İnsani yardımdan stratejik ortaklığa: Somali’den Türkiye’nin güvenlik ve kalkınma desteğine teşekkür
Somali Adalet ve Anayasa İşleri Bakanı Hassan Moallin Muhamoud Sheikhali, Türkiye ile ilişkilerin son 15 yılın en önemli ortaklığı olduğunu vurguladı. 2011'de insani yardımla başlayan sürecin bugün enerji ve savunmaya uzandığını belirten Sheikhali, TÜRKSOM'un Somali ordusuna nefes aldırdığını, petrol gelirlerinin ise doğrudan ülkenin savunma kapasitesine harcanacağını açıkladı.
Somali Adalet ve Anayasa İşleri Bakanı Hassan Moallin Muhamoud Sheikhali, Somali Türkiye (SOMTR) Podcast YouTube kanalına verdiği röportajda Türkiye-Somali ilişkilerini değerlendirdi.
Türkiye'nin 2011'de Somali'ye yönelik insani yardım çalışmalarıyla başlayan girişimlerinin zamanla çok boyutlu bir ortaklığa dönüştüğünü belirten Sheikhali, iki ülke arasındaki ilişkilerin eğitimden sağlığa, ekonomiden savunmaya kadar birçok alana yayıldığını söyledi.
Sheikhali, "Türkiye ile kurduğu ilişki, Somali'nin son 15-16 yılda kurduğu en önemli ilişkilerden biridir. İki ülke arasındaki ortaklık kısa sürede çok uzun bir mesafe katetmiştir ve iş birliğimiz birçok alana genişlemiştir." dedi.
Türkiye'nin Somali'nin toparlanma sürecine yaptığı yatırımların iki ülke açısından başarılı sonuçlar verdiğini belirten Sheikhali, bu modelin farklı ülkelerde de uygulanabilecek bir iş birliği örneği olduğunu ifade etti.

TÜRKSOM SOMALİ'NİN ÖNEMLİ İHTİYACINI KARŞILADI
Türkiye'nin Somali'nin güvenlik kapasitesinin geliştirilmesinde önemli rol oynadığını belirten Sheikhali, Türk Silahlı Kuvvetlerince Mogadişu'da kurulan TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü'nün Somali askerlerinin kendi ülkelerinde eğitim almasına imkan sağladığını söyledi.
Daha önce Somali askerlerinin komşu ülkelerde eğitim gördüğünü ve bunun çeşitli uyum ve donanım sorunlarına yol açtığını aktaran Sheikhali, TÜRKSOM'un bu sorunun aşılmasına katkı sunduğunu belirtti.
Sheikhali, "TÜRKSOM, askerlerimizin yurt dışına gönderilmeden kendi ülkelerinde eğitilmesi yönündeki büyük ihtiyacımızı karşıladı. Bir askerin kendi toprağında ve kendi toplumsal yapısı içinde eğitilmesi son derece önemlidir." diye konuştu.
Türkiye'nin eğitim desteğinin yanı sıra Somali güvenlik güçlerinin donatılması ve kapasitesinin geliştirilmesine de katkı sağladığını kaydeden Sheikhali, Türkiye tarafından eğitilen Gorgor ve Haramcad birliklerini örnek gösterdi.
Bu birliklerin terörle mücadelede güven duyulan, disiplinli ve düzenli güçler haline geldiğini belirten Sheikhali, "Bu destekten dolayı Türkiye'ye büyük bir teşekkür borçluyuz. Bunun uzun vadede Somali'ye fayda sağlayan bir çalışma olduğu görülmüştür." değerlendirmesinde bulundu.

