İsrail'in Kızıldeniz hesabına Somali'den sert tepki: "Hiçbir koşulda kabul etmeyeceğiz!"
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail'in tek taraflı bağımsızlık ilan eden Somaliland bölgesindeki girişimlerine sert tepki gösterdi. Berbera kentinde deniz üssü kurulması ve havalimanının kullanılması planlarına kapıyı kapatan Mahmud, "Ülkemizde İsrail varlığını hiçbir koşulda kabul etmeyeceğiz" dedi.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Al Jazeera Arapça'ya verdiği demeçte bölgedeki jeopolitik dengeler, İsrail'in adımları ve Somali'nin egemenlik haklarına dair değerlendirmelerde bulundu. Mahmud, İsrail'in Somaliland üzerinden bölgeye yerleşme hamlelerinin Somali'nin egemenliği ve toprak bütünlüğü açısından kabul edilemez olduğunu belirtti.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail’in Somaliland üzerinden bölgedeki girişimlerine karşı Somali’nin egemenlik haklarını vurguladı. (Fotoğraflar: AA)
İSRAİL'İN BERBERA ÜZERİNDEKİ ASKERİ PLANLARINA TEPKİ
İsrail'in Somaliland sınırlarında yer alan Berbera kentinde deniz üssü kurma ve kentin havalimanını kullanma planlarını eleştiren Mahmud, bu adımların amacının Körfez ülkelerine ve İran'a yakınlaşmak olduğunu ifade etti. Orta Doğu'daki krizlerin Somali'ye taşınmasına izin vermeyeceklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Mahmud, şu ifadeleri kullandı:
"Ülkemizde İsrail varlığını hiçbir koşulda kabul etmeyeceğiz. Somaliland halkı da bu askeri varlığa karşıdır."
Mahmud, Somali'nin daha önce de kara ve deniz yetki alanlarına yönelik benzer girişimleri uluslararası hukuk çerçevesinde bertaraf ettiğini belirterek, İsrail'in bölgedeki girişimlerine karşı da aynı kararlılıkla mücadele edeceklerini kaydetti.

Aden Körfezi kıyısında bulunan Berbera kenti, Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz ticaret yoluna yakınlığı nedeniyle kritik bir jeopolitik konuma sahip. Bölgede seyrüsefer güvenliğinin tartışıldığı bir dönemde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 26 Aralık 2025'te Somaliland'i resmen tanıdığını duyurmuş ve İsrail, Somaliland'i tanıyan ilk ülke olmuştu.
Mogadişu yönetimi ise 1991'den bu yana tek taraflı bağımsızlık iddiasında bulunan Somaliland'in Somali'nin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, merkezi hükümetin onayı olmaksızın üçüncü taraflarla yapılan anlaşmaların hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığını savunuyor.

TÜRKİYE VE MISIR HAMLELERİ BÖLGEDEKİ GÜÇ DENGESİNİ DEĞİŞTİRİYOR
Türkiye'nin Afrika Boynuzu'nda giderek derinleşen siyasi, askeri ve ekonomik hamleleri, İsrail'in Kızıldeniz ve Aden Körfezi hattındaki stratejik hesaplarını doğrudan etkiliyor. Ankara ile Mogadişu arasında yürürlükte olan Savunma ve Ekonomik İş Birliği Anlaşması kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri Somali karasularının güvenliğini sağlarken, Türk Silahlı Kuvvetleri Somali ordusunun kurumsal kapasitesini güçlendirmeyi sürdürüyor.
Bölgede dengeleri değiştiren bir diğer unsur ise Mısır'ın sahaya dahil olması oldu. İsrail merkezli savunma ve istihbarat analiz platformu Nziv'in yerel kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre; Mısır'ın Somali topraklarında askeri güç konuşlandırmak amacıyla çeşitli üs ve lojistik tesisler kurma hazırlığı yaptığı kaydedildi.

TÜRKİYE'DEN DENİZ MISIR'DAN KARA
Türkiye ve Mısır'ın Somali'de güçlerini birleştirdiğini yazan İsrail basını, "Türkiye deniz savunması, teknolojik/füze yetenekleri sağlarken, Mısır ise kara birlikleri ile Somali'de yerini alıyor." yorumunda bulundu.
Haberde, "Türkiye ve Mısır'ın Somali'deki askeri yığılması, İsrail'in Aden Körfezi kıyılarında elde etmeye çalıştığı askeri ve istihbarat alanını baltalamaya yönelik doğrudan bir girişimdir." denildi.
Kahire ile Ankara'nın Mogadişu'nun toprak bütünlüğü zemininde örtüşen politikaları, İsrail'in ayrılıkçı yönetimler üzerinden korsan nüfuz alanları açma planlarının karşısında caydırıcı bir set oluşturuyor.

ANKARA'NIN ARABULUCULUĞUYLA ETİYOPYA'YA MEŞRU LİMAN FORMÜLÜ
Cumhurbaşkanı Mahmud, röportajında komşu Etiyopya'nın denize erişim talebine de açıklık getirdi. Denize kıyısı bulunmayan Etiyopya'nın ticari amaçlarla liman kullanmasına karşı olmadıklarını belirten Mahmud, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kuralları çerçevesinde hareket edilebileceğini söyledi.
Addis Ababa yönetiminin ithalat ve ihracat faaliyetleri için Somali'nin 2 veya 3 limanını ticari anlaşmalarla kullanabileceğini kaydeden Mahmud, Etiyopya'nın ihtiyacını bildirmesine rağmen henüz resmi bir başvuru yapmadığını açıkladı.
İki ülke arasında Somaliland sebebiyle patlak veren krizde Türkiye'nin Ankara'da başlattığı arabuluculuk diplomasisi, Somali'nin egemenliğini temel alan bir çözümü önceliklendirmişti.

KIZILDENİZ'DE GÜVENLİK VE TERÖRLE MÜCADELE SÜRÜYOR
Bölgesel seyrüsefer güvenliğine de değinen Mahmud, Yemen'deki Husilerin Babülmendep Boğazı ve çevresindeki eylemlerinin uluslararası deniz trafiğinde istikrarsızlık yarattığını ifade etti. Terörle mücadele konusunda ise ABD ile güvenlik iş birliğinin devam ettiğini belirten Somali lideri, terör örgütü Eş-Şebab'ın büyük kentlerdeki varlığının son bulduğunu ve örgütün yeniden kontrolü ele geçirme ihtimalinin kalmadığını vurguladı.
Somali'nin egemenlik ve deniz güvenliği mücadelesinde Türkiye ile kurulan stratejik ortaklık kritik bir rol oynamaya devam ediyor. Türkiye ile Somali arasındaki güçlü bağlar sahada istikrar unsuru olurken diplomasi masasında da kilit rol üstleniyor. Somali ile Etiyopya arasında Somaliland nedeniyle tırmanan deniz erişimi anlaşmazlığında Türkiye'nin yürüttüğü arabuluculuk faaliyetleri öne çıkmıştı. Ankara'da gerçekleştirilen diplomatik temaslarda, Somali'nin toprak bütünlüğünü ve tam egemenliğini temel alan çözümler üzerinde mutabakat zemini aranmıştı.
Yapay zeka sistemi kandırabilir mi?
Husilerden Riyad'a balistik füzeli saldırı