Devletin zirvesinden "gereken adımlar atılacak" mesajları gelirken, Ankara Suriye'ye karşı verilecek cevapları tartışıyor.
Suriye'nin hasmane bir tutumla komşu ülke Türkiye'nin uçağını düşürme kararını nasıl alabildiği?
Kimlerden cesaret bulduğu?
Kimlere nasıl bir mesaj vermek istediği?; Türk devlet zirvesi tarafından dikkatle değerlendiriliyor.
Emekli Koramiral Işık Biren, Nato Akdeniz Filo komutanı ve Ege Ordu Kom.
Yard. olarak, Türk deniz kuvvetlerinde etkin görevlerde bulundu. Doğu Akdeniz'deki sıcak olayların perde gerisini en iyi bilen isimler arasında önde gelen bir strateji uzmanı. Ankara'da sıcak gelişmeler yaşanırken, tehlikeli tırmanışın arka planını görmek üzere Emekli Koramiral Işık Biren'den bazı detaylar rica ettim:
Aptalca bir hareket
* Soru: Sayın amiralim, siz bölgeyi çok iyi biliyorsunuz.
Suriye uçağımızı düşürme cesaretini nereden buldu?
Ortadoğu bölgesi tarihin en kritik günlerini yaşıyor. En küçük kıvılcım, bölgesel ve küresel çatışmalara kadar uzanabilir. Talihsiz bir olay. Suriye, aptalca bir harekette bulunmuştur.
Hava sahana giren her uçağı düşürme gibi bir durum söz konusu olamaz. Şahince davranmışlardır.
Uçak, rotayı şaşırmış olabilir, arıza yapabilir. Hava sahanıza 1 kilometre giren her uçağı düşüremezseniz.
Düşürme nasıl olmuş?
Füzeyle düşürdükleri anlaşılıyor.
Pilotumuzun kastı olmadığı için, beklemediği anda saldırı ile karşılaşmış. Masum durumda.
Uçaksavarlarla saldırı olsa sinyal verir, kaçmaya çalışır, manevra yapar, "Saldırı var" anonsu geçer.
Saldırıdan kurtulmaya çalışır. Belli ki füze kilitlenmiş ve vurulmuş.
* Soru: Pilotlarımız hala bulunamadı?
Ani vurulma saniyelerinde can yeleklerinden sinyal gelmiş ve kaybolmuş.
* Soru: Bu uçağı koruyan savaş uçakları yok mudur?
Türkiye-Suriye hava sınırı...
Uçakta silah yok, normal görevini yapıyor. Savaş uçağı neden korusun? Hava sahasından bir kilometre girdi diye, nasıl vurursun!
* Soru: Türk radarları takip etmez mi?
Eder tabi ki... Bir anda radardan düşme var. Saldırı sinyali yok.
Uçtuğu noktalarda füze kilitlenmesi ve ani vuruş gözleniyor. Saldırı sinyali olsa, yani uyarı ateşi ya da Suriye uçakları ile it dalaşı, savaş uçaklarımız hemen kalkardı. Zaten, uyarı olsa, pilotlarımız saniyede bulundukları sahadan çıkardı.
* Soru: Ege'de sık sık yaşanan it dalaşlarına benzeyen yönleri var mı?
Ege'de Türk ve Yunan uçakları arasında it dalaşı olmaktadır.
Türkiye karasularını 6 mil kabul eder. Yunanistan 10 mil hava sahası iddiasında. 30 bine yakın ihlal oldu. Füzeler kilitlendi, ateş etme hatası olmadı. İhlal iddiaları olabilir.
Türkiye ile Suriye'ye komşu.
Uçaklarımız her gün uçuyor. Savaş uçakları da bu hava sahasına girer çıkar, fakat hemen vurulmaz.
Suriye uçakları gelir, uyarıda bulunur. Bizimki hemen çıkardı.
Silahı olmayan uçağımız onlarla it dalaşı bile yapamaz....
* Soru: Suriye yönetimi "Türk uçağı olduğunu ilk anda anlamadık" diyor?
Füze kilitlenmesi ve ani vuruş kararı, ilk saniyede uçağın kime ait olduğunu göstermeyebilir. Burada yaptıkları aptallık... Hava sahanıza 1 kilometre giren bir uçağa füze göndermek akıllıca değildir. Birkaç dakika daha bekleselerdi, kime ait olduğunu anlarlardı. Bundan sonra, bakalım, Suriye hava sahasına bir kilometre giren her uçağa füze gönderecek mi?
* Soru: Suriye, füze saldırısı ile mesaj vermiş olabilir mi?
Düşünülebilir. Vermek istemiş olsalar bile, bu mesajı yanlış adresten verdiler.
* * *
DOĞU AKDENİZ'İN FAY HATLARI
* Bu son olay bir kez daha gösterdi. Doğu Akdeniz çok sıcak çatışmalara gebe.
Suriye'nin Lazkiye yakınlarında Tartus'taki deniz üssü Rusya'nın Akdeniz'deki jokeri konumunda. Amerikan 6. filo, Türk Donanması, İsrail'in Almanlar'dan aldığı nükleer füze atabilen denizaltıları, İran'ın Suriye ve Lübnan bağlamında Doğu Akdeniz'e çıkma planları beraberce düşünüldüğünde, fay hatları belirgin hale geliyor.
Savunma stratejistleri, Suriye ordusunun 100'den fazla hava savunma füzesine sahip olduğunu belirtiyor. Bu füzeler, ses hızının 3.5 katı hızla hedefine ulaşabiliyor.
24 bin metre irtifaya yükselebilen füzelerin menzili 45 kilometre.
Suriye'nin karasularını 12 mil kabul etmesi, hava sahalarını da karasularının da genişliği kadar kabul edilmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz için yeni kararlar almasını gündeme getirmiş bulunuyor.
İsrail'in Rumlar'la beraber petrol ve gaz sondajları, Kıbrıs, bu alanın hassas damarlarını oluşturuyor.
Mavi Marmara gemisine İsrail'in saldırısı sonrası Doğu Akdeniz iyice ısınmış durumda. Özellikle, 200 deniz miline kadar ekonomik bölge ilan etme arzumuz, Rumlar ve Suriye ile çakışmakta.
Bu bakımdan, Suriye'nin Türk uçağını düşürmesinin arka planına çok dikkat etmek ve pek çok senaryoya karşı hazır olmak gerekiyor.
* * *
MUKABELE-İ BİLMİSİL
* TÜRKİYE ne yapmalı?
Diplomatik yollardan hesabını soracaksınız. Anlamazlarsa, mukabele-i bilmisil (misliyle cevap) hakkınız doğar. En küçük hatalarında tepelerine bineceksin. Suriye, özür dilemeli ve tazminat vermelidir...
