Takvim.com.tr AB’den Meta’ya bağımlılık yapan tasarım suçlaması
AB, Facebook ve Instagram’daki “bağımlılık yapıcı tasarım” için Meta’ya karşı harekete geçti. Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma mercek altına alınırken şirkete küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar ceza gündemde.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Avrupa Birliği Komisyonu, Facebook ve Instagram'da kullanılan sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve kişiselleştirilmiş içerik sistemlerinin kullanıcıları sağlıksız ve zorlayıcı kullanıma yöneltebileceği sonucuna vardı. Meta, suçlamaları reddederken soruşturma sonunda şirkete küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası verilebilecek.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta'nın platformlardaki "bağımlılık yapıcı tasarım" unsurlarından kaynaklanan riskleri yeterince azaltmadığı yönünde ön bulgulara ulaştı.
Komisyon tarafından yayımlanan resmî suçlama belgesinde, Meta'nın kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığını tehdit edebilecek tasarım özelliklerine karşı gerekli önlemleri almadığı belirtildi.
Facebook ve Instagram bağımlılık mı yapıyor? AB’den Meta’ya kritik suçlama (Fotoğraflar Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)
SONSUZ KAYDIRMA VE OTOMATİK OYNATMA MERCEK ALTINDA
Komisyonun incelemesinde sonsuz kaydırma, videoların otomatik oynatılması, anlık bildirimler ve yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri sistemleri öne çıktı. Bu özelliklerin kullanıcıların platformlarda daha uzun süre kalmasına yol açtığı ve içerik tüketimini kontrol etmeyi zorlaştırdığı ifade edildi.
Komisyon, söz konusu tasarım unsurlarının "beyni otomatik pilot moduna geçirdiğini, sağlıksız alışkanlıklara ve kompulsif kullanıma katkıda bulunduğunu" belirtti.
Takvim Kaynak Tercihleri 
ÇOCUKLARIN GECE KULLANIMI GÖZ ARDI EDİLDİ
AB yetkilileri, Meta'nın çocukların gece saatlerinde Instagram ve Facebook'ta geçirdiği süreye ilişkin mevcut verileri yeterince dikkate almadığını bildirdi.
Reels ve Story gibi özelliklerin de "hizmetlerin aşırı hatta kompulsif kullanımına" yol açabileceği yönündeki bilgilerin şirket tarafından göz ardı edildiği kaydedildi.
Komisyon, Meta'nın mevcut risk azaltma önlemlerinin bağımlılık yapıcı tasarımdan kaynaklanan tehlikelerle mücadelede yetersiz kaldığını değerlendirdi.
DİJİTAL HİZMETLER YASASI İHLALİ SUÇLAMASI
Komisyona göre Facebook ve Instagram'ın tasarım yapısı, kullanıcıları alışveriş dolandırıcılığı, dezenformasyon ve yasa dışı içerik gibi çevrim içi tehditlerden korumayı amaçlayan Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki yükümlülüklerle bağdaşmıyor.
AB, büyük dijital platformların yalnızca yasa dışı içerikleri kaldırmasını değil, hizmetlerinin kullanıcılar üzerinde oluşturabileceği sistemik riskleri de belirlemesini ve azaltmasını istiyor.
META SUÇLAMALARI REDDETTİ
Meta ise Komisyonun ön bulgularına katılmadığını açıkladı. Şirket sözcüsü, genç kullanıcıları korumaya yönelik hayata geçirilen önlemlerin değerlendirmede yeterince dikkate alınmadığını savundu.
Meta sözcüsü şu ifadeleri kullandı:
"Gençleri korumak için attığımız önemli adımları doğru bir şekilde hesaba katmayan bu ön bulgulara katılmıyoruz. Bu soruşturma başladığından beri, gençleri otomatik olarak koruyan ve ebeveynlere kontrol imkanı veren 'Genç Hesapları'nı kullanıma sunduk; bu sayede ebeveynler gece Instagram'a erişimi engelleyebiliyor ve günlük ekran süresini sadece 15 dakika ile sınırlayabiliyor."
