Takvim.com.tr Çocuklara sosyal medya yasağı: İngiltere'den 16 yaş altına engel, 17 yaşına ayarlanabilir gece kısıtlaması
İngiltere, çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımını yeniden şekillendirecek iki aşamalı bir plan hazırlıyor. 2027 ilkbaharında hayata geçirilmesi hedeflenen düzenlemeye göre; 16 yaş altı için kapsamlı bir erişim yasağı öngörülürken, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin hesaplarında gece 00.00 ile 06.00 arasında devreye giren ancak isteğe bağlı olarak kapatılabilen varsayılan bir erişim sınırı uygulanacak.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- İngiltere, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini kapsamlı biçimde yasaklamayı, 16 ve 17 yaşındakilere ise gece 00.00-06.00 arasında varsayılan olarak devreye giren ancak ayarlardan kapatılabilen kısıtlama getirmeyi planlıyor.
- Düzenlemeler kapsamında teknoloji şirketleri, gece kısıtlamasını hesaplara otomatik olarak tanımlamak ve daha güçlü yaş kontrolleri yapmakla yasal olarak yükümlü tutulacak.
- 16 ve 17 yaşındaki kullanıcılar için otomatik oynatma, sonsuz kaydırma ve kişiselleştirilmiş akış gibi ekranda uzun süre tutmaya yönelik özellikler varsayılan olarak kapatılacak.
- İngiltere hükümeti, 18 yaş altındaki çocukların yapay zeka destekli sohbet robotlarını kullanmasına yönelik düzenli mola uyarıları ve güvenli kullanım rehberi gibi yeni tedbirler de hazırlıyor.
- Henüz yürürlükte olmayan düzenlemelerin 2027 ilkbaharında hayata geçirilmesi hedeflenirken, ilk düzenlemelerin 2026 sonuna kadar parlamentoya sunulması planlanıyor.
İngiltere, çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımına yönelik iki ayrı yaş modeli hazırlıyor. Buna göre 16 yaşın altındaki kullanıcılar için kapsamlı erişim yasağı planlanırken, 16 ve 17 yaşındakilerin hesaplarında gece 00.00 ile 06.00 arasında devreye giren, ancak ayarlardan kapatılabilen bir kısıtlama uygulanacak. Henüz yürürlükte olmayan düzenlemelerin 2027 ilkbaharında hayata geçirilmesi hedefleniyor.
16 ve 17 yaşındaki gençlerde sosyal medya tamamen yasaklanmayacak.
16 YAŞ ALTINA YASAK, 16 VE 17 YAŞA VARSAYILAN AYAR
Yeni sistemde iki yaş grubu için aynı kural geçerli olmayacak.
16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişiminin kapsamlı biçimde engellenmesi planlanıyor. Bu gruptaki kullanıcıların yalnızca bir ayarı değiştirerek yasağı kaldırması öngörülmüyor.
16 ve 17 yaşındaki gençlerde ise sosyal medya tamamen yasaklanmayacak. Uygulamalar gece saatlerinde varsayılan olarak erişime kapanacak ancak gençler hesap ayarlarını değiştirerek bu sınırlamayı devre dışı bırakabilecek.
Reuters'ın haberine göre teknoloji şirketleri, gece kısıtlamasını hesaplara otomatik olarak tanımlamak ve daha güçlü yaş kontrolleri yapmakla yasal olarak yükümlü tutulacak.
00.00–06.00 ARASINDA NE DEĞİŞECEK?
00.00–06.00 ARASINDA NE DEĞİŞECEK?
Gece 00.00
16 ve 17 yaşındaki kullanıcıların sosyal medya uygulamaları varsayılan olarak erişime kapanacak.
Sabah 06.00
Gece kısıtlaması bu saate kadar devam edecek.
Ayarlardan kapatılabilecek
Kullanıcılar isterse hesap ayarlarına girerek gece kısıtlamasını devre dışı bırakabilecek.
