İsrail seçiminde krizin odağındaki isim! Eisenkot'un hedefi ne? Lübnan katliamından Gazze'nin ilhakına karşıtlığa
İsrail’de genel seçimlerin ardından oylar sayılırken, Netanyahu’nun en güçlü rakiplerinden biri olarak öne çıkan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, kurduğu yeni partisi Yashar ve güvenlik odaklı doktriniyle siyasi dengeleri sarsıyor. Bir yandan Filistin'de iki devletli çözüme karşı çıkan Eisenkot diğer yandan Gazze'nin yeniden yerleşime açılmasını da desteklemiyor. İşte Eisenkot'un adını Lübnan katliamından alan, bugün ise sadece küçük saldırıları desteklediği iddia edilen doktrini...
İsrail'de genel seçimin ardından oylar sayılmaya devam ederken Binyamin Netanyahu'nun en büyük rakiplerinden biri olan Gadi Eisenkot'un siyasi konumu ve doktrini de en çok merak edilen konulardan biri.
Netanyahu döneminde İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı olan Eisenkot, 2026 seçim kampanyasında sürpriz bir aday olarak ortaya çıktı.
Eisenkot. Fotoğraf: AA
NETANYAHU'NUN ESKİ GENELKURMAY BAŞKANI
Eisenkot, 2015 ile 2019 yılları arasında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) başına geçmeden önce, Kuzey Komutanlığı'na liderlik etmiş ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştı.
Eisenkot'un Batı Şeria'da toplu cezalandırma politikasına karşı çıktığı ve angajman kurallarına kesinlikle uyulmasını savunduğu belirtiliyor.
Eisenkot. Fotoğraf: Reuters
EISENKOT'UN DOKTRİNİNDE NELER VAR?
Eisenkot'un bir de Savaşlar Arası Kampanya olarak bilinen askeri doktrini var.
ADI LÜBNAN'DAKİ KATLİAMDAN GELİYOR
Adını Hizbullah'ın ana karargahının yer aldığı Beyrut'taki Dahiye semtinden alan bu doktrin, temellerini İsrail'in 2006 yazındaki Lübnan saldırılarına dayanıyor. İsrail ordusu bu saldırıda üçte biri çocuklardan oluşan yaklaşık 1000 sivilin hayatını kaybetmesine ve elektrik santrallerinden limanlara, köprülerden arıtma tesislerine kadar altyapının ağır yıkıma uğramasına yol açmıştı.
Eisenkot o dönem Dahiye'de olanların her köyde yaşanacağını söylemişti.
Eisenkot. Fotoğraf: Reuters
MUHALİF İSRAİL BASINI "KÜÇÜK SALDIRILAR" DİYOR
Öte yandan İsrail'de Netanyahu'ya muhalifliğiyle bilinen Haaretz gazetesi ise Eisenkot'un askeri doktrininin "IDF'nin 'Savaşlar Arası Kampanya' olarak adlandırdığı, savaşı geciktirmek ve düşmanları caydırmak amacıyla tasarlanmış proaktif, küçük ölçekli operasyonlarla tanımlanan bir güvenlik yaklaşımıyla şekillendiğine" dikkat çekiyor. Bunun en göze çarpan örneğinin ise "2018 yılında Hizbullah'a doğrudan saldırmak yerine, grubun Lübnan'dan İsrail'e kazdığı sınır ötesi tünelleri imha etmeye odaklanan saldırı" olduğunu iddia ediyor.
FİLİSTİNLİYİ ÖLDÜREN İSRAİL ASKERİNİN YARGILANMASINI İSTEDİ
Öte yandan Haaretz, 2018'de bir Filistinliyi öldüren İsrail askeri Elor Azaria'nın da yargılanması konusunda ısrar ettiğini hatırlatıyor.
66 yaşındaki Eisenkot, 2022'de Benny Gantz'ın liderliğindeki merkez çizgideki partiye katılarak siyasete atılmış, parti sonradan Ulusal Birlik Partisi'ne dönüşmüştü. Süreç boyunca devlet bakanlığı ve güvenlik komisyonlarında görev yapan Eisenkot, parti içi seçim usullerine yönelik anlaşmazlıklar nedeniyle 2025 yılında partisinden ve Knesset'ten istifa etmişti.
Gantz'ın partisinden ayrılan Eisenkot, eski bakanlar ile üst düzey istihbarat yetkililerini (Shin Bet ve Mossad) bünyesine katan yeni partisi Yashar'ı kurdu.
Eisenkot. Fotoğraf: Reuters
OĞLU GAZZE'DE SOYKIRIM ORDUSUNDA SAVAŞTI
Eisenkot'un oğlu ve yeğenleri İsrail'in Gazze'de yaptığı soykırım sırasında öldü.
GAZZE'NİN İLHAKINI İSTEMİYOR
İsrail iktidarındaki bazı aşırı sağcı siyasetçiler, savaş sonrası Gazze'nin tekrar İsrailli sivil yerleşimcilere açılması ve ilhak edilmesi gerektiğini savunuyordu. Eisenkot, oğlunun ölümünün ardından bu kesimleri hedef alarak onların bu tutumunu savaşın gerçek askeri ve güvenlik amaçlarına aykırı bulduğunu ifade ediyor.
Yashar'ın temel politikaları güvenlik odaklı olarak sunuluyor. Parti, yayımladığı 10 maddelik planda; 7 Ekim'deki Hamas öncülüğündeki saldırılar için bir Devlet Soruşturma Komisyonu kurulmasını, Harediler (aşırı Aşkenaz dinci kesim) ve Arap nüfusu da dahil olmak üzere tüm vatandaşlar için askerlik veya sivil milli hizmet zorunluluğunu ve İsrail'i bölgenin ana gücü haline getirecek planlama ve stratejiye dayalı yeni bir savunma doktrinini talep ediyor.
İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME KARŞI
Eisenkot haziran ayında Channel 12'nin "Meet the Press" programına verdiği bir röportajda, Filistin'de iki devletli çözümü kesin bir dille reddettiğini söylemişti.
Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini destekleyen Eisenkot, "Nüfusların birbirine karışması ya da aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in vizyonunun gerçekleşerek nehir ile deniz arasında 7.5 milyon Yahudi ve 7.5 milyon Filistinlinin yaşaması durumunun büyük bir risk oluşturduğunu düşünüyorum." şeklinde konuşmuştu.
İSRAİLLİ YERLEŞİMCİLERİN ŞİDDETİNE "TERÖRİZM" DİYOR
Öte yandan Eisenkot, yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddetini ise 2019'dan bu yana "terörizm" olarak nitelendiriyor.
