Pasaport damgası tarihe karışıyor: EES (giriş-çıkış sistemi) nedir?
Schengen sınırlarında yeni bir dönem başlıyor. Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilecek olan Giriş-Çıkış Sistemi (EES), pasaportlara vurulan geleneksel damgaları tarihe karıştırmaya hazırlanıyor. Yeni uygulamayla birlikte, AB vatandaşı olmayan yolcuların sınır geçişlerinde biyometrik verileri dijital olarak kaydedilecek, parmak izi ve yüz tanıma sistemi zorunlu hale gelecek.
Hızlı Özet Göster
- Avrupa Birliği tarafından geliştirilen Giriş-Çıkış Sistemi (EES), AB vatandaşı olmayan kişilerin sınır geçişlerini pasaport damgası yerine dijital olarak kaydedecek.
- Sistem Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, İsviçre, Norveç ve İzlanda dahil 29 Avrupa ülkesinde geçerli olacak.
- İlk geçişte yolcuların yüz fotoğrafı ve parmak izi alınarak biyometrik verileri sisteme kaydedilecek.
- EES kapsamında 180 günlük süre içinde en fazla 90 gün kalış hakkı olan kısa süreli seyahatler takip edilecek.
- AB vatandaşları, oturma izni sahipleri, diplomatlar, NATO personeli ve yerel sınır geçiş izni bulunanlar sistem kapsamı dışında tutulacak.
Bu değişim, hem sınır güvenliğini artırmayı hem de giriş-çıkış süreçlerini daha hızlı ve sistematik hale getirmeyi amaçlıyor. Peki Giriş-Çıkış Sistemi nasıl yapılır? İşte EES kapsayan ülkeler…

EES (GİRİŞ-ÇIKIŞ SİSTEMİ) NEDİR?
Giriş-Çıkış Sistemi (EES), Avrupa Birliği tarafından geliştirilen ve kısa süreli seyahat eden AB vatandaşı olmayan kişilerin sınır geçişlerini dijital olarak kaydeden otomatik bir bilgi teknolojisi altyapısıdır. Bu sistem sayesinde yolcuların Avrupa'ya giriş ve çıkışları, pasaport damgasına gerek kalmadan elektronik ortamda takip edilecektir.

HANGİ ÜLKELERDE GEÇERLİ?
EES, Avrupa'nın geniş bir bölümünde uygulanacaktır. Sistemin geçerli olacağı ülkeler şunlardır:
Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan.

KİMLER "AB VATANDAŞI OLMAYAN" KAPSAMINDA?
Sistem kapsamında "AB vatandaşı olmayan kişi" ifadesi yalnızca Avrupa Birliği üyesi ülkelerin değil, aynı zamanda İsviçre, İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç vatandaşlığına sahip olmayan tüm yolcuları ifade eder.

KISA SÜRELİ SEYAHAT NE ANLAMA GELİYOR?
EES'e göre kısa süreli seyahat, 180 günlük bir zaman dilimi içinde en fazla 90 gün Avrupa'da kalış hakkı anlamına gelir. Bu süre, sisteme dahil olan tüm ülkeler için tek bir toplam süre olarak değerlendirilir yani farklı ülkelerde geçirilen günler ayrı ayrı değil, birlikte hesaplanır.

İLK SINIR GEÇİŞİNDE NELER YAPILACAK?
EES uygulamasının devreye girmesinin ardından bir sınır kapısından ilk kez geçiş yapıyorsanız, kişisel bilgilerinizin sisteme tanımlanması gerekecek. Bu süreçte pasaport kontrol görevlileri tarafından yüz fotoğrafınız çekilecek ve/veya parmak izleriniz alınacaktır. Toplanan bu veriler, dijital bir kayıt dosyasında saklanacaktır.

İŞLEMLERİ ÖNCEDEN HIZLANDIRMAK MÜMKÜN MÜ?
Bazı bilgilerinizi önceden sisteme girmeniz durumunda sınırdaki işlemler daha kısa sürede tamamlanabilir. Bunun için şu yöntemler kullanılabilir:
-Sınır kapısında bulunması halinde self-servis (kendi kendine işlem) cihazları
-Giriş veya çıkış yapacağınız ülke tarafından sunulan mobil uygulamalar
-Ancak hangi yöntem tercih edilirse edilsin, süreç sonunda bir pasaport kontrol görevlisiyle karşılaşmanız gerekecektir.