Değiştirilemez bir yasak değil
Düzenleme, 16 ve 17 yaş grubu için zorunlu ve kalıcı bir gece yasağı olmayacak.
Planlanan takvim
Sistem henüz yürürlükte değil. Kuralların 2027 ilkbaharında uygulanması planlanıyor.
Daha güçlü yaş kontrolü
Teknoloji şirketlerinden kullanıcıların yaş bilgisini daha güçlü yöntemlerle kontrol etmesi istenecek.
İngiltere Teknoloji Bakanı Liz Kendall, önlemlerin gençlerin daha düzenli uyumasına, okul ve üniversiteye odaklanmasına ve aileleriyle daha fazla zaman geçirmesine yardımcı olmasının amaçlandığını söyledi.
Hükümet, 300'den fazla genç ve ebeveynin katıldığı bir pilot çalışma da yürüttü. Çalışmaya katılan bazı aileler, gece kısıtlamasının günlük rutine dönüştüğünü, uyku ve odaklanmaya katkı sağladığını bildirdi. Ancak düzenlemenin geniş ölçekte ne kadar etkili olacağına ilişkin henüz bağımsız ve uzun vadeli bir ölçüm bulunmuyor.
EKRANDA TUTAN ÖZELLİKLER OTOMATİK OLARAK KAPANACAK
Plan yalnızca gece erişimini sınırlamayacak. Gençlerin uygulamada daha uzun süre kalmasına yol açan bazı tasarım özellikleri de 16 ve 17 yaşındaki kullanıcılar için varsayılan olarak kapatılacak.
Amaç, gençlerin farkında olmadan uzun süre ekranda kalmasını zorlaştırmak.
Bu özelliklerin tamamen kaldırılması değil, başlangıçta kapalı tutulması planlanıyor. 16 ve 17 yaşındaki kullanıcıların ayarları değiştirip değiştiremeyeceğine ilişkin ayrıntılar, hazırlanacak uygulama kurallarıyla netleşecek.
ŞİRKETLERE YAŞ KONTROLÜ SORUMLULUĞU
İngiltere Çevrimiçi Güvenlik Bakanı Kanishka Narayan, kuralların teknoloji şirketlerinin tercihine bırakılmayacağını söyledi. Platformların gece kısıtlamasını uygulaması ve kullanıcıların yaşını daha güçlü yöntemlerle doğrulaması gerekecek.
YAŞ DOĞRULAMASINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
- Yaş kontrolünü yeterli biçimde yapmayan şirketler ağır düzenleyici yaptırımlarla karşılaşabilecek.
- Hangi yaş doğrulama yöntemlerinin kabul edileceği henüz açıklanmadı.
- Şirketlerden tam olarak hangi kullanıcı verilerinin isteneceği netleşmedi.
Instagram'ın sahibi Meta, TikTok'un çatı şirketi ByteDance ve YouTube'un sahibi Google, yeni önlemlerle ilgili yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
MUHALEFET KAPATILABİLEN KISITLAMAYI ELEŞTİRİYOR
Muhafazakar Partinin eğitim politikalarından sorumlu ismi Laura Trott, gençlerin gece kısıtlamasını ayarlardan kaldırabilmesinin düzenlemeyi etkisiz bırakacağını savundu.
Eleştirilerin merkezinde, 16 ve 17 yaşındaki kullanıcıların birkaç işlemle sistemi devre dışı bırakabilmesi bulunuyor. Hükümet ise bu yaş grubuna tamamen yasak getirmek yerine daha güçlü korumalar sağlayan, ancak gençlere belirli ölçüde seçim hakkı bırakan bir model kurmak istiyor.
Düzenlemenin ne kadar etkili olacağı; yaş doğrulama sistemlerinin doğruluğuna, gençlerin varsayılan ayarları değiştirip değiştirmemesine ve şirketlerin kuralları nasıl uygulayacağına bağlı olacak.
