Dünyada gıda israfı ne boyutta? 2026 yılında acı tablo: Tek bir ülke 108 milyon tonu çöpe atıyor!

Dünyada milyonlarca insan bir lokma ekmeğe ulaşmakta zorlanırken, her yıl üretilen gıdanın üçte birinin çöpe gitmesi, küresel ölçekte derin bir çelişkiyi ortaya koyuyor. Bu yıl "gıda atığı" temasıyla anılan 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, bu çarpıcı tabloya yeniden dikkat çekiyor. Verilmek istenen mesaj ise net: "Sıfır atık tabağınızda başlar."

Gıda israfı ile küresel açlık arasındaki çarpıcı çelişki her geçen gün büyüyor. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv'e aittir)

AÇLIK ALARM VERİYOR

Küresel ölçekte açlık krizi giderek ağırlaşıyor. 2024 yılı verilerine göre, 53 ülke ve bölgede 295 milyondan fazla insan akut açlıkla karşı karşıya. Bu sayı, bir önceki yıla göre 13,7 milyonluk artış anlamına geliyor.

Açlığın en ileri aşaması olan kıtlıkla mücadele edenlerin sayısı ise 1,4 milyona ulaşmış durumda. En ağır tablo Gazze'de görülürken; Sudan, Güney Sudan, Yemen, Haiti ve Mali de listenin üst sıralarında yer alıyor. Sudan'da 8,1 milyon, Yemen'de ise 5,5 milyon insan kritik seviyede gıda kriziyle yaşam mücadelesi veriyor.

Milyonlarca insan temel gıdaya erişemezken tonlarca yiyecek çöpe gidiyor.

AÇLIĞIN EN AĞIR YÜKÜNÜ ÇOCUKLAR TAŞIYOR

Açlık krizinin en kırılgan halkasını çocuklar oluşturuyor. Dünya genelinde 43 milyon çocuk aşırı açlıkla mücadele ederken, her yıl 3 milyondan fazla çocuk yetersiz beslenmeye bağlı nedenlerle hayatını kaybediyor. Beş yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık yüzde 45'i doğrudan beslenme yetersizliğiyle bağlantılı.

30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü israf gerçeğini yeniden gündeme taşıyor.

BİR YANDA AÇLIK DİĞER YANDA DEVASA İSRAF

Küresel ölçekte yaşanan açlık krizine rağmen, her yıl yaklaşık 1,3 milyar ton gıda israf ediliyor ya da kayboluyor. Bu miktar, insanlar için üretilen toplam gıdanın üçte birine denk geliyor.

ÜLKELER BAZINDA İSRAFIN BOYUTU İSE DİKKAT ÇEKİCİ:

📌Çin, yıllık 108 milyon tonu aşan israfla ilk sırada yer alıyor.
📌Pakistan, kişi başına 122 kilogramlık tüketim kaynaklı israfla öne çıkıyor.
📌ABD'de 24 milyon tonluk kaybın temelinde aşırı tüketim alışkanlıkları bulunuyor.
📌Mısır'da kişi başına düşen 155 kilogramlık kayıp, en yüksek oranlardan biri olarak kaydediliyor.
📌Nijerya ve Brezilya'da ise sorun tüketimden çok; depolama, ulaşım ve altyapı eksikliklerinden kaynaklanıyor.

"SIFIR ATIK TABAĞINIZDA BAŞLAR"

Bu yıl dördüncü kez kutlanan Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün ana teması "gıda atığı" olarak belirlendi. Küresel çağrıda, bireylerden yerel yönetimlere kadar herkesin israfı azaltacak adımlar atması gerektiği vurgulanıyor.

İstanbul'da düzenlenen bölgesel anma etkinliği de bu çağrının bir parçası. Üsküdar'da gerçekleştirilen organizasyonda, gıda israfının önlenmesine yönelik farkındalığın artırılması hedefleniyor.

Akut açlıkla mücadele edenlerin sayısı 295 milyonu aştı.

SADECE EKONOMİK DEĞİL ETİK BİR SORUN

Uzmanlara göre gıda israfı yalnızca ekonomik bir kayıp değil. Aynı zamanda etik bir mesele ve iklim krizini derinleştiren önemli bir faktör. Üretimden tüketime kadar her aşamada yaşanan kayıplar; su, enerji ve emek gibi kaynakların da boşa harcanması anlamına geliyor.

Bugün verilen mesaj ise açık: Sofrada yapılan küçük tercihler, küresel ölçekte büyük farklar yaratabilir.