Takvim.com.tr Katil Netanyahu için sandıkta hesap günü! 27 Ekim’de siyasi geleceği oylanacak
Gazze’deki kanlı saldırıların ve işgal politikalarının siyasi sorumluluğunun merkezindeki katil Benjamin Netanyahu, 27 Ekim’de sandıkta kritik bir sınav verecek. Muhalefetin 7 Ekim’deki güvenlik çöküşünden sorumlu tuttuğu Netanyahu, aşırı sağcı ortaklarıyla iktidarını korumaya çalışırken, Filistinli seçmenlerin ve Netanyahu karşıtı partilerin sandıktaki ağırlığı seçim sonucunu belirleyebilir.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Gazze'de yürütülen kanlı saldırıların siyasi sorumluluğunun merkezindeki İsrail Başbakanı katil Benjamin Netanyahu, 27 Ekim'de sandıkta siyasi geleceğini belirleyecek kritik bir sınav verecek.
İsrailliler, ülkenin kuruluşundan bu yana yaşadığı en ağır güvenlik krizlerinden biri olan 7 Ekim 2023 saldırısı ve ardından Gazze başta olmak üzere bölgeyi yıllarca kana bulayan savaşların gölgesinde oy kullanacak.
Netanyahu açısından seçim yalnızca iktidarda kalma yarışı değil. Muhalefet, 7 Ekim'deki güvenlik çöküşünün sorumluluğunu üstlenmediği gerekçesiyle Netanyahu'nun yeniden başbakanlık koltuğuna oturmaması için seçmeni sandığa çağırıyor.
Katil Netanyahu için hesap günü yaklaşıyor (Foto: Reuters)
NETANYAHU İÇİN HESAP GÜNÜ SANDIKTA
İsrail'de seçmenler doğrudan başbakan adaylarına değil siyasi partilere oy veriyor. Seçimin ardından partiler, 120 üyeli Knesset'te en az 61 milletvekiline ulaşarak hükümet kurabilmek için koalisyon görüşmelerine başlıyor.
İsrail'in 78 yıllık tarihinde hiçbir parti Knesset'te tek başına çoğunluğu sağlayamadı. Bu nedenle küçük partiler, hükümetin ve başbakanın belirlenmesinde sandalye sayılarının çok ötesinde siyasi güç elde edebiliyor.
Partilerin Knesset'e girebilmesi için oyların en az yüzde 3,25'ini alması gerekiyor.
18 YILI AŞKIN İKTİDARIN ARDINDAN AĞIR SORUMLULUK TARTIŞMASI
İşgalci Netanyahu, üç ayrı dönemde toplam 18 yılı aşkın süre başbakanlık yaparak İsrail tarihinin en uzun süre görevde kalan başbakanı oldu.
Ancak uzun iktidarının son dönemi Gazze'deki yıkım, bölgesel savaşlar ve 7 Ekim 2023'teki güvenlik çöküşüyle anılıyor.
Netanyahu'nun karşıtları, 7 Ekim saldırısına yol açan güvenlik ve istihbarat başarısızlıklarının siyasi sorumluluğunun Netanyahu hükümetine ait olduğunu savunuyor. Muhalefet, Netanyahu'nun sorumluluktan kaçtığını belirterek seçmenlerden iktidarına son vermelerini istiyor.
Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suçlamalar kapsamında çıkarılmış yakalama kararı bulunması da seçim sürecinin üzerindeki en ağır başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
Likud Partisi afişi (Foto: Reuters)
NETANYAHU'NUN AŞIRI SAĞ BLOKU
Likud
İşgalci Netanyahu'nun liderliğini yaptığı Likud, İsrail'in en büyük sağcı partisi konumunda.
Parti, 2022 seçimlerinde oyların yaklaşık dörtte birini aldı. Netanyahu iktidarını sürdürebilmek için Likud'u aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerle yan yana getirdi ve İsrail'in son yıllardaki en sağcı hükümetlerinden birini kurdu.
Likud'un siyasi çizgisi sert milliyetçilik ile liberal ekonomi politikalarının birleşimine dayanıyor.
Otzma Yehudit'in yer aldığı seçim afişi (Foto: Reuters)
BEN-GVIR'İN AŞIRI SAĞCI OTZMA YEHUDIT'İ
Aşırı sağcı Otzma Yehudit, Dini Siyonist Parti ve aşırı sağcı Nuh fraksiyonuyla birlikte önceki seçimlerde 14 sandalye elde etti.
Partinin lideri İtamar Ben-Gvir, Netanyahu hükümetinde polisi denetleyen Ulusal Güvenlik Bakanlığı görevine getirildi.
Aşırı milliyetçi çizgisiyle bilinen Ben-Gvir geçmişte terörizmi kışkırtma ve destekleme suçlarından defalarca gözaltına alındı ve yargı süreçleriyle karşı karşıya kaldı.
