Savaş uzadıkça su bulanıyor: İran’dan önce Hürmüz sonra Mendeb | Boğaz savaşlarında yeni cephe

ABD Başkanı Donald Trump, küfürlü paylaşımla İran'ı tehdit ederek Hürmüz Boğazı'nın açılması için 48 saatlik süre verirken İran ise Trump'a "Babu'l Mendeb Boğazı'nı kapatma" restini çekti.

Babu'l Mendeb Boğazı, küresel petrol ve LNG ticaretindeki "darboğaz" statüsünde. Mendeb'i en çok Çin, Avrupa ihracatında kullanıyor. Avrupa Birliği, enerji güvenliği açısından değerlendiriyor. Suudi Arabistan ise Yanbu Limanı üzerinden petrol sevkiyatı gerçekleştiriyor.

Babu'l Mendeb'de konteyner taşımacılığı, ham petrol tankerleri ve LNG gemilerinin geçiş hacimleri; kriz sonrası yaşanan yüzde 90'a varan hacim kayıpları yaşandı.

Takvim.com.tr Oxford Economics, ISDO ve EIA gibi kuruluşların tam kapanma senaryosuna dair öngörüleri, artan navlun maliyetleri ve asimetrik savaş tehditlerine ilişkin bütün detayları sıralıyor…

Enerji arz güvenliği kapsamında günlük 4,8 milyon varil petrolün taşındığı bu güzergahta, özellikle Çin’in Avrupa ihracatı ve Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı sevkiyatları merkezde yer alıyor.

157 YILDIR KİLİT TİCARİ ROTA

Babü'l Mendeb su yolu, Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan, Yemen ile "Afrika Boynuzu" olarak adlandırılan Cibuti ve Eritre arasında yer alıyor.

Boğazın genişliği 17 deniz mili yani yaklaşık 30-32 kilometre. Mendeb'de gemiler için geçiş kanalı 16 kilometre uzunluğunda ve 100-200 metre derinliğinde.

Arapça'da "Gözyaşı Kapısı" anlamına gelen Babü'l Mendeb Boğazı, coğrafi konumu ve stratejik derinliğiyle küresel ekonominin ve enerji arz güvenliğinin en hassas noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Yemen'deki Husilerin füze saldırıları ve İran-İsrail geriliminin tırmanmasıyla birlikte bu dar geçit, dünya gündeminin merkezine oturdu.

1869'da Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla birlikte Akdeniz ile Asya arasındaki en kısa deniz rotasının ayrılmaz parçası haline geldi.

Petrol varilinin 200 dolara fırlamasını bekleyen spekülatörler, Mendeb’deki krizin ateşine odun taşımaya devam ediyor.

DÜNYA TİCARETİNİN CAN DAMARI… KAPANIRSA AVRUPA'NIN 'BOĞAZINDA' KALIR

Küresel deniz ticaretinin yaklaşık dörtte biri bu rotayı kullanıyor. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa'ya giden neredeyse bütün trafik bu Babü'l Mendeb Boğazı'dan geçiyor.

İran'ın Trump'a yönelik "Boğazı kapatma" tehdidinin hayata geçirilmesi veya boğazdan geçişlerin aksaması, özellikle kıtalararası ticaret yapan büyük ekonomileri doğrudan etkileyecek.

Süveyş Kanalı'ndan geçen malların ve gemilerin yaklaşık yüzde 98'i Babü'l Mendeb'den de geçmek zorunda olduğu için, boğazın açık kalması Mısır ekonomisi için hayati önemde.

Orta Doğuda savaşın 38inci günü | İran ateşkes teklifini reddetti

Ifo Enstitüsü verilerine göre, Almanya'nın toplam ithalatının yaklaşık yüzde 9.4'ü Babu'l Mendeb Boğazı'ndan geçiyor. Özellikle tekstil, deri ve ayakkabı sektöründeki girdi ithalatının yüzde 22 ila 25'i bu rotaya bağımlı.

Orta Doğu petrolünün ve Çin, Hindistan, Japonya gibi Asya menşeli tüketim mallarının Avrupa pazarına ulaştırılmasında ana güzergah olarak Mendeb Boğazı öne çıkıyor.

Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı'ndaki risklere karşı Yanbu limanı üzerinden yaptığı petrol sevkiyatlarında bu boğazı alternatif olarak kullanıyor.

PETROLDE 200 DOLAR SENARYOSU

Dallas Fed verilerine göre, boğazın üç aydan fazla kapalı kalması küresel büyüme hızını yüzde 2,9 oranında yavaşlatabilir.

Analistler, Hürmüz ve Babu'l Mendeb'in eş zamanlı baskı altında kalmasının petrol fiyatlarını varil başına 200 dolar bandına taşıyabileceği uyarısında bulunuyor.

KÜRESEL DENİZ TRAFİĞİNDE HER 100 GEMİDEN 7'Sİ MENDEB'DEN GEÇİYOR

Babü'l Mendeb, enerji ve konteyner taşımacılığının da merkezinde.

Yılda 21 binden fazla gemi ve petrol tankeri bu Babü'l Mendeb'i kullanıyor. Dünya deniz trafiğinin yaklaşık yüzde 7'si Babü'l Mendeb Boğazı'ndan geçiyor.

Boğazdan günde ortalama 4.2 ile 4.8 milyon varil ham petrol ve rafine ürün taşınıyor. Bu miktar, deniz yoluyla taşınan küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 8 ila 12'sini temsil ediyor.

Küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 8'i Mendeb rotası üzerinden gerçekleştiriliyor

Tüketim malları, kimyasal girdiler ve ham maddeler taşıyan onlarca kargo gemisi her gün Babü'l Mendeb'in dar geçidini kullanıyor.

Almanya’nın deri ve ayakkabı ithalatından Çin’in teknoloji ihracatına kadar geçiş güzergahı olan Mendeb Boğazı’nın kapatılması durumunda tek çözüm 14 günlük Ümit Burnu rotası. Bu rota Ekstra 1 milyon dolarlık yakıt masrafı oluşturacak.

NAKLİYE ARTAR, ENFLASYON TETİKLENİR

Bölgedeki tırmanan askeri gerilim, boğazın geleceğine dair ciddi endişelere yol açıyor.

Ekonomik kriz riskine değinen BBC muhabiri Lyse Doucet, İran destekli Husilerin Kızıldeniz trafiğini engelleme kapasitesinin en güçlü silahları olduğunu belirtiyor. Babü'l Mendeb Boğazı'nın kapanması, gemilerin Ümit Burnu'na yönelmesine, bu da nakliye maliyetlerinin artmasına, teslimatların gecikmesine ve küresel enflasyonun tetiklenmesine neden olması bekleniyor.

Ümit Burnu rotasında her bir gidiş-dönüş seferi 1 milyon dolara yakın ek yakıt maliyet ve 14 güne varan gecikme olarak tahmin ediliyor.

Babü’l Mendeb Boğazı’nın fiziksel kapasitesi ve derinliği, dev LNG gemileri ve ham petrol tankerleri için zorunlu bir geçit sunuyor. Yılda 21 binden fazla geminin kullandığı bu 16 kilometrelik kanal, küresel enerji piyasalarında fiyat istikrarının kilit taşı olarak görülüyor.

İKİ BOĞAZDA ÇİFTE RİSK

Denizcilik hukuku uzmanı avukat Selçuk Esenyel'e göre, Babü'l Mendeb Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında yer alan uluslararası bir boğaz ve burada transit geçiş rejimi geçerli. Esenyel, Husilerin resmi bir devlet değil, silahlı grup olması nedeniyle ticari gemilere saldırmasının orantılılık ve ayrım ilkelerinin ihlali olduğunu söyledi.

İki kritik boğazda birden ticari gemilerib risk altında olduğunu belirten Esenyel, Hürmüz ve Mendeb'in aynı anda risk altında olmasının küresel enerji arz güvenliği için benzeri görülmemiş tehdit oluşturduğunu kaydetti. Esebyel, "Uluslararası toplumun somut adım atması gerekiyor, bekleme lüksü kalmadı." dedi.

Uluslararası deniz ticaretinin dörtte birinin rotası üzerinde bulunan Babu’l Mendeb Boğazı, Süveyş Kanalı trafiğinin devamlılığı için hayati önem taşıyor

SONRAKİ HABER

Maduro'dan aylar sonra ilk mesaj