SORUŞTURMA MAYIS 2024'TE BAŞLADI
Meta hakkındaki geniş kapsamlı soruşturma Mayıs 2024'te başlatıldı. AB yetkilileri, şirketin yalnızca bağımlılık yapıcı tasarım özelliklerini değil, algoritmalarının çocuklar üzerindeki etkilerini de incelemeyi sürdürüyor.
Soruşturmanın bir bölümünde, kullanıcıların benzer içeriklere sürekli yönlendirilmesiyle oluşan "tavşan deliği" etkisi değerlendiriliyor.
Bu sistemin gençlere gerçekçi olmayan beden algıları ve benzeri olumsuz içerikleri art arda sunabileceği belirtiliyor.
13 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLAR DA SORUŞTURMADA
Komisyon, Meta'nın 13 yaşın altındaki çocukların platformları kullanmasını engellememesi nedeniyle AB mevzuatını ve şirketin kendi kullanım şartlarını ihlal ettiği yönünde ön bulgulara ulaştı.
AB'DEN SOMUT TASARIM DEĞİŞİKLİĞİ TALEBİ
AB yetkilileri, Meta'nın Facebook ve Instagram'ın tasarımında kapsamlı değişiklikler yapmasını istiyor.
Gündemdeki değişiklikler arasında otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerinin varsayılan ayarlardan çıkarılması bulunuyor.
Komisyon ayrıca ekran molalarının devreye alınmasını, öneri algoritmalarının değiştirilmesini ve kullanıcılara daha az kişiselleştirilmiş içerik sunulmasını talep ediyor.
META'YA SAVUNMA HAKKI TANINDI
Açıklanan bulgular soruşturmanın nihai sonucu niteliğini taşımıyor. Meta, Komisyonun dosyalarını inceleyebilecek ve suçlamalara karşı yazılı savunma sunabilecek.
Komisyon, şirketin vereceği yanıtları değerlendirdikten sonra kesin kararını açıklayacak.
İhlalin doğrulanması durumunda Meta'ya dünya genelindeki yıllık toplam cirosunun yüzde 6'sına kadar idari para cezası uygulanabilecek.
ÇOCUKLARA SOSYAL MEDYA YASAĞI GÜNDEMDE
Meta'ya yöneltilen suçlamalar, AB'nin çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kısıtlamaları tartıştığı bir dönemde geldi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından oluşturulan uzman panelin, çocukların çevrim içi güvenliğine ilişkin tavsiyelerini açıklaması bekleniyor.
Von der Leyen, Mayıs ayında yaptığı açıklamada, "Sosyal medyaya erişimde bir gecikmeyi göz önünde bulundurmalıyız." ifadelerini kullanmıştı.
Von der Leyen ayrıca şu değerlendirmede bulunmuştu:
"Soru, gençlerin sosyal medyaya erişiminin olup olmaması değil, sosyal medyanın gençlere erişiminin olup olmamasıdır."
EN AZ 10 AB ÜLKESİ HAZIRLIK YAPIYOR
Fransa, İtalya ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu en az 10 AB ülkesinin çocuklara yönelik sosyal medya yaş sınırı veya yasak planları hazırladığı belirtiliyor.
Ülkelerin farklı kurallar uygulamaya başlaması, Komisyon üzerindeki AB genelinde ortak bir düzenleme oluşturma baskısını artırıyor.
Avrupa Komisyonunun teknoloji politikalarından sorumlu üyesi Henna Virkkunen, platformların bağımlılık yapıcı tasarımlarından sorumlu tutulacağını vurguladı.
Virkkunen, "Dijital Hizmetler Yasası, platformları hizmetlerinin bağımlılık yapıcı tasarımı ve etkilerinden sorumlu tutmak için net bir çerçeve sunmaktadır. Avrupa'daki mevzuatımızı uygulamaya tamamen kararlıyız." dedi.
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Yunus Akseki Takvim.com.tr Dünya