DAHA ÖNCE KAYIT YAPTIRANLAR İÇİN SÜREÇ NASIL İŞLER?
EES sistemine dahil ülkelerin sınırlarından daha önce geçmiş olan yolcuların biyometrik verileri (parmak izi ve yüz fotoğrafı) sistemde zaten kayıtlı olacaktır. Bu durumda, pasaport kontrolü sırasında yalnızca mevcut verilerin doğrulanması yapılır ve işlemler çok daha hızlı tamamlanır.
Nadir durumlarda ise güvenlik gerekçesiyle verilerin yeniden alınması talep edilebilir.
BİYOMETRİK PASAPORT SAHİPLERİNE AVANTAJ
Eğer biyometrik pasaportunuz varsa ve sınır kapısında uygun altyapı bulunuyorsa, self-servis sistemleri kullanarak geçiş işlemlerinizi daha hızlı bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

EES KAPSAMI DIŞINDA KALANLAR KİMLERDİR?
Giriş-Çıkış Sistemi (EES), her yolcu için geçerli değildir. Avrupa Birliği tarafından belirlenen kurallara göre bazı kişi grupları bu sistemin dışında tutulur.
EES, aşağıdaki kişileri kapsamaz:
-EES uygulanan Avrupa ülkelerinin vatandaşları ile İrlanda ve Kıbrıs vatandaşları
-Bir AB vatandaşının birinci derece yakını olup oturma kartına sahip olan AB vatandaşı olmayan kişiler
-AB vatandaşı gibi serbest dolaşım hakkı bulunan kişilerin birinci derece yakınları (oturma izni veya belgesi olanlar)

EĞİTİM VE ÖZEL PROGRAMLARLA SEYAHAT EDENLER
Bazı özel amaçlarla Avrupa'ya gelen kişiler de sistem dışında bırakılmıştır:
-Şirket içi görevlendirme kapsamında gelen çalışanlar
-Araştırma, eğitim, kurs, gönüllülük, öğrenci değişim programı veya staj projeleri için gelenler
-"Au pair" (konaklama karşılığı çalışma) kapsamında seyahat edenler

OTURMA İZNİ VE ÖZEL STATÜ SAHİPLERİ
Şu gruplar da EES'e dahil edilmez:
-Uzun süreli vize veya oturma izni bulunan kişiler
-Andorra, Monako ve San Marino vatandaşları ile Vatikan/Papalık pasaportu taşıyanlar
DİPLOMATİK VE ÖZEL GÖREVLİ KİŞİLER
Sınır geçişlerinde ayrıcalıklı statüye sahip bazı kişiler de sistem dışında tutulur:
-Devlet başkanları, diplomatlar ve belirli ayrıcalıkları olan görevliler
-Sınır ötesi çalışanlar
-Bazı durumlarda kısa süreli görev yapan diplomatlar

ASKERİ PERSONEL VE NATO KAPSAMI
NATO görevleri kapsamında seyahat eden kişiler için de muafiyet söz konusudur.
NATO veya Barış İçin Ortaklık görevinde bulunan askerİ personel
Bu kişilere eşlik eden sivil unsurlar ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler
NATO'ya bağlı uluslararası sivil personel ve aile bireyleri
SINIR GEÇİŞİNE İLİŞKİN ÖZEL DURUMLAR
Aşağıdaki kişiler de EES kaydına tabi değildir:
-Belirli sınır kapılarından geçme zorunluluğu olmayan kişiler
-Yerel sınır geçiş iznine sahip olanlar
-Uluslararası trenlerde görevli kabin personeli (yolcu ve yük taşımacılığı)
-Kolaylaştırılmış Raylı Ulaşım Belgesi veya Kolaylaştırılmış Ulaşım Belgesi sahipleri (AB topraklarına inmeme şartıyla)
(Travel to Europe, AA, Takvim Foto Arşiv)