İNSANİ YARDIMDAN KALKINMA İŞ BİRLİĞİNE
Türk insani yardım kuruluşlarının Somali'nin en zor dönemlerinde ülkeye ulaştığını belirten Sheikhali, güvenlik risklerine rağmen ihtiyaç sahiplerinin bulunduğu bölgelere yardım götürüldüğünü söyledi.
Sheikhali, "Türk kuruluşları kısa vadeli insani ihtiyaçlara cevap verdikten sonra ülkenin kalkınma sürecine geçmesine katkıda bulundu. TİKA (Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı), İHH (İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı) ve diğer Türk yardım kuruluşları ihtiyaç duyulan kritik dönemde önemli görevler üstlendi." dedi.
Türkiye'nin Somalili gençlere eğitim konusunda da destek verdiğini belirten Sheikhali, Türkiye'de burslu eğitim alan öğrencilerin ülkelerine döndükten sonra kamu kurumlarında ve özel sektörde görev yaptığını aktardı.
Türkiye'de eğitim alan Somalili mühendislerin yol, köprü ve yüksek bina projelerinde görev aldığını belirten Sheikhali, askeri ve idari alanlarda yetişen mezunların da ülkelerinde önemli sorumluluklar üstlendiğini söyledi.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ve Başkan Erdoğan
TÜRK YATIRIMLARI YATIRIMCI GÜVENİNİ ARTIRDI
Türk şirketlerinin Somali'deki faaliyetlerinin hem yabancı yatırımcıların hem de Somalili girişimcilerin ülkeye yönelik güvenini artırdığını belirten Sheikhali, Türk Hava Yolları'nın uzun yıllardır Somali'ye sefer düzenlemesini ve Türkiye'nin sağlık alanındaki çalışmalarını örnek gösterdi.
Sheikhali, Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yönetim modelinin Somali'deki kamu ve özel sektör kuruluşları açısından örnek oluşturabileceğini ifade etti.
Türk yatırımcıların oluşturduğu güven ortamının Somalili girişimcileri de tarım, hayvancılık ve balıkçılık gibi sektörlere yönelttiğini belirten Sheikhali, yatırım ortamının güçlendirilmesi ve yargı sistemine duyulan güvenin artırılması için çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

ENERJİ GELİRLERİ SAVUNMA KAPASİTESİNDE KULLANILACAK
Türkiye ile Somali arasında yaklaşık iki yıl önce imzalanan anlaşmanın ekonomik iş birliğinin yanı sıra savunma ve güvenlik alanlarını da kapsadığını belirten Sheikhali, Somali açıklarındaki petrol ve doğal gaz arama çalışmalarının da bu ortaklığın önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi.
Denizlerde sürdürülen arama ve sondaj faaliyetlerinde üretim aşamasına geçilmesini umut ettiklerini belirten Sheikhali, elde edilecek gelirlerin Somali'nin deniz, hava ve kara kuvvetlerinin geliştirilmesinde kullanılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Söz konusu anlaşmanın Somali Bakanlar Kurulu, Federal Parlamentonun iki kanadı ve Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud tarafından onaylandığını hatırlatan Sheikhali, anlaşmanın sonuçlarının yakın zamanda görülmesini beklediklerini söyledi.
Sheikhali, "Türkiye, başkalarının uzun yıllardır sözünü ettiği kaynaklara yatırım yapmak için Somali'ye gelme cesaretini gösterdi. Bu ortaklıktan hem Türkiye hem de Somali yararlanacaktır." ifadelerini kullandı.
Somali Adalet ve Anayasa İşleri Bakanı Hassan Moallin Muhamoud Sheikhali
"SOMALİ KAYNAKLARIYLA SAVUNMASINI VE KALKINMASINI FİNANSE EDECEK"
Somali'nin kendi deniz, hava ve kara sınırlarını koruyabilecek kapasiteye ulaşmasının öncelikli hedef olduğunu belirten Sheikhali, güvenliğin sağlanmasının adalet, barış, ekonomik kalkınma, istihdam ve eğitim alanlarında ilerlemenin önünü açacağını söyledi.
Somali'nin yalnızca dış yardımlara ihtiyaç duyan bir ülke olmadığını, önemli doğal kaynaklara sahip olduğunu vurgulayan Sheikhali, "Somali'nin yalnızca yardım bekleyen yoksul bir ülke olmadığı, aksine zengin doğal kaynaklara sahip olduğu ortaya çıkacaktır. Amacımız, bu kaynakları değerlendirerek savunmamızı ve kalkınmamızı finanse etmek, başka ülke ve şirketlerin de Somali'ye yatırım yapmasını sağlamak." diye konuştu.