YAPAY ZEKA CHATBOTLARINA ZORUNLU MOLA HAZIRLIĞI
İngiltere hükümeti, sosyal medya önlemlerinden ayrı olarak çocukların yapay zeka destekli sohbet robotlarını kullanmasına yönelik yeni tedbirler de hazırlıyor.
YAPAY ZEKA CHATBOTLARINA HANGİ ÖNLEMLER GELİYOR?
1
Düzenli mola uyarıları:
18 yaşın altındaki kullanıcıların chatbotlarla uzun süre kesintisiz konuşmasını önlemek amacıyla mola bildirimleri gösterilecek. Uyarıların hangi aralıklarla çıkacağı henüz açıklanmadı.
2
Ruh sağlığı tavsiyeleri incelenecek:
Tehlikeli, yanıltıcı veya doğrulanmamış öneriler sunan yapay zeka hizmetleri düzenleyicilerle birlikte değerlendirilecek.
3
Yasak seçeneği:
Çocuklar için ciddi tehdit oluşturduğu değerlendirilen chatbotların yasaklanması seçenekler arasında bulunuyor. Henüz kesinleşmiş bir yasak kararı yok.
4
Güvenli kullanım rehberi:
Çocuklar ve ebeveynler için güvenli yapay zeka kullanım rehberi yayımlanması planlanıyor.
5
Okullarda yeni içerikler:
Derslerde yapay zeka, yanlış bilgi, şiddet içerikleri ve kadın düşmanı paylaşımları tanıma becerilerine daha fazla yer verilecek.
BEŞ ÜLKEDE BEŞ FARKLI MODEL
Çocukların sosyal medyaya erişimini sınırlama çalışmaları yalnızca İngiltere ile sınırlı değil. Avustralya uygulamaya geçen bir yasak modeli izlerken Fransa, Türkiye ve Yunanistan farklı yaş sınırları ve takvimler üzerinde çalışıyor.
EN BÜYÜK SORUN YAŞIN NASIL DOĞRULANACAĞI
Farklı ülkelerde hazırlanan modellerin ortak noktası, sorumluluğun büyük bölümünü sosyal medya şirketlerine vermesi. Ancak platformların bir kullanıcının yaşını doğru, güvenli ve kişisel verileri gereğinden fazla toplamadan nasıl belirleyeceği tartışılıyor.
YAŞ DOĞRULAMASINDA İKİ TEMEL RİSK
- Yalnızca kullanıcının doğum tarihini yazmasına dayanan kontroller kolayca aşılabiliyor.
- Daha güçlü kimlik kontrolleri mahremiyet ve veri güvenliği kaygılarını artırabiliyor.
- Yaş kontrolündeki hatalar, düzenlemelerin etkisini doğrudan zayıflatabiliyor.
Avustralya'daki ilk bulgular, yaş doğrulama sistemlerinin uygulamanın en zayıf halkasına dönüşebileceğini gösterdi. Kullanıcının yalnızca doğum tarihini yazmasına dayanan kontroller kolayca aşılabiliyor. Daha güçlü kimlik kontrolleri ise mahremiyet ve veri güvenliği kaygılarını artırabiliyor.
İngiltere'deki ilk düzenlemelerin 2026 yılı bitmeden parlamentoya sunulması planlanıyor. Gece kısıtlaması, bağımlılık oluşturabilecek özelliklere yönelik ayarlar ve yapay zeka chatbotlarıyla ilgili tedbirlerin 2027 ilkbaharında yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Takvim kesinleşmiş olsa da uygulama ayrıntıları ve düzenlemelerin gençlerin kullanım alışkanlıkları üzerindeki gerçek etkisi süreç başladıktan sonra ölçülebilecek.
(Haberde yer alan görseller Takvim Foto Arşivi'ne aittir.)
Diyar Oktuay Takvim.com.tr Dünya