TikTok’un “Sizin İçin” tuzağına AB kıskacı! Çocukları kuşatan algoritmada ihlal tespiti
TikTok’un “Sizin İçin” diyerek sunduğu akış, kullanıcıları zararlı içerik döngülerine sürüklediği gerekçesiyle Avrupa Komisyonunun ihlal tespitine konu oldu. Komisyonun ön bulguları, platformun çocukların ruh sağlığını tehdit eden riskleri yeterince değerlendirmediğini ve etkili önlem almadığını ortaya koydu. Algoritmanın, kullanıcıların “İlgilenmiyorum” tercihinden çok izleme süresine öncelik vermesi dikkat çekti.
TikTok'un kişiselleştirilmiş video akışındaki tehlike, Avrupa Komisyonunun incelemesine yansıdı. Komisyon, 6 Kasım'da açıkladığı ön bulgularda, platformun öneri sistemindeki "tavşan deliği etkisi" nedeniyle Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiğini belirledi.
İncelemenin merkezinde, kullanıcıları aynı tür videolarla kuşatan algoritma yer aldı. Üzüntü, yalnızlık, kilo verme ve beden algısı gibi hassas konulardaki içeriklerin aralıksız önerilmesi, özellikle çocuklar ve kırılgan durumdaki yetişkinler açısından ciddi risklerle ilişkilendirildi.
AB’den TikTok’a algoritma uyarısı. (Foto: AA)
HER İZLEMEYİ İLGİ SAYAN SİSTEM, AYNI İÇERİĞİ DAYATIYOR
Komisyonun açıkladığı mekanizma, TikTok'un içerik döngüsünün nasıl işlediğini gösterdi. Kullanıcı belirli türdeki videoları izledikçe veya beğendikçe algoritma bu davranışları ilgi göstergesi sayıyor ve benzer içerikleri daha fazla önüne çıkarıyor.
Kilo verme veya beden algısı üzerine videolarla başlayan akış, aynı konuların sürekli tekrarlandığı bir döngüye dönüşebiliyor. Kullanıcının karşısına çıkan içerikler daralırken hassas konular ekranı giderek daha fazla kaplıyor.
Komisyonun ön değerlendirmesine göre TikTok, kendi öneri sisteminin insanları bu döngülere sürükleme riskini yeterince incelemedi.
AB’den TikTok’un “Sizin İçin” tuzağına fren. (Foto: AA)
ÇOCUKLARIN RUH SAĞLIĞI ALGORİTMANIN İNSAFINA BIRAKILDI
Açıklamada sıralanan zararlar, tartışmanın yalnızca ekran başında geçirilen süreden ibaret olmadığını gösterdi.
Benzer içeriklere tekrar tekrar maruz kalmanın üzüntüyü ve kaygıyı artırabileceği, beden memnuniyetsizliğini derinleştirebileceği ve öz saygıyı azaltabileceği belirtildi. Mevcut yeme bozukluklarının ve ruhsal sorunların ağırlaşması da riskler arasında sayıldı.
Çocukların ve kırılgan durumdaki yetişkinlerin özellikle tehlike altında bulunduğunu vurgulayan Komisyon, TikTok'un bu risklere karşı aldığı önlemleri etkisiz buldu.
TikTok’ta tehlikeli döngü! “İlgilenmiyorum” demek bile kurtulmaya yetmedi. (Foto: AA)
"İLGİLENMİYORUM" DİYORSUNUZ, ALGORİTMA İZLEME SÜRENİZE BAKIYOR
İncelemenin en çarpıcı bulgularından biri, kullanıcının istemediği içerikleri reddetmesine rağmen akış üzerindeki kontrolünün sınırlı kalması oldu.
Komisyona göre "İlgilenmiyorum" düğmesi, önerilen videoları değiştirmeye yetmeyebiliyor. Algoritma, kullanıcının belirli içerikleri daha az görme tercihinin önüne izleme süresini koyabiliyor.
Bu bulgu, TikTok'un sunduğu kontrol araçlarının temel açığını ortaya çıkardı: Kullanıcı içeriği reddetse bile sistem aynı tür videoları önüne çıkarmayı sürdürebiliyor.
TikTok’un algoritmasına AB freni! Çocukları koruyan araçlar yetersiz bulundu. (Foto: AA)
KORUMA ARAÇLARI VAR, ETKİLİ KORUMA YOK
TikTok'un içerik çeşitliliğini artırmaya yönelik önlemleri de Komisyonun incelemesinden geçemedi.
Ön bulgulara göre bu önlemler, ruh sağlığı ve beden algısıyla ilgili benzer videoların önerilme sıklığını yeterince azaltmadı. Kullanıcıların akışlarını yönetmesi için sunulan araçlar da etkili kontrol sağlayamadı.
Komisyon, platformun riskleri azaltmak için orantılı, makul ve etkili tedbirleri uygulamadığı sonucuna ön değerlendirmesinde ulaştı.
- TikTok’ta izledikçe büyüyen tuzak! Çocukların ruh sağlığını tehdit eden döngü. (Foto: AA)
AB'DEN ALGORİTMANIN TASARIMINA MÜDAHALE ÇAĞRISI
Komisyon, TikTok'un "Sizin İçin" akışının tasarımını değiştirmesi gerektiğini bildirdi.
Kullanıcıların açık tercihlerine daha fazla ağırlık verilmesi ve izleme süresinin içerik önerme göstergesi olarak kullanılmasının devre dışı bırakılması, sıralanan adımlar arasında yer aldı.
Kontrol araçlarının erişilebilir ve kullanılabilir hâle getirilmesi, algoritmanın düzenli testlerden geçirilmesi de istendi. Böylece eleştirinin odağına tek tek videoların yanında, bu videoları sürekli kullanıcının önüne taşıyan sistem yerleşti.
TikTok’a algoritmayı değiştir çağrısı! AB, “Sizin İçin” akışının tasarımını hedef aldı. (Foto: AA)
TEHLİKELİ DÖNGÜLER ESKİ ÇALIŞAN İFADELERİNE DE YANSIDI
TikTok'un öneri sistemiyle ilgili riskler daha önce eski çalışanların mahkeme dosyalarına giren ifadelerinde de gündeme geldi.
21 Ekim'de yayımlanan haberde aktarılan kayıtlara göre eski güvenlik yöneticisi Eric Han'ın ifadesinde, beden algısı ve intihar odaklı içeriklerin tekrar tekrar önerildiği döngüler ele alındı. Han, bu döngülerin zararlı olabileceğini ve TikTok politikalarını ihlal edebileceğini kabul etti.
Aynı haberde çocukların yaş sınırlamasına tabi özelliklere erişmesine yol açan güvenlik açıkları da işlendi. TikTok ise alıntı ve iddiaların seçilme biçimine itiraz ederek şirketin gençlerin güvenliğine yönelik çalışmalarının yanlış yansıtıldığını savundu.
TikTok’ta tehlike çocuklarla sınırlı kalmadı! (Foto: AA)
İHLAL KESİNLEŞİRSE KÜRESEL CİROSUNUN YÜZDE 6'SI KADAR CEZA
Avrupa Komisyonunun tespitleri ön bulgu aşamasında bulunuyor. TikTok, soruşturma dosyasındaki belgeleri inceleyip yazılı savunma sunabilecek.
Komisyonun değerlendirmesi nihai kararla doğrulanırsa şirkete toplam küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabilecek. İhlalin ağırlığı, süresi ve tekrarlanması cezanın belirlenmesinde dikkate alınacak.