BM Genel Kurulu'nda kritik zirve! Dünya liderleri New York'ta buluşuyor: Erdoğan BM kürsüsünde 16. kez konuşacak
Dünyanın önemli diplomasi zirvelerinden Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun 81. oturumu için geri sayım başladı. 22-28 Eylül'de New York'ta düzenlenecek yüksek düzeyli haftada 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının bir araya gelmesi bekleniyor. Türkiye'yi Başkan Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu kapsamında yüksek düzeyli hafta 22-28 Eylül'de New York'ta gerçekleştirilecek. 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının katılması beklenen toplantılarda Gazze'den Rusya-Ukrayna Savaşı'na, İran'a yönelik saldırılardan Hürmüz Boğazı'na, Kıbrıs meselesinden Sudan ve Myanmar'daki krizlere kadar çok sayıda küresel konu ele alınacak. Türkiye'yi Başkan Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek.
Başkan Erdoğan, BM Genel Kurulu'nun 81. oturumunda dünya liderlerine hitap edecek. (Fotoğraflar: AA ve Takvim Foto Arşivi)
DÜNYA LİDERLERİ NEW YORK'TA BULUŞUYOR
Dünyanın önemli diplomatik buluşmalarından biri olan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun 81. oturumunun yüksek düzeyli haftası 22 Eylül'de New York'ta başlayacak.
193 üyeli BM'nin New York'taki karargâhında her yıl devlet ve hükümet liderleri ile dışişleri bakanlarını bir araya getiren yüksek düzeyli genel görüşmeler, bu yıl 22-28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. BM'nin resmi takvimine göre 81. oturumun genel görüşmeleri 22-26 Eylül ve 28 Eylül tarihlerinde yapılacak.
81. oturumun başkanlığını Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman yürütüyor. Rahman, 2 Haziran 2026'da 81. Genel Kurul oturumunun başkanı seçilmişti.
BAŞKAN ERDOĞAN 16. KEZ HİTAP EDECEK
1955'ten bu yana sürdürülen gelenek kapsamında Genel Kurul'daki genel görüşmelerde ilk konuşmayı Brezilya yapacak. Brezilya'nın ardından ev sahibi ABD söz alacak.
Türkiye'yi ise Başkan Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek. Erdoğan'ın Genel Kurul'un ilk gününde 4. sırada konuşmasını yapması bekleniyor.
Başkan Erdoğan, BM Genel Kurulu'na 16'ncı kez hitap edecek.
Erdoğan, BM Genel Kurulu'nda Türkiye'nin gündemini ve küresel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini aktaracak.
ANA TEMA: "GÜVENİ YENİDEN TESİS ETMEK"
Bu yılki Genel Kurul'un teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" olarak belirlendi. BM'nin resmi İngilizce temasında da "Restoring Trust, Managing Transformation: A United Nations That Delivers for All" ifadesi kullanılıyor.
Genel Kurul'a 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı, bakan ve diğer üst düzey hükümet yetkilisinin katılması bekleniyor.
Ana tema çerçevesinde BM'nin mevcut küresel koşullara uyarlanması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi önemli gündem başlıkları arasında yer alıyor.
Dünya liderlerinin buluşacağı BM Genel Kurulu'nda Gazze ve küresel krizler de gündeme gelecek.
KÜRESEL KRİZLER MASADA OLACAK
Artan jeopolitik rekabet, devam eden savaşlar, ekonomik eşitsizlikler ve küresel krizler karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması, üye ülkeler arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi ve BM'nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi konularının liderlerin konuşmalarında ve ikili temaslarında öne çıkması bekleniyor.
Liderlerin gündeminde ayrıca iklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansmanı, yapay zekâ ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık ve pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik gibi başlıkların bulunması bekleniyor.
İKLİM, NÜKLEER SİLAHSIZLANMA VE SALGINLAR GÜNDEMDE
Genel Kurul kapsamında iklim eylemi ve adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, Kalkınma Hakkı Bildirgesi'nin 40. yılı, deniz seviyesinin yükselmesinin yol açtığı tehditler ile gelecekteki salgınlara karşı hazırlık ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi konularında üst düzey toplantılar düzenlenecek. BM'nin resmi takviminde de deniz seviyesinin yükselmesi, pandemi hazırlığı ve Kalkınma Hakkı Bildirgesi'nin 40. yılına ilişkin toplantılar yer alıyor.
Irkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve ilgili hoşgörüsüzlükle mücadele de düzenlenecek üst düzey toplantıların başlıkları arasında bulunuyor.
GAZZE'DEN UKRAYNA'YA ÇOK SAYIDA KRİZ ELE ALINACAK
Liderlerin hem BM Genel Kurulu kürsüsünden yapacakları konuşmalarda hem de ikili ve çok taraflı toplantılarda dünyanın farklı bölgelerinde devam eden çatışma, kriz ve ihtilafları ele almaları bekleniyor.
Bu kapsamda Gazze'deki çatışmalar ve insani durumun birçok liderin gündeminde yer alması beklenirken, İran'a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan'daki çatışmalar ve ağırlaşan insani durum da görüşülecek başlıklar arasında bulunuyor.
Myanmar'daki insani krizden Haiti'deki güvenlik krizine kadar çok sayıda bölgesel gelişmenin de Genel Kurul kapsamında gündeme gelmesi bekleniyor.

NETANYAHU'NUN UCM KARARI DA GÜNDEMDE
BM Genel Kurulu çerçevesinde öne çıkan bir diğer konu ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 2024'te çıkardığı tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararı doğrultusunda tutuklanması gerektiğini ve şehir yasalarının verdiği yetkiler çerçevesinde hareket edeceklerini belirtmişti. Mamdani ayrıca New York'un bu yönde bağımsız yasal yetkisinin bulunmadığını ve federal hükümetin adım atması gerektiğini vurgulamıştı.
Diğer taraftan ABD hükümeti Netanyahu'nun "hiçbir şekilde tutuklanmayacağına" işaret ederken, BM Genel Kurulu'nda hitap etmesi beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize taleplerini de bir kez daha reddetti.
GUTERRES İÇİN SON GENEL KURUL
81. Genel Kurul, görev süresi yıl sonunda sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres açısından da ayrı bir önem taşıyor.
Görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Guterres'in son Genel Kurul konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu çok sayıda kriz ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi mesajını vermesi bekleniyor.
Guterres'in aynı zamanda BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemi üzerinde durması öngörülüyor.

YENİ GENEL SEKRETER İÇİN SÜREÇ DEVAM EDİYOR
Bir sonraki BM Genel Sekreteri için seçim süreci devam ediyor. Yeni Genel Sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor.
Genel Kurul kapsamında yürütülecek diplomatik temasların, yeni Genel Sekreterin seçilmesi bakımından da önem taşıması bekleniyor.