Partinin lideri Aryeh Deri (Foto: Reuters)
NETANYAHU'NUN ULTRA-ORTODOKS DAYANAĞI ŞAS
Şas, çoğunluğu kökenleri Kuzey Afrika ve Orta Doğu'ya uzanan ultra-Ortodoks Yahudilerden oluşan bir parti.
Partinin lideri Aryeh Deri'nin kabinede görev yapması, vergi suçlarından aldığı mahkûmiyet nedeniyle 2023 yılında İsrail Yüksek Mahkemesi tarafından engellendi.
Arap ülkeleriyle normalleşmeyi destekleyen Şas, 2022 seçimlerinde 11 sandalye kazandı.
Askerlik muafiyeti Netanyahu ittifakını sarstı (Foto: Reuters)
ASKERLİK MUAFİYETİ NETANYAHU BLOKUNU ZORLUYOR
Birleşik Tevrat Yahudiliği, ultra-Ortodoks iki partinin oluşturduğu ittifaktan meydana geliyor.
Parti, ağırlıklı olarak ultra-Ortodoks toplumun sosyal ve ekonomik taleplerine yoğunlaşıyor.
Ancak hem Birleşik Tevrat Yahudiliği hem de Şas, Netanyahu'nun ultra-Ortodoks erkekleri askerlik hizmetinden muaf tutacak düzenlemeyi güvence altına alamamasından rahatsız.
Bu mesele Netanyahu'nun geleneksel koalisyon ortaklarıyla arasındaki en önemli krizlerden biri haline geldi.
(Foto: Reuters)
İŞGAL ALTINDAKİ BATI ŞERİA'DA DAHA FAZLA YERLEŞİM İSTİYORLAR
Aşırı sağcı Dini Siyonist Parti, işgal altındaki Batı Şeria'da Yahudi yerleşimlerini genişletmeyi ve İsrail kontrolünü daha da pekiştirmeyi savunuyor.
Partinin lideri ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, yerleşim faaliyetlerine yönelik büyük kamu harcamalarını yöneten isimlerden biri.
Parti, daha sağdaki Zehut ile birleşmesine rağmen seçim barajını geçmekte zorlanıyor.
Ofer Winter (Foto: Reuters)
NETANYAHU'YA SAĞDAN İTİRAZ AMCHA YISRAEL
Emekli general Ofer Winter tarafından ağustos ayında kurulan Amcha Yisrael, seçim yarışında sağ kanattaki yeni oluşumlardan biri olarak öne çıktı.
Parti, özellikle savaşların yönetiminden ve Netanyahu'nun politikalarından rahatsız olan sağcı seçmenlere alternatif olmayı hedefledi.
İlk dönemde kamuoyu yoklamalarında yükselişe geçen parti, seçim yaklaştıkça yüzde 3,25'lik barajın altında kalma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Yashar Netanyahu karşıtı düşünceleri ile öne çıkıyor (Foto: Reuters)
NETANYAHU KARŞITI CEPHENİN EN GÜÇLÜ İSİMLERİNDEN EISENKOT
Yashar, Netanyahu karşıtı merkez blokta öne çıkan yeni partilerden biri.
Partinin başında, oğlu Gazze'deki savaşta hayatını kaybeden eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot bulunuyor.
Eisenkot ve partisi, askerlik hizmetinde eşitlik talebini savunurken hayat pahalılığı, eğitim sistemi ve 7 Ekim saldırısına ilişkin bağımsız devlet soruşturması kurulmasını seçim kampanyasının merkezine yerleştiriyor.
Eski Başbakan Naftali Bennett (Foto: Reuters)
BENNETT VE LAPID AYNI ÇATIDA
Beyachad, eski Başbakan Naftali Bennett ile Yair Lapid'in siyasi hareketlerini aynı çatı altında topluyor.
Bennett kendisini İsrail devlet kurumlarına yönelik güveni yeniden inşa etmeyi amaçlayan "yeni sağ" çizgisinde konumlandırıyor.
Lapid'in Yesh Atid partisi ise 2022 seçimlerinde 24 sandalye kazanarak dönemin en büyük muhalefet partisi olmuştu.
Yair Golan'ın yer aldığı seçim afişi (Foto: Reuters)
SOL BLOK DEMOKRATLAR ÇATISI ALTINDA
Demokratlar Partisi, İsrail'de güç kaybeden sol partileri tek çatı altında toplamayı amaçlayan bir siyasi oluşum olarak 2024 yılında kuruldu.
Parti, uzun yıllar İsrail siyasetinde belirleyici rol oynayan İşçi Partisi ile Meretz'i bünyesinde birleştirdi.
Parti lideri Yair Golan, Arap partilerinin hükümet koalisyonlarına dahil edilmesine diğer büyük Yahudi partilerinden daha açık bir tutum sergiliyor.
Liberman Netanyahu'yu desteklemeyeceğini açıkladı (Foto: Reuters)
LIEBERMAN NETANYAHU'YA KAPILARI KAPATTI
Yisrael Beyteinu, ağırlıklı olarak eski Sovyetler Birliği ülkelerinden İsrail'e göç eden seçmenlere hitap ediyor.
