Portekiz'den sosyal medya devlerine bağımlılık davası! “Sonsuz kaydırma” mercek altında
Portekiz’de sosyal medya devlerine karşı dikkat çeken bir hukuk hamlesi geldi. Dijital haklar grubu D3, Facebook, Instagram, TikTok ve YouTube’un kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmak ve bağımlılık yaratmak amacıyla çeşitli özellikler tasarladığı iddiasıyla dört toplu dava açtı.
Dijital çağın modern zehir tüccarları nihayet duvara tosladı.
Yıllardır "teknoloji", "özgürlük" ve "sosyalleşme" maskesi altında çocukların zihnini esir alan küresel sosyal medya kartellerinin kirli oyunu artık saklanamaz hale geldi.
İnsanları ekrana zincirleyip adeta birer dijital köleye dönüştüren bu küresel şebekeye karşı hamleler gelmeye devam ediyor.
Sonsuz kaydırma, otomatik oynatılan videolar ve sürekli bildirimler mercek altında. Meta, ByteDance ve Alphabet’in platformlarına Portekiz’de dava açıldı. (Haberin fotoğrafları Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır.)
PORTEKİZ'DEN META, TIKTOK VE YOUTUBE'A DAVA
Portekizli dijital haklar grubu D3, yaptığı açıklamada Facebook, Instagram, TikTok ve YouTube'a karşı platformlarında kullanıcıları bağımlı kılan özellikler tasarladıkları suçlamasıyla dava açtığını duyurdu.
Derneklerin daha geniş tüketici kitleleri adına hukuki süreç başlatmasına olanak tanıyan bu dört toplu dava, diğer ülkelerde sosyal medyanın bağımlılık yaratan tasarımına karşı açılan davaların bir devamı niteliğini taşıyor.
Davaların yöneltildiği platformların sahibi olan Meta, ByteDance ve Alphabet şirketlerinin hiçbiri Reuters'ın yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Andersen Tax & Legal Iberia hukuk bürosu tarafından nisan ve mayıs ayları arasında Lizbon Hukuk Mahkemesi'nde açılan ve adli yaz tatilinin ardından ancak şimdi kamuoyuna duyurulan yasal işlem, D3'ün belirttiğine göre "bu platformları sorumlu tutmayı ve kullanıcılarına güvenli bir deneyim sunmaya zorlamayı" amaçlıyor.

SONSUZ KAYDIRMA, OTOMATİK OYNATILAN VİDEOLAR...
D3; Meta'nın Facebook ve Instagram platformlarında, ByteDance'in TikTok platformunda ve Alphabet'in YouTube platformunda yer alan sonsuz kaydırma, otomatik oynatılan videolar, sürekli bildirimler ve yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri sistemleri gibi özelliklere dikkat çekti.
D3, platformların kullanım sırasındaki doğal molaları ortadan kaldırarak, sürekli kişiselleştirilmiş içerik sunarak ve kullanıcıları uygulamaya dönmeye defalarca teşvik ederek kumar sektöründe uzun süredir kullanılan tekniklere benzer davranışsal geri bildirim döngüleri yarattığını belirtti.
D3 Başkanı Ricardo Lafuente, "Platformların aşırı bağımlılık yapıcı olması gerekmiyor." dedi. Lafuente açıklamasına şöyle devam etti: "Sağlıklı, verimli ve eğitici bir sosyal medya ekosistemi mümkün; ancak bu yalnızca kurallar güçlü olduğunda, düzgün bir şekilde uygulandığında ve bu kuralları görmezden gelmekte ısrar edenlere yöneltildiğinde gerçekleşebilir."

Atlantik'in her iki yakasında da sosyal medya şirketleri giderek artan bir inceleme ve baskı altında bulunuyor.
Şubat ayında TikTok, bağımlılık yaptığı iddia edilen özellikleri nedeniyle AB kuralları kapsamında suçlanırken; Ağustos ayında Meta, ABD'deki bağımlılık iddialarını çözüme kavuşturmak için 18 milyar dolara kadar ödeme yapmayı kabul etmişti.
SocialMediaTransparency.org web sitesi tarafından derlenen verilere göre, bu dört platform 2026'nın ilk yarısında Portekiz'de aylık toplam 33 milyon kullanıcı erişimine ulaştı.
