Keir Starmer’ın siyasi yolculuğu sona eriyor; gözler başbakanlığı devralması beklenen Andy Burnham’da

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Avam Kamarası'nda düzenlenen haftalık "Başbakana Sorular" oturumuna son kez başbakan olarak katıldı.

Görevini devretmeye hazırlandığını belirten Starmer, oturumun sonunda şu ifadeleri kullandı:

"Bayrağı devralan her başbakan, günü gelince onu devretmesi gerekeceğini bilir. Benim için de o gün geldi. Bu, benim siyasi yolculuğumun sonu."

Starmer, başbakanlık görevinden ayrıldıktan sonra bir süre daha İşçi Partisi milletvekili olarak Avam Kamarası'nda kalmayı planlıyor.

STARMER'DAN BURNHAM DÖNEMİNE GEÇİŞ

İngiltere'de Starmer'ın ardından başbakanlık görevini Andy Burnham'ın devralması bekleniyor.

İşçi Partisi liderlik sürecinde aday olabilmek için en az 81 milletvekilinin desteği gerekirken Burnham, adaylıkların açıldığı ilk gün 403 İşçi Partili milletvekilinden 322'sinin desteğini aldı. Diğer muhtemel adayların da yarıştan çekilmesiyle Burnham, gerekli desteği sağlayan tek isim oldu.

Adaylık süreci 16 Temmuz Perşembe günü sona erecek. Burnham'ın 17 Temmuz Cuma günü İşçi Partisinin yeni lideri olarak açıklanması bekleniyor.

Planlanan takvime göre Starmer, 20 Temmuz Pazartesi günü Buckingham Sarayı'na giderek istifasını Kral 3. Charles'a sunacak. Kral'ın daha sonra Burnham'ı hükümeti kurmakla görevlendirmesiyle başbakanlık değişimi resmiyet kazanacak.

İngiltere'nin parlamenter sisteminde iktidar partisi, genel seçime gidilmeden liderini ve dolayısıyla başbakanı değiştirebiliyor. Ülkede bir sonraki genel seçimin en geç 2029'da yapılması gerekiyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, başbakan sıfatıyla yürüttüğü son görevler kapsamında sabah saatlerinde kabine toplantısını gerçekleştirdi. (Fotoğraflar takvim Foto Arşivi, Reuters ve AA'dan alınmıştır.)

İKİ YILLIK İKTİDARIN ARDINDAN VEDA

Temmuz 2024'te büyük bir seçim zaferiyle başbakanlık görevine gelen Starmer, iki yıllık iktidarı boyunca ekonomik büyüme, kamu hizmetleri ve hayat pahalılığı konularında eleştirilerin hedefi oldu.

Starmer'ın Jeffrey Epstein ile bağlantılarıyla gündeme gelen Peter Mandelson'ı İngiltere'nin Washington Büyükelçisi olarak ataması da hükümetine yönelik tepkileri artırdı.

İşçi Partisinin mayıs ayında yapılan yerel seçimlerde ağır kayıplar yaşamasının ardından parti içinde yükselen istifa çağrılarına karşı koyamayan Starmer, geçen ay liderlikten ayrılacağını açıklayarak halefinin belirlenmesi sürecini başlattı.

"ÜLKEYİ BULDUĞUMDAN DAHA İYİ DURUMDA BIRAKIYORUM"

Oturumda 2019'daki seçim yenilgisinden 2024'teki seçim zaferine uzanan süreci hatırlatan Starmer, iki yıllık iktidarı boyunca ülkeyi daha iyi bir noktaya taşımak için çalıştığını söyledi.

Hükümetinin çalışanların haklarının güçlendirilmesi, çocuk yoksulluğunun azaltılması, savunma harcamalarının artırılması ve kamu kurumlarındaki örtbas girişimlerinin önlenmesi konusunda adımlar attığını savunan Starmer, şunları söyledi:

"Bu ülkeyi bulduğumdan daha iyi durumda bıraktığım için gururluyum."

SON KEZ KABİYE BAŞKANLIK ETTİ

Starmer, Avam Kamarası'ndaki oturumdan önce başbakan olarak son kabine toplantısına başkanlık etti.