Parti dış politika, güvenlik ve ekonomi alanlarında sağcı, sosyal meselelerde ise daha liberal bir çizgide bulunuyor.
Daha önce Likud ile birlikte hareket eden parti lideri Avigdor Liberman, Netanyahu'yla yeniden koalisyon kurulmasına sert biçimde karşı çıkıyor.
Liberman, "Dünya altüst olsa bile" Netanyahu ile hükümet kurmayacağını ilan etti.
Rezervler-Ekonomik Parti lideri Yoaz Hendel (Foto: Reuters)
ÜÇÜNCÜ BLOK ARAYIŞI
Yeni merkez sağ oluşumlardan Rezervler-Ekonomik Parti, ultra-Ortodoks erkeklere yönelik askerlik muafiyetlerinin kaldırılmasını ve hayat pahalılığının düşürülmesini öncelikli hedef olarak gösteriyor.
Partinin lideri Yoaz Hendel, Netanyahu ile Eisenkot arasında bir "üçüncü blok" oluşturmayı savunuyor ancak parti seçim barajı sınırında seyrediyor.
İşgalci Netanyahu'nun kaderini Filistinliler belirleyebilir (Foto:AA)
FİLİSTİNLİ SEÇMENLER NETANYAHU'NUN KADERİNİ BELİRLEYEBİLİR
İsrail'de yaşayan Filistinli vatandaşlar nüfusun yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor.
Ancak yıllardır karşı karşıya kaldıkları ayrımcılık, siyasi dışlanmışlık ve sisteme yönelik güvensizlik nedeniyle bu kesimde seçime katılım oranı Yahudi seçmenlere kıyasla daha düşük seviyelerde kalıyor.
Seçimin başa baş geçmesi halinde Arap partilerinin kazanacağı sandalyeler Netanyahu'nun yeniden iktidara gelip gelemeyeceğini doğrudan belirleyebilir.
Bu nedenle Filistinli seçmenin sandığa katılım oranı 27 Ekim seçiminin en kritik faktörlerinden biri olarak görülüyor.
Ra’am Partisi lideri Mansour Abbas (Foto: Reuters)
RA'AM KOALİSYON KAPISINI TAMAMEN KAPATMIYOR
Mansur Abbas'ın liderliğini yaptığı Ra'am, İsrail'deki Arap partileri arasında daha ılımlı çizgide değerlendiriliyor.
Parti, başkenti Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını desteklerken suç, ekonomi ve Arap toplumunun günlük sorunları gibi iç meselelere de ağırlık veriyor.
Ra'am 2021'de beş sandalye kazanarak İsrail tarihinde bir hükümet koalisyonuna katılan ilk Arap liderliğindeki parti olmuştu.
Abbas, Arap partilerinin ortak listesine katılmadı ve eski polis komiseri Yahudi siyasetçi Yoav Segalovitz'i ikinci sıraya yerleştirdi.
Ortak Liste Batı Şeria’daki zulme karşı çıkıyor (Foto: Reuters)
ORTAK LİSTE İŞGALE VE GAZZE SAVAŞINA KARŞI
Ortak Liste; Ta'al, Hadash ve Balad olmak üzere üç büyük Arap siyasi hareketini bir araya getiriyor.
Hadash-Ta'al önceki seçimlerde beş sandalye kazanmıştı.
Ortak Liste, Gazze'deki savaşa ve İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'daki politikalarına açık biçimde karşı çıkıyor.
İttifak ayrıca İsrail devletinin karakterini yalnızca Yahudi kimliği üzerinden tanımlayan yasal düzenlemelere de itiraz ediyor.
Bu siyasi çizgi, Ortak Liste'nin Yahudi partilerin çoğunlukta olduğu olası koalisyonlara dahil olmasını zorlaştırsa da sandıktan çıkacak sandalye dağılımı Netanyahu'nun yeniden iktidara gelip gelmeyeceğinde belirleyici olabilir.
27 Ekim Netanyahu'nun geleceğini belirleyecek (Foto: Reuters)
27 EKİM ALÇAK NETANYAHU İÇİN İKTİDAR YA DA HESAPLAŞMA
27 Ekim seçimi, İsrail'de sıradan bir parlamento yarışının çok ötesinde görülüyor.
Bir tarafta Gazze'deki yıkıcı saldırılar, işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve 7 Ekim'deki güvenlik çöküşünün gölgesindeki katil Netanyahu ve aşırı sağcı ortakları bulunuyor.
Diğer tarafta ise Netanyahu dönemini sona erdirmek isteyen merkez, sol ve sağ muhalefet partileri yer alıyor.
Sandıktan çıkacak sonuç yalnızca İsrail'de kimin hükümet kuracağını değil, Netanyahu'nun uzun yıllardır sürdürdüğü iktidarının devam edip etmeyeceğini de belirleyecek.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
