Takvim.com.tr 7 bin yıllık sessizlik bitti: Dünyanın en tehlikeli volkanı yeniden aktif
Japonya açıklarındaki Kikai Kalderası, son araştırmalarla yeniden dikkat çekiyor. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, yaklaşık 7 bin yıldır sessiz olan volkanın altındaki magma rezervuarı yeniden doluyor. Uzmanlar, bunun büyük bir volkanik hareketliliğin işareti olabileceği uyarısında bulunuyor.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Japonya açıklarındaki Kikai Kalderası'nın altındaki magma rezervuarı, 7 bin yıldır sessiz kaldıktan sonra yeniden doluyor.
- Kobe Üniversitesi'nden jeofizikçi Seama Nobukazu'nun da yer aldığı araştırma ekibi, lav kubbesinin altındaki magma birikiminin yeni enjekte edilen erimiş kayadan oluştuğunu belirledi.
- Kaldera, yaklaşık 7.300 yıl önce Holosen döneminin en büyük volkanik olaylarından birine sahne olan Akahoya patlamasında 38 kübik mil yoğun kaya püskürttü.
- Araştırma Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı ve uzmanlar büyük bir volkanik hareketliliğin işareti olabileceği uyarısında bulundu.
- Son 3.900 yıldır yaklaşık 12 mil genişliğindeki kalderanın altında yeni bir lav kubbesi oluşuyor.
Kobe Üniversitesi'nden jeofizikçi Seama Nobukazu'nun da aralarında bulunduğu araştırma ekibi, lav kubbesinin altındaki magma birikiminin büyük ölçüde yeni enjekte edilen erimiş kayadan oluştuğunu belirtiyor. Japonya'nın Ryukyu Adaları'nın güneyinde, büyük bölümü deniz altında yer alan Kikai Kalderası, yaklaşık 7.300 yıl önce meydana gelen dev patlamayla Holosen döneminin en büyük volkanik olaylarından birine sahne olmuştu.
DEVASA BİR FELAKETİN İZLERİ
Bilim dünyasında yankı uyandıran yeni bir araştırma, tarihin en büyük volkanik olaylarından biri olan Akahoya patlamasına dair çarpıcı detayları gün yüzüne çıkardı. Science Alert'in haberine göre, bu devasa patlama sırasında yaklaşık 38 kübik mil yoğun kaya atmosfere savruldu. Bu miktar, 20. yüzyılın en güçlü volkanik patlamalarından biri olan 1912'de Alaska'daki Novarupta'nın püskürttüğü malzemenin yaklaşık 11 katına denk geliyor.
GENİŞ BİR COĞRAFYADA YIKIM
Patlamanın etkileri yalnızca hacimle sınırlı kalmadı. Şiddetli patlama, yaklaşık 1.700 mil karelik bir alanı kaplayan geniş bir bölgeye volkanik materyal saçtı. Bu alan, neredeyse New York şehrinin üç katı büyüklüğünde. Ayrıca piroklastik akıntılar, patlamanın merkezinden 93 mil uzaklığa kadar ilerleyerek büyük bir yıkıma neden oldu.
Araştırmacılar, bu felaketin antik Japonya'da MÖ 14.000 ile MÖ 300 yılları arasında yaşamış olan Jōmon halkının yok oluşunda rol oynamış olabileceğini değerlendiriyor.
KALDERA ALTINDA SÜREN HAREKETLİLİK
Uzmanlara göre, son 3.900 yıldır yaklaşık 12 mil genişliğindeki kalderanın altında yeni bir lav kubbesi oluşuyor. Bu durum, bölgede yeniden bir patlama yaşanabileceği yönündeki endişeleri artırıyor. Her ne kadar kaldera o zamandan bu yana benzer büyüklükte bir patlama üretmemiş olsa da, gözlemlenen düzensiz volkanik aktiviteler, orta ölçekli bir patlamanın bile ciddi sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
DENİZ ALTINDAN GELEN VERİLER
Patlamanın ardındaki mekanizmaları anlamak isteyen bilim insanları, bölgeye araştırma gemileri göndererek kapsamlı incelemeler yaptı. Hava tabancaları ve deniz tabanına yerleştirilen sismometreler sayesinde, sismik dalgaların yer kabuğunda nasıl ilerlediği analiz edildi.
Bu çalışmalar sonucunda, Akahoya sistemini besleyen büyük bir magma rezervuarı tespit edildi. Ancak dikkat çeken nokta, bu rezervuardaki magmanın önceki patlamadan farklı, tamamen yeni bir bileşime sahip olmasıydı.
"MAGMA YENİDEN ENJEKSİYON" SÜRECİ
Yapılan kimyasal analizler, son volkanik faaliyetlerde ortaya çıkan magmanın, önceki patlamada püsküren maddeden farklı olduğunu ortaya koydu. Bu da yer altındaki rezervuarın yeni erimiş kaya ile yeniden dolduğunu gösteriyor.
Araştırmanın başındaki bilim insanlarından Nobukazu, bu sürecin "magma yeniden enjeksiyon modeli" olarak adlandırıldığını ve bunun, Yellowstone gibi diğer büyük kaldera sistemlerinde gözlemlenen süreçlerle benzerlik taşıdığını belirtti.
GELECEKTEKİ PATLAMALARI TAHMİN ETMEK
Elde edilen bulgular, volkanologların gelecekteki büyük patlamaların zamanını ve mekanizmasını daha doğru tahmin edebilmesine katkı sağlayabilir. Nobukazu, kullanılan yöntemlerin daha da geliştirilmesiyle magma yeniden enjeksiyon süreçlerinin daha ayrıntılı şekilde anlaşılmasının hedeflendiğini belirtti.
Bilim insanlarının nihai amacı ise dev volkanik patlamaların erken uyarı işaretlerini daha iyi tespit ederek olası felaketlerin etkisini en aza indirmek.
DÜNYANIN EN TEHLİKELİ VOLKANLARI
🌋 Vezüv Yanardağı
M.S. 79'da Pompei'yi yok etti
Yüksek silisyum → çok patlayıcı
Etki alanında 6 milyon kişi
🌋 Rainier Dağı
Seattle'a çok yakın
Buzullar erirse ölümcül çamur akıntıları (lahar) oluşabilir
2 milyon kişi risk altında
🌋 Novarupta Yanardağı
1912'de 20. yüzyılın en büyük patlaması
Kül bulutları çok uzaklara yayıldı
"On Bin Duman Vadisi"ni oluşturdu
🌋 Pinatubo Yanardağı
1991'de büyük patlama (722+ ölü)
Küresel iklimi bile etkiledi
Çevresinde 21 milyon kişi
🌋 St. Helens Yanardağı
1980'de ABD'nin en ölümcül patlaması
57 ölü, dev orman alanı yok oldu
Yeniden aktif olabilir
🌋 Agung Yanardağı
1963'te uzun süren lav akışı (11 ay)
1000+ can kaybı
4 milyon kişi etki alanında
🌋 Fuji Yanardağı
1707'den beri sessiz ama riskli
Depremler basıncı artırmış olabilir
25 milyon kişi risk bölgesinde
🌋 Merapi Yanardağı
Dünyanın en aktif volkanlarından
Çok akışkan ve yayılabilen lav
24 milyon kişi etkilenebilir
🌋 Fuego Yanardağı
Sık patlamalar, yerleşimleri tehdit ediyor
2018'de büyük can kaybı ve yıkım
🌋 Kilauea Yanardağı
Sürekli aktif volkanlardan biri
Lav akıntıları evleri yok edebiliyor
Sık tahliyelere neden oluyor
(Science Alert, AA)
