir askeri üs işletiyor. Ayrıca ABD ve Danimarka, Grönland çevresindeki ortak devriyeleri de kapsayan köklü bir ikili savunma ortaklığına sahip NATO müttefikleri. Yeni anlaşma bu ortaklığı genişleterek uzmanların Arktik'teki güvenliği güçlendirdiğini söylediği bir adımla, ABD'ye adaya ve karasularına daha geniş erişim imkânı sağlıyor.
Grönland Anlaşması eylül ayında imzalandı. Fotoğraf: Reuters
GRÖNLAND ANLAŞMASI'NDA NELER VAR?
Anlaşma, ABD'nin Grönland'da üs kurmasına ilk kez izin veren 1951 tarihli savunma paktını güncelliyor. Bitiş tarihi bulunmayan yeni anlaşmayla ABD şunları yapabilecek:
Pituffik Uzay Üssü'ndeki (eski adıyla Thule Hava Üssü) operasyonlarını "modernize edebilir ve genişletebilir".
Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq ve doğusundaki Mestersvig'de iki savunma bölgesi kurabilir.
Grönland genelinde ve karasularında serbest uçuş, karaya iniş ve denizaltı erişim hakkına sahip olabilir.
GRÖNLAND'IN STATÜSÜ
Grönland üç yüz yıldan uzun süredir Danimarka toprağı olarak kabul ediliyor ancak Danimarka'nın nüfusu seyrek bu adaya özerklik vermesi 1979 yılını buldu. 2009 yılında Danimarka, Grönland Özyönetim Yasası'nı kabul ederek adanın polis, mahkemeler ve sahil güvenlik de dahil olmak üzere iç işlerindeki yetkisini önemli ölçüde genişletti. Danimarka dış işleri, savunma politikası ve para politikası üzerindeki kontrolünü hala sürdürüyor ve adaya yıllık yaklaşık 600 milyon dolar mali destek sağlıyor.
NATO üyesi Danimarka'ya bağlı olan Grönland, transatlantik güvenlik garantisi altındadır; AB ve Avrupa Tek Pazarı üyesi olmasa da yaklaşık 57 bin vatandaşı (çoğunluğu yerli İnuitler) AB vatandaşlığına sahiptir. Adada son yıllarda güçlenen bağımsızlık hareketi kapsamında 2023'te ilk anayasa taslağı hazırlanmış, Mart 2025'te ise bağımsızlığa kademeli geçişi savunan merkez sağ Demokraatit partisi seçimi kazanarak Jens-Frederik Nielsen'i başbakan çıkarmıştır. Yasalara göre Grönland, Danimarka Parlamentosu'nun onayı ve bir referandumla bağımsızlık kazanabilir.
Grönland. Fotoğraf: Reuters
TRUMP NEDEN GRÖNLAND'I İSTİYOR?
Stratejik ve Askeri Güvenlik:
Grönland'ın Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki konumu, Arktik ve Kuzey Atlantik'te artan Çin ve Rus faaliyetlerini izlemek açısından kritiktir.
Ada; füze savunması, uzay operasyonları ve küresel askeri rekabet açısından hayati bir role sahiptir.
Kritik Mineraller ve Ekonomik Nedenler:
İklim değişikliğiyle buzların erimesi, elektrikli araçlar ve bataryalar için gerekli olan lityum gibi nadir toprak elementlerine erişimi kolaylaştırmaktadır.
ABD, bu kritik ham maddelerde Çin'e olan bağımlılığını azaltmayı hedeflemektedir.
Enerji Rezervleri ve Yatırım Kısıtlaması:
Bölgede yaklaşık 31 milyar varil petrol eşdeğeri dokunulmamış enerji rezervi olduğu tahmin edilmektedir (Grönland 2021'de aramaları yasaklamış olsa da).
Yapılan yeni anlaşmayla, maden ve kaynak çıkarımı gibi hassas alanlara NATO, NATO ortakları ve AB dışından yatırım yapılması kısıtlanmıştır.
Yeni Ticaret Rotaları:
Erüyen buz tabakası sayesinde Kuzeydoğu ve Kuzeybatı Geçitleri ulaşıma açılmakta, Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika arasında daha kısa ticaret yolları oluşmaktadır. Bu durum Grönland'ı küresel bir denizcilik merkezine dönüştürmektedir.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