İngiltere ile Arjantin arasında oynanacak Dünya Kupası yarı final maçını televizyondan izleyeceğini belirten Starmer, çalışma arkadaşlarına, kamu görevlilerine ve siyasette sesini duyurmakta zorlanan kesimlere teşekkür etti.

ANN WIDDECOMBE CİNAYETİNE DEĞİNDİ

Starmer, geçen hafta öldürülen eski milletvekili Ann Widdecombe'a ilişkin soruşturmaya da değindi.

Widdecombe'un öldürülmesinden dehşete düştüğünü belirten Starmer, parlamentoda bulunduğu 11 yıl içerisinde görevdeki ya da eski üç milletvekilinin öldürülmesini "ürpertici" olarak nitelendirdi.

Starmer, milletvekillerinin güvenliğinin artırılması ve demokrasinin korunması için daha fazla adım atılması gerektiğini söyledi. Widdecombe'un ölümü, terörle mücadele polisi tarafından cinayet soruşturması kapsamında inceleniyor.

ZELENSKİY'E VERDİĞİ DESTEĞİ ANLATTI

Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'yi Beyaz Saray'daki gergin görüşmenin ardından Londra'ya davet etmesi nedeniyle Starmer'a teşekkür etti.

Bunun üzerine Starmer, yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:

"Oval Ofis'ten ayrılıp Beyaz Saray'dan tek başına çıktıktan sonra uçağa bindi ve biz Londra'ya gelmesini istedik. Doğrudan Downing Sokağı'na gelmesini istedim. Dışarıda onu karşıladım ve sarıldım."

Starmer sözlerini şöyle sürdürdü:

"Oval Ofis'ten çıktıktan sonra yakınındakiler dışında karşılaştığı ilk insani muamele buydu. Bu ülkede onunla ve Ukrayna'yla birlikte olduğumuzu söyledim. Yalnız göndermedim, arabasına kadar uğurladım. Biz İngiltere'de insanları binalarımızdan tek başına uğurlamayız."

DİNİ NEFRETE KARŞI MESAJ

Yahudilere ve Müslümanlara yönelik saldırılarla ilgili bir soruya da yanıt veren Starmer, şu ifadeleri kullandı:

"Birimize yapılan saldırı hepimize yapılmış saldırıdır. Antisemitizm ve Müslüman karşıtı nefret bir zehirdir."

Andy Burnham

ANDY BURNHAM KİMDİR?

Andy Burnham, uzun yıllar İşçi Partisi hükümetlerinde ve Avam Kamarası'nda görev yaptıktan sonra 2017'de Greater Manchester Belediye Başkanı seçildi.

Yaklaşık dokuz yıl yürüttüğü belediye başkanlığı görevinin ardından 18 Haziran 2026'da yapılan ara seçimde Makerfield milletvekili seçilerek Avam Kamarası'na döndü. İngiliz mevzuatı gereğince milletvekili seçilmesiyle Greater Manchester Belediye Başkanlığı görevi sona erdi.

Burnham, ekonomik büyümeyi hızlandırmak için ulaştırma, konut ve altyapı alanlarında kamu ve özel sektör yatırımlarının artırılmasını savunuyor.

Dış politikada İngiltere'nin NATO'ya, nükleer caydırıcılığa, ABD ile ittifaka ve Ukrayna'ya desteğinin devam edeceğini belirten Burnham, Gazze konusunda ise Starmer hükümetinin ateşkes çağrısı yapmakta geç kaldığını söyledi. Burnham ayrıca yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı ürünlere yönelik ticari tedbirlerin değerlendirilebileceğini ifade etti.

DEVİR TESLİM TAKVİMİ

• 15 Temmuz Çarşamba: Starmer, son "Başbakana Sorular" oturumuna katıldı.
• 16 Temmuz Perşembe: İşçi Partisindeki adaylık süreci sona erecek.
• 17 Temmuz Cuma: Burnham'ın İşçi Partisi lideri olarak ilan edilmesi bekleniyor.
• 20 Temmuz Pazartesi: Starmer'ın istifasını Kral 3. Charles'a sunması ve Burnham'ın hükümeti kurmakla görevlendirilmesi öngörülüyor.
• Burnham'ın başbakanlığı, Buckingham Sarayı'ndaki anayasal devir teslim sürecinin tamamlanmasının ardından resmiyet kazanacak.