AB'den Apple ve Google'a tarihi kıskaç: Milyarlarca dolar ceza yolda
Avrupa Birliği’nin dijital piyasaları yeniden düzenleme girişimi olan Dijital Pazarlar Yasası (DMA), Mart 2026 itibarıyla meyvelerini vermeye başladı. Apple AppStore mağazası, Google ise arama sonuçları yüzünden milyarlarca dolarlık ceza ödeme riski ile karşı karşıya.
Hızlı Özet Göster
- Avrupa Komisyonu, Apple ve Google'a yönelik Dijital Piyasalar Yasası kapsamında geniş kapsamlı soruşturma başlattı.
- Apple'ın Temel Teknoloji Ücreti ve uygulama yükleme kısıtlamalarının alternatif mağazaları engellediği iddia ediliyor.
- Google'ın arama motorunda kendi servislerini öne çıkararak rakiplerin görünürlüğünü azalttığı gerekçesiyle soruşturma yürütülüyor.
- Şirketler uyum sağlamazsa küresel cirolarının yüzde 10'una kadar para cezasıyla karşılaşabilecek.
- Soruşturma sonucunda Apple ve Google'ın Avrupa'da daha açık işletim sistemi ve hizmet modeli sunması bekleniyor.
Yıllardır kendi ekosistemlerini "kapalı bahçeler-walled gardens" olarak kurgulayan ve bu alanın mutlak hakimi olan Apple ve Google, Avrupa Komisyonu'nun tavizsiz denetimleri karşısında savunma duvarlarını birer birer indirmek zorunda kalıyor. Komisyonun son başlattığı geniş kapsamlı soruşturma, sadece teknik bir uyumluluk süreci değil, bu devlerin yıllardır süregelen iş modellerine yönelik radikal bir operasyon niteliği taşıyor.
Google (Haberin fotoğrafları AA'ya aittir)
TEKELİ SARSILIYOR
Soruşturmanın Apple kanadındaki en büyük odak noktası, şirketin kullanıcıları ve geliştiricileri kendi ödeme sistemine mahkum etme politikası. Komisyon, Apple'ın dışarıdan uygulama yükleme (sideloading) izni verirken getirdiği "Temel Teknoloji Ücreti" gibi ek maliyetlerin, aslında alternatif mağazaların gelişimini engellemek için tasarlanmış bir "bariyer" olduğunu savunuyor.
Apple
Apple her ne kadar güvenlik ve gizlilik argümanlarını öne sürse de, AB yetkilileri kullanıcılara sunulan "varsayılan seçim ekranlarının" yeterince özgürleştirici olmadığı görüşünde. Özellikle Safari dışındaki tarayıcıların ve App Store dışındaki uygulama marketlerinin sisteme entegrasyonu, Apple için milyarlarca dolarlık hizmet gelirinin risk altına girmesi anlamına geliyor.
Google
ARAMADA EŞİTLİK
Google cephesinde ise savaş, şirketin arama motoru üzerindeki hakimiyetini kendi yan servislerini (Google Shopping, Flights, Hotels) öne çıkarmak için kullanması üzerinden yürüyor. "Kendini kayırma" (self-preferencing) olarak adlandırılan bu durum, rakip platformların görünürlüğünü neredeyse imkânsız hale getiriyor. Mart 2026 soruşturmasıyla birlikte Google, arama algoritmasını rakiplerine daha fazla alan açacak şekilde şeffaf hale getirmeye zorlanıyor. Ayrıca, Android işletim sistemindeki veri taşınabilirliği zorunlulukları, Google'ın kullanıcı verilerini bir "kilit" olarak kullanmasını engellemeyi hedefliyor.
Apple
KARTLAR DAĞITILIYOR
Bu hukuki ve teknolojik kuşatma, teknoloji dünyasında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Eğer Apple ve Google, Komisyonun belirlediği "adil ve ayrımcı olmayan" şartlara tam uyum sağlamazlarsa, küresel cirolarının yüzde 10'una kadar ulaşabilen ve milyarlarca euroyu bulan rekor para cezalarıyla karşı karşıya kalacaklar. Analistler, bu baskının teknoloji devlerini Avrupa özelinde farklı, daha açık bir işletim sistemi ve hizmet modeli sunmaya itebileceğini öngörüyor. "Kapalı bahçelerin" yıkılmasıyla birlikte, küçük ölçekli geliştiriciler ve yerel teknoloji girişimleri için pazarda ilk kez bu kadar geniş bir rekabet alanı doğmuş durumda.